Hluta­bréf í DNB bank­anum norska féllu um 2,4 pró­sent á mið­viku­dag, eftir að upp­lýst var um að Samherji hefði notað bank­ann til að færa háar milli­færslur í skatta­skjól á Tortóla, Marshall-eyjum og Máritíus. Hátt í hund­rað millj­arðar króna töp­uð­ust af virði bank­ans. Einn helsti höf­undur nýrra norskra laga gegn pen­inga­þvætti segir að málið sé án nokk­urs vafa hið stærsta af þessu tagi sem upp hafi komið varð­andi norskan banka.

DNB hætti í fyrra við­skiptum við félög Samherja á Kýpur og á Marshall-eyjum, sem eru þekkt skatta­skjól. Útgerðin hafði notað umrædd félög um ára­bil til að greiða sjó­mönnum fyr­ir­tæk­is­ins í Afríku laun. Bankinn lok­aði á við­skiptin vegna þess að hann taldi að óvissa væri um raun­veru­legt eign­ar­hald félag­anna og þar af leið­andi  væri uppi grunur um að þau væru notuð til að stunda pen­inga­þvætti. Þetta kemur fram í umfjöllun Stund­ar­innar, Kveiks og Al Jazeera sem unnin er í sam­vinnu við Wikileaks.

„Þetta er án allrar hlið­stæðu langstærsta mál sem hefur komið upp í norskum banka“

Félög Samherja milli­færðu um 9,1 millj­arð króna inn á reikn­ing félags­ins Cape Cod FS á Marshall-eyjum á ára­bil­inu 2010 til 2018. Félögin sem milli­færðu pen­ing­ana inn á reikn­ing­inn voru aðal­lega önnur félög Samherja, eins og Esja Seafood Limited á Kýpur og Esja Fishing Ltd. í Namibíu, svo dæmi séu tekin. Með þessu móti gat Samherji komið fjár­munum frá hinum ýmsu löndum, meðal ann­ars Namibíu, algjör­lega skatt­frjálst. 

Jon Petter Rui, pró­fessor við laga­deild Háskól­ans í Tromsø, leiddi vinnu við samn­ingu laga um pen­inga­þvætti sem voru lög­tekin í Noregi í fyrra haust. „Þetta er án allrar hlið­stæðu langstærsta mál sem hefur komið upp í norskum banka,“ segir Rui í sam­tali við norska blaðið Dagens Nær­ingsliv.

Rui segir aug­ljóst að efna­hags­brota­deild norsku lög­regl­unnar þurfi að rann­saka málið gaum­gæfi­lega. Ef í ljós komi brot á pen­inga­þvætt­is­lög­unum þá sé mögu­legt að leggja fram ákæru á hendur DNB eða leggja á hann sektir. Þá þurfi einnig að rann­saka hvort bank­inn hafi með ein­hverjum hætti gerst sekur um að hafa með ein­hverjum hætti tekið þátt í gjörðum sem tengja má við spill­ingu.

Sigrid Klæboe Jacobsen, sem stýrir norsku sam­tök­unum Tax Justice Network Norge, telur að Sam­herj­a­málið sýni að DNB hafi ekki unnið nægj­an­lega að því að verj­ast spill­ingu. „Eftir að Panama­skjölin komu fram í dags­ljósið lof­aði DNB bót og betrun. Þetta sýnir hins vegar að þeir hafa ekki staðið sig í stykk­inum hvað það varðar,“ segir Jacobsen í sam­talið við norska rík­is­út­varpið NRK.