Efling mun hefja und­ir­bún­ing verk­falls­að­gerða hafni Samtök atvinnu­lífs­ins til­boði stétt­ar­fé­lags­ins sem nú hefur verið lagt fram sem grund­velli áfram­hald­andi við­ræðna. Tilboð Eflingar gildir til hádegis á morgun, þriðju­dag.

Tilboð Eflingar hljóðar upp á kjara­samn­ing til fimmtán mán­aða, sem tæki gildi frá 1. nóv­em­ber síð­ast­liðnum, og gilti til loka jan­úar 2024. Í for­sendum samn­ings­til­boðs­ins er til­greint að taxta­laun skuli hækka nægj­an­lega til að ná til baka kaup­mátt­arrýrnun frá síð­ustu launa­hækkun, frá því í apríl síð­ast­liðnum, og jafn­framt að kaup­máttur þeirra verði tryggður miðað við núver­andi og vænt­an­lega verð­bólgu á samn­ings­tím­anum.

Þá inni­ber samn­ings­til­boðið að taka skuli til­lit til þess að hús­næð­is­kostn­aður á samn­ings­svæði Eflingar, sem einkum er höf­uð­borg­ar­svæðið, sé hár og hærri en á lands­byggð­inni. Þannig segir að leigu­kostn­aður sé 45 pró­sent hærri þar en á lands­byggð­inni. Einnig eru settar fram þær for­sendur að taka þurfi til­lit til þess að munur sé á sam­setn­ingu félaga­hóps Eflingar og félaga­hópum stétt­ar­fé­laga á lands­byggð­inni, meðal ann­ars sé skipt­ing milli atvinnu­greina önnur og starfs­aldur hjá sama fyr­ir­tæki allt annar. Í til­boði Eflingar segir þá enn fremur að sér­stök fram­færslu­upp­bót að upp­hæð 15 þús­und krónur skuli bæt­ast ofan á öll laun, en standi utan við grunn­laun, vegna hærri fram­færslu­kostn­aðar fólks á samn­ings­svæði stétt­ar­fé­lags­ins.

Taxta­hækk­anir grunn­launa að krónu­tölu verða lægst 40 þús­und krónur og mest rúmar 64 þús­und krónur miðað við til­boðið og er það sagt innan þess ramma sem samið hefur verið um við aðra hópa. Þá eiga grunn­laun þeirra sem ekki taka laun eftir kaup­töxtum að hækka um 33 þús­und krónur.

Segir ferlið hafa verið kostulegt

Í til­kynn­ingu sem send var með samn­ings­til­boð­inu segir að með því sé komið veru­lega á móts við Samtök atvinnu­lífs­ins, bæði frá upp­haf­legri kröfu­gerð sem og fyrri til­boðum í nóv­em­ber og í des­em­ber. Hins vegar er því með öllu hafnað af samn­inga­nefnd Eflingar að stétt­ar­fé­lagið sé bundið af kjara­samn­inga­gerð ann­arra stétt­ar­fé­laga og yfir­lýs­ingar Samtaka atvinnu­lífs­ins þar um séu í algjörri and­stöðu við lag­ara­mma íslensks vinnu­mark­aðar. Gefur samn­inga­nefndin sér að rík­is­sátta­semj­ari muni beita sér eins og þurfa þykir til að aðilar virði lögvar­inn og sjálf­stæðan samn­ings­rétt hvors ann­ars.

„Haldi Samtök atvinnu­lífs­ins áfram að hafna því að tekið sé til­lit til aug­ljósra stað­reynda um aðstæður verka­fólks á Höf­uð­borg­ar­svæð­inu og lít­ils­virða sjálf­stæðan samn­ings­rétt þeirra mun félagið lýsa við­ræður árang­urs­lausar og hefja und­ir­bún­ing verk­falls­að­gerða,“ segir í til­kynn­ingu stétt­ar­fé­lags­ins.

Tilboði Eflingar var skilað inn í gær­kvöldi. Sólveig Anna Jóns­dóttir, for­maður Eflingar, segir að enn hafi ekki borist við­brögð við því. Henni þyki þó lík­legt að rík­is­sátta­semj­ari boði til fundar áður en samn­ings­til­boðið rennur út.

Spurð hvort hún sé bjart­sýn á að Samtök atvinnu­lífs­ins taki jákvætt í til­boðið, byggt á þeim fundum sem Efling hefur þegar átt við við­semj­endur sína, segir Sólveig Anna að ferlið til þessa hafi verið fremur kostu­legt. Efling hafi sýnt mikil fag­leg­heit í við­ræð­unum til þessa, verið fljót að bregð­ast við og tekið til­lit til sjón­ar­miða Samtaka atvinnu­lífs­ins. „Við höfum hins vegar aldrei fengið neitt til baka. Þau hafa sýnt ótrú­lega þver­móðsku í við­ræð­unum. Það hefur raun­veru­lega ekki verið við­ur­kennt af Samtökum atvinnu­lífs­ins að Efling hafi sjálf­stæðan samn­ings­rétt. Það hefur ekki verið við­ur­kennt að þetta sé lýð­ræð­is­legt og lögvarið ferli á Íslandi, sem menn verði að sætta sig við að vinna eftir.“

Segir sjálfstæðan samningsrétt Eflingar ekki virtan

Sólveig bendir á að Efling sé lang stærsta ein­staka félag verka­fólks á land­inu, verið sé að semja fyrir 21 þús­und félaga. „Það ætti auð­vitað að segja sig sjálft að okkar sjálf­stæði samn­ings­réttur sé virtur, en það hefur ekki verið. Við höfum verið beitt hót­unum, okkur hafa verið settir afar­kostir,“ segir Sólveig og vísar þar til yfir­lýs­inga um að ekki sé hægt að semja við Eflingu um meiri kjara­bætur en þegar hefur verið samið um við önnur stétt­ar­fé­lög.

Efling hefur sætt gagn­rýni fyrir að hafa haldið því á lofti að fram­færslu­kostn­aður sé hærri á höf­uð­borg­ar­svæð­inu en á lands­byggð­inni. Sólveig Anna segir að Efling byggi þann mál­flutn­ing sinn á opin­berum gögnum og gögnum sem safnað hafi verið innan stétt­ar­fé­lags­ins. „Við byggjum á opin­berum gögnum sem sýna fram á að fram­færslu­kostn­aður á höf­uð­borg­ar­svæð­inu er hærri. Það er auð­vitað leið­in­legt að sjá menn fara í ein­hverja til­raun til að stilla þessu upp sem því að Efling sé að ráð­ast gegn hags­munum ann­arra. Auðvitað erum við ekki að því. Okkur ber ein­fald­lega skylda til að starfa fyrir okkar félags­fólk og þegar þetta er ljóst, með opin­berum gögnum, getum við ekki annað gert. Það er því ansi langt gengið hjá öðrum, þá for­mönnum innan Starfs­greina­sam­bands­ins, að láta eins og við séum þarna að fremja ein­hvern glæp. Ég veit eig­in­lega ekki hvað hægt er að segja um þann mál­flutn­ing, hann er svo ótrú­lega langsóttur og móð­ur­sýkis­legur.“