Guðrún Helga­dóttir rit­höf­undur lést á hjúkr­un­ar­heim­il­inu Mörk í Reykja­vík í nótt. Guðrún var fædd­ í Hafnar­f­irði 7. sept­em­ber árið 1935 og var því 86 ára gömul. Guðrún starf­aði í stjórn­málum, sat á Alþingi og í borg­ar­stjórn. 

Hennar er minnst fyrir bar­áttu sína fyrir bættum mann­rétt­indum. Þá var vellíðan barna henni alla tíð afar hug­leikin og hún skrif­aði fjölda barna­bóka. 

Fyrsta bók Guðrúnar kom út árið 1974. Það var bókin um bræð­urna Jón Odd og Jón Bjarna. Bækurnar um bræð­urna urðu þrjár tals­ins. En auk þeirra skrif­aði Guðrún meðal ann­ars bæk­urnar Sitji guðs englar, Óvitar og bók­ina um Pál Vil­hjálms­son sem síðar varð sjón­varps­stjarna á Íslandi.

Á vef­síðu Rit­höf­unda­sam­bands Íslands er Guðrúnar minnst í dag. Þar segir að hún hafi hlotið fjölda verð­launa fyrir skrif sín, allt frá því hún fékk barna­bóka­verð­laun fræðslu­ráðs Reykja­víkur fyrir frumraun sína Jón Odd og Jón Bjarna 1975 þar til hún fékk Sögu­stein­inn, heið­ursverð­laun íslands­deildar IBBY (The International Board on Books for Young People) árið 2018 en aðal­mark­mið sam­tak­anna er að stuðla að efl­ingu íslenskra barna­bóka.  Í milli­tíð­inni hafi Guðrún fengið Menn­ing­ar­verð­laun DV, bók­mennta­verð­laun starfs­fólks bóka­versl­ana, bóka­verð­laun barn­anna, við­ur­kenn­ingu rit­höf­unda­sjóðs Rík­is­út­varps­ins og Norrænu barna­bóka­verð­launin fyrir bók­ina Undan ill­gres­inu. Guðrún var gerð heið­urs­fé­lagi í Rit­höf­unda­sam­bandi Íslands árið 2002. Þá hlaut Guðrún stór­ridd­ara­kross hinnar íslensku fálka­orðu árið 1992.

Skömmu eftir að Guðrún fékk Sögu­stein­inn, heið­ursverð­laun IBBY árið 2018 ræddi Hólm­fríður Helga Sig­urð­ar­dóttir við hana fyrir Stundina. Þar sagði Guðrún frá því að hún hefði byrjað að skrifa barna­bækur þar sem henni ofbauð það sem börnum hefði verið boðið upp á. Barna­bækur hafi verið illa þýddar og mynd­skreyttar.  Síðan hafi orðið bylt­ing sem rekja mætti til átt­unda ára­tug­ar­ins þegar fleiri bóka­safns­fræð­ingar og bók­mennta­fræð­ingar hafi komið til starfa. Nefnir Guðrún Silju Aðal­steins­dóttur sér­stak­lega í því sam­bandi, segir að Silja hafi vandað sig við að tala um barna­bækur enda gert sér grein fyrir mik­il­vægi þeirra.

„Ég segi það stundum, þegar fólk er að býsnast yfir vel­gengni minni, að ég hafi verið eins og Bítl­arnir, mann­eskja á réttum stað á réttum tíma. Ég var svo heppin að detta inn í þessa bylgju,“ sagði Guðrún í við­tal­inu í Stund­inni árið 2018 og bætti við að það gæti verið að henni hafi tek­ist að skrifa skemmti­legar bækur sem bæði full­orðnir og börn höfðu gaman af.

Á þessum tíma var Guðrún enn að skrifa, þó minna en áður að eigin sögn „Ég var svo óheppin að ég fór að verða svo­lítið lasin, haf­andi verið heilsu­belgur allt lífið. Það veldur því að ég hef gert minna af því,“ sagði hún en baðst undan því að ræða veik­indi sín frekar „Við skulum ekki tala um heilsu, í guðs bænum,“ sagði Guðrún. 

Verið góð við börn 

Varðandi barna­upp­eldi sagð­ist Guðrún hafa eitt ráð til fólks og það hafi hún kennt sínum börnum og barna­börnum „Það er að vera góð við þau. Ég kann enga upp­eld­is­að­ferð betri. Það getur verið dálít­ill vandi á köflum en fyrst af öllu verður barn að finna að það er elskað. Það skiptir bara akkúrat öllu máli,“ sagði Guðrún og bætti við að ein leið til að vera góð við börn sé að lesa fyrir þau. „Ég er sann­færð um það að barn verði ekki ham­ingju­sam­ara í annan tíma en þegar það situr á volgu læri mömmu og pabba, ömmu, afa eða systk­ina, hlustar á sögu og skoðar kannski í leið­inni mynd­irnar. Það eru virki­lega sælu­stundir fyrir alla,“ sagði Guðrún. 

Þá sagð­ist hún von­ast til þess að bækur hennar hafi og muni áfram hjálpa börnum við að opna augun og sjá lífið í kringum sig. „Við full­orðna fólkið eigum að kenna börnum að horfa á blómin, fjöllin, landið. Það gefur mikla ham­ingju að læra það. Öll feg­urð gefur manni ham­ingju. Það þarf líka að opna huga þeirra fyrir umhverf­inu, að kenna þeim til dæmis að hirða um hvernig félag­anum líður. Þeir Jón Oddur og Jón Bjarni komust að því ein­hvers staðar í bók­inni að það borg­aði sig að vera góður. Ef börn eru opin fyrir líf­inu, land­inu, tungu­mál­inu, þá held ég að þau verði afskap­lega ham­ingju­söm.“

Þann 19. júní árið 2015 á 100 ára kosn­inga­af­mæli kvenna var nokkrum konum gef­inn kostur á því í Stund­inni að minn­ast kvenna sem hafa verið þeim fyr­ir­myndir og veitt þeim inn­blástur. Guðrún Helga­dóttir var ein þeirra sem rætt var við. Hún fagn­aði deg­inum og sagði hann minna okkur á kær­komin rétt­indi kvenna en sagði að bar­áttan fyrir jöfnum rétt­indum væri hvergi nærri lokið. „Við þurfum að halda áfram að vinna að sam­eig­in­legum rétt­indum manna – kvenna sem og karla, og leið­rétta mun­inn á ríkum og fátækum. Það er mikið eftir ógert,“ sagði Guðrún Helga­dóttir í Stund­inni dag­inn sem 100 ár voru liðin frá því að konur fjöru­tíu ára og eldri  fengu kosn­inga­rétt og kjör­gengi til Alþingis.