Samherji hefur und­ir­ritað vilja­yf­ir­lýs­ingu við Norðurál um kaup fyrr­nefnda fyr­ir­tæk­is­ins á lóð Norð­ur­áls í Helguvík og hálf­byggðu álveri þess þar. Ætlun fyr­ir­tæk­is­ins með kaup­unum er að hefja land­eldi á laxi í umræddum bygg­ingum. Greint er frá þessu í Frétta­blað­inu.

Samherji rekur lax­eld­is­stöð á landi í Öxar­firði en á Suð­ur­nesjum rekur fyr­ir­tækið land­eldi á bleikju, bæði í Grinda­vík og á Vatns­leysu­strönd, auk vinnslu í Sand­gerði. Þegar er hafin frum­at­hugun á aðstæðum til land­eldis á lax í Helguvík af hálfu fyr­ir­tæk­is­ins.

Afleitur orkusölusamningur

Tekin var skóflustunga að fyr­ir­hug­uðu álveri Norð­ur­áls í Helguvík 6. júní 2008 og til stóð að hefja rekstur álvers­ins árið 2010. Und­ir­rit­aður hafði verið orku­sölu­samn­ingur við HS Orku í apríl 2007 um að fyr­ir­tækið skaff­aði 150 mega­vött af raf­orku til álvers­ins, einn fjórða af allra raf­orku sem hefði þurft til rekstr­ar­ins ef áætl­anir rætt­ust. Hins vegar var samn­ing­ur­inn óvenju slakur, svo slakur raunar að úti­lokað var að hann gæri skilað HS Orku hagn­aði.

Því sem næst frá upp­hafi hóf HS Orka til­raunir til að losna undan orku­sölu­samn­ingnum. Á sama tíma gengu fram­kvæmdir við bygg­ingu álvers­ins hægt og voru bygg­ingar þess aldrei full­kláraðar. Í byrjun des­em­ber árið 2016 úrskurð­aði gerð­ar­dómur svo loks að samn­ing­ur­inn gilti ekki, sökum til­tek­inna kring­um­stæðna. Síðan þá hafa bygg­ingar Norð­ur­áls í Helguvík staðið ónýttar.

Þorsteinn Már með réttarstöðu grunaðs manns

Mikið hefur gengið á í rekstri Samherja síð­ustu miss­eri, allt frá því að Stundin, Kveikur og Al Jazeera greindu frá því fyrir tæpu ári síðan að fyr­ir­tækið stund­aði stór­felldar mútu­greiðslur í Namibíu til að komas yfir hesta­makríl­skvóta við strendur lands­ins.

Í maí síð­ast­liðnum var greint frá því að börn Þor­steins Más Bald­vins­sonar, for­stjóra fyr­ir­tæk­is­ins, og Krist­jáns Vil­helms­sonar, sem ásamt Þor­steini var stærsti hlut­hafi fyr­ir­tæk­is­ins, hefðu eign­ast hluta­bréf þeirra frænda í fyr­ir­tæk­inu, um 84,5 pró­senta hlut. Um var að ræða inn­lenda starf­semi Samherja, og þar undir myndi fyr­ir­hugað eldi í Helguvík falla.

Í gær greindi Stundin svo frá því að Þor­set­inn Már hefði tekið við pró­kúru og fram­kvæmda­stjórn beggja félag­anna sem mynda Sam­herj­a­sam­stæð­una á nýjan leik, Samherja hf. og Samherja Holding ehf. Það ger­ist þrátt fyrir að hann eigi sjálfur aðeins tvö pró­sent í fyrr­nefnda félag­inu eftir eigi­enda­skiptin í vor en hann á eftir sem áður erlenda starf­semi Samherja ásamt Krist­jáni, í gegnum Samherja Holding.

Þor­steinn Már hefur rétt­ar­stöðu grun­aðs manns í rann­sókn hér­aðs­sak­sókn­ara á við­skipta­háttum Samherja í Namibíu, ásamt fimm fyrr­ver­andi og núver­andi starfs­mönnum fyr­ir­tæk­is­ins. Grund­völlur rann­sókn­ar­innar er grunur um mútu­greiðslur og pen­inga­þvætti. Hann var, ásamt fjórum öðrum, yfir­heyrður vegna máls­ins síð­ast­liðið sumar.