Las um ákvörðun Jóns um að heimila lögreglu að nota rafbyssur í Morgunblaðinu

Katrín Jak­obs­dóttir fór fram á það við Jón Gunn­ars­son að hann myndi gera grein fyrir ákvöðrun sinni um að heim­ila lög­regl­unni að nota raf­byssur í rík­is­stjórn, eftir að hún las um ákvörð­un­ina í aðsendri grein sem hann skrif­aði. Það var gert tveimur vikum síðar af öðrum ráð­herra á fundi sem Jón mætti ekki á. Svandís Svav­ars­dóttir lét bóka and­stöðu sína við málið.

Forsætisráðherra
For­sæt­is­ráð­herra Katrín Jak­obs­dóttir segir að það sé Jóns Gunn­ars­sonar að meta hvort ákvörðun hans um að heim­ila lög­reglu­mönnum að not­ast við raf­byssur feli í sér mik­il­væga stefnu­mörkun eða áherslu­breyt­ingar. Mynd: Stundin / Davíð Þór

Jón Gunn­ars­son dóms­mála­ráð­herra var ekki búinn að greina rík­is­stjórn Íslands frá ákvörðun sinni að hefja und­ir­bún­ing að því að taka í notkun raf­byssur lög­reglu­manna þegar hann sagði frá henni í aðsendri grein í Morg­un­blað­inu 30. des­em­ber 2022.

Sama dag og greinin birt­ist óskaði Katrín Jak­obs­dóttir for­sæt­is­ráð­herra eftir því við Jón að hann gerði grein fyrir mál­inu á vett­vangi rík­is­stjórnar.

Það var hins vegar ekki gert fyrr en tveimur vikum síðar, fundi rík­is­stjórnar 13. jan­úar 2023. Jón var fjar­ver­andi á fund­inum og það kom í hlut Áslaugar Örnu Sig­ur­björns­dóttur, háskóla-, iðn­aðar- og nýsköp­un­ar­ráð­herra, að leggja fram fram og kynna minn­is­blað um málið fyrir hans hönd. Þetta kemur fram í svari Katrínar við fyr­ir­spurn Halldórs Auðar Svans­sonar, vara­þing­manns Pírata, um málið sem birt var á vef Alþingis í dag.

Þar segir að í umræðu um málið á rík­is­stjórn­ar­fundi hafi Katrín gert athuga­semd við að málið hefði ekki verið kynnt í rík­is­stjórn áður en dóms­mála­ráð­herra skrif­aði undir reglu­gerð um málið og kynnti ákvörðun sína í fram­an­greindri blaða­grein. „Þá kom fram skýr afstaða for­sæt­is­ráð­herra um að boð­aðar breyt­ingar köll­uðu á frek­ari kynn­ingu á mál­inu, þ.m.t. á nánar til­greindum útfærslu­at­riðum, svo sem hvernig geymslu raf­varn­ar­vopna yrði háttað, hvernig tryggt yrði að ein­ungis mennt­aðir lög­reglu­menn bæru vopnin o.fl. Var það mat for­sæt­is­ráð­herra að verk­lags­reglur þyrftu að vera skýrar um notkun vopn­anna áður en þau yrðu heim­iluð. Þá var lögð á það áhersla af hálfu for­sæt­is­ráð­herra að ef til breyt­ing­anna kæmi þá þyrfti sam­hliða að tryggja öfl­ugt eft­ir­lit með notkun vopn­anna. Auk þess þyrfti að ljúka afgreiðslu frum­varps til laga um breyt­ingu á lög­reglu­lögum á þing­inu þar sem boðað er aukið eft­ir­lit með störfum lög­reglu.“

Svandís bókaði sérstaklega andstöðu sína

Á umræddum fundi rík­is­stjórnar óskaði Svandís Svav­ars­dóttir mat­væla­ráð­herra eftir því að bókað yrði í fund­ar­gerð rík­is­stjórnar að hún væri andsnúin ákvörðun Jóns og gerði athuga­semd við það hvernig málið hafði verið unnið, þar með talið að það hafi ekki verið rætt í rík­is­stjórn áður en það var kynnt opin­ber­lega.

UmdeildurÁkvörðun Jóns Gunn­ars­sonar um að heim­ila lög­reglu að nota raf­byssur var veru­lega umdeild í sam­fé­lag­inu og innan rík­is­stjórnar.

Halldór Auðar spurði for­sæt­is­ráð­herra einnig að því hvort hún teldi að í ákvörðun Jóns fælist breyt­ing á stefnu rík­is­stjórn­ar­innar í þessum málum. Í svari sínu sagði Katrín að Jón bæri ábyrgð á fram­kvæmd stjórn­ar­mál­efna og stefnu­mótun á þeim mál­efna­sviðum sem undir hann heyri. Samkvæmt stjórn­ar­skrá sé ráð­herrum hins vegar skylt að bera undir rík­is­stjórn nýmæli í lögum og mik­il­væg stjórn­ar­mál­efni.

Í gild­andi reglum um vald­beit­ingu lög­reglu­manna og með­ferð og notkun vald­beit­ing­ar­tækja og vopna frá árinu 1999 sé að finna heim­ild rík­is­lög­reglu­stjóra til að heim­ila lög­reglu notkun raf­magns­vopna. „Boðaðar breyt­ingar dóms­mála­ráð­herra fela á hinn bóg­inn í sér að heim­ila lög­reglu notkun raf­varn­ar­vopna sem almennt vald­beit­ing­ar­tæki við störf sín. Að mati for­sæt­is­ráð­herra felur það í sér áherslu­breyt­ingu á þeirri fram­kvæmd sem fylgt hefur verið sam­kvæmt fram­an­greindum reglum. Af þeim sökum óskaði for­sæt­is­ráð­herra sér­stak­lega eftir því að dóms­mála­ráð­herra gerði grein fyrir mál­inu í rík­is­stjórn en hann hafði þá þegar tekið ákvörðun um að gera breyt­ing­arnar.“ 

Hvort breyt­ing­arnar telj­ist til mik­il­vægra stjórn­ar­mál­efna í skiln­ingi stjórn­ar­skrár­innar, og feli í sér mik­il­væga stefnu­mörkun eða áherslu­breyt­ingar, sé hins vegar Jóns Gunn­ars­sonar dóms­mála­ráð­herra að meta.

Kjósa
16
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Veistu meira?

Athugasemdir (1)

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið

2
Viðtal

Ef við kveðjum tungu­málið, þá týnum við vídd draumanna

Í sögu íslenskra bók­mennta í þús­und ár er lögð áhersla á raddir inn­flytj­enda, þá sem nú. Höf­und­ur­inn, Halldór Guð­munds­son, öðl­að­ist tveggja heima sýn ungur í Þýska­landi. Að læra lat­ínu frá 10 ára aldri lam­inn af kenn­ara sem skildi hann ekki, í sárum eftir heims­styrj­öld. Seinna spurði hann sig: „Hver má tala?" Í dag segir hann: „Íslend­inga­sögur dags­ins í dag eru að hluta til sagðar af fólki sem hingað hefur flutt."

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

5
Innlent

Hætta á að lánin hækki þó íbúða­verð lækki

Már Wolfgang Mixa hag­fræði­pró­fessor segir að stór hluti eigin fjár íbúða­eig­enda gæti þurrkast út á kom­andi mán­uðum. Verð­tryggðar fast­eigna­skuldir hækki í verð­bólgu­tíð sam­hliða því að íbúða­verð gæti lækkað. Hann leggur til að verð­tryggð hús­næð­is­lán fylgi íbúða­verði en ekki vísi­tölu neyslu­verðs. Þá myndu bank­arnir bera hluta áhætt­unnar.

Mest lesið í mánuðinum

3
Viðtal

Íslenskur læknir varpar nýju ljósi á lífs­hættu­legan með­göngu­sjúk­dóm

Nítján ára gömul lá Silja Rut Ragn­ars­dóttir nær dauða en lífi á skurð­ar­borði Land­spít­al­ans eftir alvar­legt til­felli með­göngu­eitr­unar. Íslenskur vís­inda­maður í Banda­ríkj­unum, Jóhann Elí Guð­jóns­son húð­læknir, leiðir braut­ryðj­andi rann­sóknir sem varpa nýju ljósi á hvers vegna sjúk­dóm­ur­inn kemur fram. Hann telur mögu­legt að þróa lyf við sjúk­dómnum sem bjargað gæti manns­lífum.

Mest lesið í mánuðinum

Mest lesið undanfarið ár