Tveggja flygla tal - Spunaflug í gaukmánuði

Arndís Björk Ásgeirs­dóttir fór í Salinn í Kópavogi og hlýddi á stað­ar­lista­mann­inn, Davíð Þór, leika á fyrstu af þremur ein­leiks­tón­leikum sem hann mun leika þar þetta árið.

Tveggja flygla tal - Spunaflug í gaukmánuði
„Það er ekki hægt að bera Davíð Þór saman við neinn. Hann fer sínar eigin leiðir og víst er að þær eru mjög ófyr­ir­sjá­an­legar,“ segir meðal ann­ars í dómi Arndísar Bjarkar Ágústs­dóttur um tón­leika píanist­ans Davíðs Þórs Jóns­sonar.
Tónleikar

Davíð Þór

Gefðu umsögn

Píanó­leik­ar­inn Davíð Þór Jónsson er stað­ar­lista­maður Salarins í Kópavogi í ár. Fyrstu ein­leiks­tón­leikar hans af þrennum sem hann mun halda í Salnum þetta árið, fóru fram sunnu­dag­inn 30. apríl síð­ast­lið­inn og hófust þeir klukkan 13.25, en þá mun sól hafa verið hæst á lofti á þeim degi í gauk­mán­uði eins og hörpu­mán­uður er kall­aður í Snorra-Eddu. 30. apríl er jafn­framt alþjóð­legur dagur djazzins. Tón­leik­arnir eru haldnir að frum­kvæði Salarins og eru hluti af nýsköp­un­ar­verk­efni Salarins. 

Á svið­inu voru tveir flyglar, loklausir, stillt upp hvor á móti öðrum með einum píanó­stól á milli. Reykvél hafði greini­lega verið notuð áður en áheyr­endum var hleypt inn í sal og upp­haf tón­leik­anna var þrungið nokk­urri spennu og mystík. Það er sann­ar­lega ekki á hvers manns færi og mikil ber­skjöldun að bjóða til tón­leika þar sem efn­is­skráin er ekki fyr­ir­fram gefin en í prent­aðri efn­is­skrá var að finna sex ljóð eftir Sig­ur­björgu Þrast­ar­dóttur, Sigurð Guð­munds­son og Sigurð Pálsson, svona til að gefa tón­inn. Davíð Þór, sem sett­ist við Bösend­orfer hljóð­færið, tók sér svo enn lengri tíma en venju­legt þykir til að hefja tón­leik­ana, kannski til að ná algjörri þögn en þeir sem þekkja það að sitja í sal með fólki, sem byrjar að anda í takt, vita hvað ég meina þegar ég segi að svo­leiðis þagnir geta verið magn­aðar.

Upphaf tón­leik­anna var órætt, Davíð Þór fikraði sig áfram og vann inn í hið dul­ar­fulla and­rúms­loft sem hafði skap­ast með þögn­inni, smám saman varð leik­ur­inn agressí­vari og rytmísk­ari og end­aði aftur í dramat­ískri þögn. Fyrri hluta tón­leik­anna var skipt í nokkra hluta, sem flestir byrj­uðu á draum­kenndum slitrum sem síðar uxu út í myrk og stundum ofsa­fengin þrástef á neðra reg­isteri hljóð­fær­is­ins. Stefin umbreytt­ust svo hæg­fara, óáþreif­an­lega og óút­reikn­an­lega. Á stundum fannst mér eins og ég stæði við hurð að hlusta í gegn til að greina hvaða verk væri verið að flytja en ásláttur Davíðs á hljóð­færið og úrklippu­legar hend­ingar hans voru fárán­lega vel útfærðar, ekki ósvipað collage mynd­verkum. Impression­istískar hend­ingar og hug­hrif flugu um heil­ann, sem leit­aði að lagi sem aldrei kom. Samt sem áður varð þetta örlítið eins­leitt eftir því sem á leið.

Sama má segja um and­stæður efra og neðra reg­isters, sem voru honum greini­lega hug­leiknar en ef maður er með hljóð­færi sem spannar rúmar sjö átt­undir er eig­in­lega und­ar­legt að nýta sér það ekki. Ég spáði lengi hvort hann væri að not­færa sér hinn algjör­lega aldrei not­aða sostenuto pedal flygils­ins, pedal­inn sem heldur niðri nótum sem þú vilt að hald­ist niðri svo þú getir spilað hinar og yfir­tón­arnir hljóma án þess þó að halda þeim sjálfur niðri, en sama hvað ég rýndi þá var hann ekki að því. 

Síðari hluti tón­leik­anna var ólíkur hinum fyrri. Steinwayinn, sem hafði staðið á svið­inu allan tím­ann og hafði þjónað hlut­verki magn­ara með öllum sínum opnu strengjum og hljómi, með­vit­aður um það sem fram fór á Bösanum, hafði upp­magnað seið­inn sem Davíð framdi á fyrri hluta tón­leik­anna og var nú not­aður til leiks og ekki nóg með það, heldur lék Davíð á báða flygl­ana í einu, geri aðrir betur, meira að segja reif hann sig úr jakk­anum eftir fyrsta slottið til að eiga auð­veld­ara með að ná á hægri pedal hvors flygils í einu. Þetta hef ég aldrei séð gert og hreint og beint skil ekki hvernig er hægt en heila­hvel Davíðs Þórs hljóta að vera betur tengd en hjá öðru fólki.

„Hann fer sínar eigin leiðir og víst er að þær eru mjög ófyr­ir­sjá­an­legar.“

Sömu reg­ister voru notuð á báðum flyglum og þar dob­blaði hann nótur og radd­aði eins og meist­ara einum er lagið. Upp úr þurru hljóm­aði lag­lína sem hefði getað verið fengin úr íslensku þjóð­lagi en það var það eina sem ég fann ríma við ljóðin í efn­is­skrá, það er við ljóð Sigurðar Páls­sonar, Þjóð­remba, „óásætt­an­leg and­stæða þjóð­arstolts“. 

Síðasti hluti tón­leik­anna var í mars-takti og var það senni­lega heil­leg­asti hluti tón­leik­anna. Hann minnti helst á rúss­nesku meist­ar­ana Rachmaninov og Prokofiev, eins ólíkir og þeir eru, með þykkum hljómum og takt­föstum ryt­hma. Þetta voru áhuga­verðir tón­leikar en mér fannst vanta á þá heild­ar­mynd en kannski var Davíð Þór ekki að leita eftir neinni heild­ar­mynd. Ósjálfrátt fer hug­ur­inn að leita að sam­an­burði en það er ekki hægt að bera Davíð Þór saman við neinn. Hann fer sínar eigin leiðir og víst er að þær eru mjög ófyr­ir­sjá­an­legar. Fyrsti hluti spuna­verks Davíðs Þórs varð þarna til og verður aldrei end­ur­tekið eins, en ég hvet alla til að missa ekki af hug­ar­flugi þessa frá­bæra lista­manns á næstu tón­leikum sem verða 27. ágúst.

Kjósa
4
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Mest lesið í mánuðinum

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Mest lesið undanfarið ár