Stundin hefur fengið þau svör frá Sven H Hal­vor­sen, tals­manni norska hers­ins, að hríð­skota­byss­urnar 250 sem Land­helg­is­gæslan sagði að væri gjöf frá Norð­mönnum muni koma til Noregs í dag.

Í frétt Morg­un­blaðs­ins um helg­ina sagði Ásgrímur L. Ásgríms­son, tals­maður Land­helg­is­gæsl­unnar, að tækni­leg vanda­mál hefðu komið upp við flutn­ing MP5 byss­anna en senda átti þær fyrir helgi. Sven Hal­vor­sen kann­ast hins vegar ekk­ert við tækni­lega erf­ið­leika. „Sam­komu­lag okkar var á þá leið að íslenska Land­helg­is­gæslan myndi láta norsk hern­að­ar­yf­ir­völd vita viku áður en vopnin myndu koma til Noregs. Vopnin munu koma til Noregs í dag,“ skrifar Sven í tölvu­pósti til Stund­ar­innar.

„Vopnin munu koma til Noregs í dag“

Sven segir enn fremur að Land­helg­is­gæslan hefi ekki gert neina til­raun til að kaupa ýmist byssur eða skot­færi á þessu ári. Hann ítrekar að það hafi ávallt verið skoðun norska hers­ins að borgað skildi fyrir MP5 byss­urnar. Í frétt RÚV frá síð­ast­liðnum jan­úar kom fram að sam­kvæmt Land­helg­is­gæsl­unni var eina ástæðan fyrir því að vopnin væru þá enn í landi að beðið væri eftir hent­ugu tæki­færi til að flytja vopnin til Noregs. Þá var sagt að til kæmi til greina að nýta tæki­færi til að koma þeim um borð í norskri her­flutn­inga­vél sem yrði stödd á Íslandi. Sven slær þetta alfarið af borð­inu í svari við fyr­ir­spurn Stund­ar­innar. „Ísland ber ábyrgð á að flytja vopnin til baka frá Íslandi til Noregs,“ segir í tölvu­pósti hans.

„Ísland ber ábyrgð á að flytja vopnin til baka frá Íslandi til Noregs“

Fyrst var greint frá komu hríð­skota­byss­anna í DV síð­ast­lið­inn októ­ber. Land­helg­is­gæslan og Rík­is­lög­reglu­stjóri hugð­ust skipta MP5-byss­unum á milli sín. Þann 17. des­em­ber árið 2013 samdi gæslan um kaup á 250  MP5 hríð­skota­byssum, en Rík­is­lög­reglu­stjóri átti að fá 150 stykki. Fyrir átti lög­reglan 60 hríð­skota­byssur og því var um að ræða stór­aukna vopna­væð­ingu. Fyr­ir­ætl­anir lög­regl­unnar voru á þá leið að lög­reglu­bif­reiðar á land­inu yrðu búnar MP5-hríð­skota­byssu.

„Eina sem ég get sagt er að við eigum ekki kjarn­orku­vopn,“ sagði Georg Lárusson, for­stjóri Land­helg­is­gæsl­unnar, þegar upp komst um þennan stærsta vopna­inn­flutn­ing sög­unnar.

Ósannar yfirlýsingar Landhelgisgæslunnar

MP5 Hér má sjá dæmi um hríð­skota­byssu sem nú hefur verið skilað.

Upp­haf­lega var til­kynnt að norska lög­reglan hefði afhent vopnin, og það gef­ins, en síðar kom í ljós að það var ósatt. Það hafði verið norski her­inn sem afhendi þau. Enda kom í ljós síðar að norska lög­reglan hafði sjálf farið fram á að fá vopnin frá hernum, en ekki fengið.

Bæði Rík­is­lög­reglu­stjóri og Land­helg­is­gæslan sögð­ust telja að um væri að ræða gjöf þrátt fyrir að samn­ingur um greiðslu á 625 þús­und norskum krónum fyrir vopnin lægi fyrir.

Jón Bjartmarz yfir­lög­reglu­þjónn hélt ósönnum full­yrð­ingum fram í Kast­ljós­inu á RÚV um málið. 

„Ég not­aði nú eig­in­lega orðið aflað [í sam­tali við fjöl­miðla] í dag, sem kannski olli því að menn töldu að þau hefðu verið keypt. En það er ekki; þau feng­ust gef­ins,“ sagði hann 21. októ­ber í fyrra.

Bent-Ivan Myhre, tals­maður norska varna­mála­ráðu­neyt­is­ins, sagði hins vegar frá því rétta í mál­inu. „Það var und­ir­rit­aður samn­ingur um sölu á 250 MP5 upp á 625 þús­und krónur þann 17. des­em­ber 2013. Þetta er kaup­verð sem skal greitt. Það hefur ávallt verið ætl­unin,“ sagði Bent-Ivan í sam­tali við við norska blaðið Dag­bla­det hinn 28. októ­ber síð­ast­lið­inn.

Sögðust ekki mega segja frá - en fóru sjálfir fram á leynd

Georg Lárusson, for­stjóri Land­helg­is­gæsl­unnar, neit­aði að upp­lýsa um efni samn­ings­ins. Hann vís­aði til þess að um væri að ræða NATO-samn­ing sem væri trún­að­ar­mál. 

Norski her­inn greindi síðar frá því að Land­helg­is­gæslan hefði sjálf farið fram á að leynd hvíldi yfir samn­ingnum.

Mánuði eftir að málið komst í umræðu og norski her­inn hafði gefið upp­lýs­ingar um hvers eðlis væri ákváðu emb­ættin að skila byss­unum.

Engin afsök­un­ar­beiðni barst vegna leynd­ar­innar og ósannra yfir­lýs­inga for­svars­manna Land­helg­is­gæsl­unnar og Rík­is­lög­reglu­stjóra um stærsta vopna­inn­flutn­ing Íslands­sög­unnar, og eng­inn var lát­inn axla ábyrgð á mál­inu.