Þessi færsla er meira en ársgömul.

Um sérhagsmuni og aðra hagsmuni

Um sérhagsmuni og aðra hagsmuni

Þann 19.júni brautskráðist um 1% þjóðarinnar með háskólapróf. Það vekur mann til umhugsunar, sérstaklega að því leytinu til að þá vaknar spurningin; hvar fær allt þett fólk vinnu?

Ísland tók stökk inn í nútímann fyrir um 70 árum síðan, eða um og eftir síðari heimsstyrjöld (,,blessað stríðið sem gerði syni okkar ríka“). Það var einskær ,,tilviljun.“ Hvað hefði gerst á Íslandi ef Hitler hefði ekki ráðist inn í Pólland 1.september 1939? Það er áhugaverð spurning.

Aðeins eru rúmlega 100 ár frá því að rafmagn ruddi sér til rúms hér á Íslandi, og það kom mest frá Evrópu, þ.e.a.s. sú tækni og  sú kunnátta (,,know-how“) sem um ræðir í því sambandi.

En aftur að seinna stríði: Þegar því lauk og á næstu áratugum helltu Íslendingar sér inn í það sem kallað er nútímavæðing (,,modernisation“). Þá var ekki aftur snúið.

Síðan þá hafa Íslendingar verið í fararboddi að skaffa sér nýja tækni; Ipodda, tölvur, farsíma, internet og allt sem þessu fylgir. Ísland er eitt netvæddasta samfélag jarðar, sem telur um 7 milljarða manna. Hver hefði trúað því?

Á sama tíma eru við völd hagsmunaklíkur sem eru frá þeirri forneskju og því myrkri sem réði áður en rafmagnið kom og lýsti allt upp.

Á hverju ári eru um 15.000 milljónir, 15 milljarðar, settir í landbúnað á Íslandi, til þess að styrkja það sem kalla mætti ,,hirðingjabúskap“ – að láta rolluna ganga frjálsa og éta sundur gróður landsins.

Það er fyrst og fremst sú hagsmunaklíka sem heitir,,Framsóknarflokkurinn“ sem hefur staðið fyrir þessu. Hvar er framsókn Framsóknarflokksins?

Oflurlítil bændaklíka, sem hefur þó náð fáránlega góðum pólitískum árangri í skjóli meðal annars ,,vanskapaðs kosningakerfis“ – svo eittvað sé nefnt.

Ásgeir Jónssson, bankastjóri Seðlabanka Íslands gerði völd sérhagsmuna á Íslandi að umtalsefni ekki fyrir löngu síðan og var það áhugavert. Seðlabankastjóri Íslands mætti gera meira af því að tjá sig með álíka hvassyrtum hætti.

En kjarni málsins er þessi: Saga Íslands er í raun saga sérhagsmuna. Hingað komu menn frá Noregi um 870 eftir Krist og hófu að búa til það sem kallast samfélag. Það gekk vel til að byrja með en um 1220 fór allt í hund og kött og við töpuðum sjálfstæðinu (og okkur sjálfum) og næstu árhundruð vorum við undir stjórn Norðmanna og síðar Dana.

Árið 1550 fórum við yfir í lútherskan sið (mótmælendatrú) og erum þar enn. Völd kirkjunnar voru mikil, eignsafn hennar var eins og Michelin-maðurinn á sterum! Bændur og höfðingjar réðu samt ríkjum í sveitum landsins. Á kostnað bláfátæks almennings.

Fullveldi frá Dönum kom 1918 og sjálfstæði 1944, það er því enn nokkuð langt í að við getum fagnað öld sem sjálfstæð þjóð, það er áhugaverð staðreynd.

Landbúnaður og sveitastörf réðu ríkjum allt fram til aldamóta 1900, en um það leyti var fyrsti mótorinn settur í árabát og þá hófst vélvæðing í sjávarútvegi. Vistarband/vistaránuð var algeng og allskyns kúgun í boði landbúnaðarelítunnar.

En saga 20.aldarinnar er engu að síður saga minnkandi áhrifa landbúnaðar á kostnað sjávarútvegs (nokkuð sem landbúnaðurinn reyndi efti fremsta megni að koma í veg fyrir) og sem svo nær hámarki með tilkomu kvótakerfis í sjávarútvegi (um og eftir 1985) sem býr til fyrstu milljóna/milljarðamæringana á Íslandi og það sem kalla mætti ,,ólígarka“ – gríðarlega valdamikla menn sem nýta völd sín í þágu sinna sérhagsmuna.

Takið eftir: Alltaf hafa almannahagsmunir, hagsmunir hins almenna borgara setið á hakanum í íslensku samfélagi!

Þetta færir umræðuna að unga fólkinu, sem er að útskrifast, búið að leggja á sig strit og jafnvel skuldir til að klára sitt nám.

Er það sem kallað er ,,verðleikasamfélag“ sem bíður þessa unga fólks? Eða er um að ræða samfélag sem er fast á klafa fortíðar, sérhagsmuna og klíkuskapar?

Skuldum við ekki unga fólkinu sem var að útkrifast eitthvað annað og meira?

Stjórnmálakerfi Íslands er að mörgu leyti stórgallað. Hér er lýðræði að forminu til, en Íslandi hefur verið haldið á klafa sérhagsmuna árhundruðum saman. Og fyrir það hefur landinn goldið hátt verð.

Frjálslyndi og nútímaleg viðhorf hafa átt erfitt uppdráttar.

Mestu framfaraskref landins hafa verið tekin þegar Ísland hefur fært sig nær Evrópu; með aðild að EFTA um 1970 og samningnum um hið evrópska efnahagssvæði (EES) árið 1995. Þá tókst klókum alþjóðasinnum að fá aðild Íslands að þeim samningi í gegn.

Má segja að skörð hafi verið höggvin í varðstöðu sérhagsmunanna á Ísland með aðildinni að EES. Almenningur á Íslandi finnur fyrir því með allskyns réttindum til orðs og æðis sem annars væru ekki til staðar.

Sjaldan hafa verið stigin jafn mikil framfaraskref hér á landi, það hafa talsmenn allra stjórnmálaflokka viðurkennt, jafnvel þeirra sem mest hafa verið á móti ,,Evrópu."

Ísland á að vera opið og víðsýnt samfélag. Hér eiga að vera tækifæri fyrir alla og þessi tækifæri eiga birtast í samvinnu við aðrar þjóðir og þar liggur Evrópa næst okkur.

Við getum kastað af okkur oki sérhagsmuna og skapað samfélag þar sem verðleikar hvers og eins fá að njóta sín.

Í samvinnu við aðrar frjálslyndar þjóðir.

 

 

  

 

 

Athugasemdir

Athugasemdir eru ekki leyfðar við þessa grein.

Mest lesið á blogginu

Stefán Snævarr
1
Blogg

Stefán Snævarr

FÆЭING ÞJÓЭAR. And­óf gegn rúss­neskri menn­ing­ar­heimsvalda­stefnu

Heim­spek­ing­ur­inn Heg­el mun segja ein­hvers stað­ar að mæli­kvarði á það hvort  hóp­ur manna telj­ist þjóð sé hvort hann er til­bú­inn til að verja lönd sín vopn­um. Vilji Úkraínu­manna til að verja sig gegn inn­rás Rússa sýn­ir alla vega að þeir líta á sig sér­staka þjóð, gagn­stætt því sem Pútín harð­ráði held­ur. Skoð­anakann­an­ir, sem gerð­ar hafa ver­ið eft­ir her­nám Krímskaga 2014,...
Stefán Snævarr
2
Blogg

Stefán Snævarr

Skópu Gyð­ing­ar nú­tím­ann?

Fræg er sú kenn­ing Max We­bers að kapí­tal­ism­inn hafi orð­ið til sem óætl­uð af­leið­ing af mót­mæl­enda­trú. Ann­ar þýsk­ur fræði­mað­ur, Werner Sombart,  skrif­aði mik­inn doðrant um Gyð­inga og efna­hags­líf­ið, Die Ju­den und das Wirtschafts­le­ben. Gyð­ing­arn­ir skópu nú­tíma kapí­tal­isma, stað­hæfði hann og  var þó ekki Gyð­ing­ur (frem­ur hið gagn­stæða, hann sner­ist á sveif með Hitler 1933). Hann benti á að Gyð­ing­ar hefði...
Lífsgildin
3
Blogg

Lífsgildin

Barna­mála­ráð­herra vs. dóms­mála­ráð­herra

For­varn­ir styðj­ast við lög og reglu­gerð­ir um hvað er leyfi­legt og bann­að og hvar mörk­in liggja. Til­slök­un á regl­um sem tengj­ast alkó­hóli geta þurrk­að út ár­ang­ur sem hef­ur feng­ist með for­vör­un. Nefna má að í könn­un ár­ið 1995 kom fram að 80% tí­undu bekk­inga höfðu smakk­að áfengi. Ný könn­un sýn­ir að 30% tí­undu bekk­inga hafa smakk­að áfengi. Þessi ár­ang­ur get­ur...
Gunnar Hólmsteinn Ársælsson
4
Blogg

Gunnar Hólmsteinn Ársælsson

Úkraína og bar­áttu­vilji Vest­ur­veld­anna

Á tím­um þess sem kall­að­ist ,,Kalda stríð­ið" og stóð frá ár­un­um 1945-1991 um það bil, voru háð nokk­ur stríð þar sem risa­veld­in, Banda­rík­in og Sov­ét­rík­in (1922-1991) háðu grimmi­lega bar­áttu um for­ræð­ið í heim­in­um. Skyldi heim­ur­inn vera kapí­talísk­ur með ,,Kan­ann" sem leið­toga eða komm­ún­ísk­ur und­ir stjórn Rússa/Sov­ét­ríkj­anna? Eitt þess­ara stríða var Víet­nam-stríð­ið en um þess­ar mund­ir eru ein­mitt lið­in um 55...

Nýtt efni

Orkuráðuneytið og grænþvottahúsið
Kristín Helga Gunnarsdóttir
Pistill

Kristín Helga Gunnarsdóttir

Orku­ráðu­neyt­ið og græn­þvotta­hús­ið

Ef ekki væri svona mik­ill handa­gang­ur í græn­þvotta­hús­inu þá væri hér í gangi neyðaráætl­un vegna ham­fara­hlýn­un­ar og fyr­ir nátt­úru­vernd.
Beast
Bíó Tvíó#223

Be­ast

Baltas­ar Fe­brú­ar hefst með því að Andrea og Stein­dór fjalla um kvik­mynd Baltas­ar Kor­máks frá 2022, Be­ast.
Enn um myglu og raka í húsum
Guðmundur Guðmundsson
Aðsent

Guðmundur Guðmundsson

Enn um myglu og raka í hús­um

Fyrr­ver­andi tækni­leg­ur fram­kvæmda­stjóri Sements­verk­smiðju rík­is­ins seg­ir að til þess að kom­ast hjá myglu­mynd­un þurfi að­eins að gera hús leka­laus.
Aldrei meira um kynbundið ofbeldi
Fréttir

Aldrei meira um kyn­bund­ið of­beldi

Að með­al­tali var til­kynnt um sjö heim­il­isof­beld­is­mál eða ágrein­ing dag hvern á síð­asta ári. Að­eins einu sinni hef­ur ver­ið til­kynnt um fleiri nauðg­an­ir síð­asta ára­tug­inn en á síð­asta ári.
Frá Berlín til Íslands – Útvíkkun á formi, afbygging og póstdramatík
Menning

Frá Berlín til Ís­lands – Út­víkk­un á formi, af­bygg­ing og póst­drama­tík

Bára Huld Beck spjall­aði við ís­lenskt leik­hús­fólk sem hef­ur starf­að á leik­hús­sen­unni í Berlín og flutt stefn­ur og strauma á milli Berlín­ar og Reykja­vík­ur – já, Ís­lands – og end­ur­nýj­að um margt hug­mynd­ir land­ans um leik­hús.
Saga Olgu: „Mér líður eins og svikara“
VettvangurLeigufélagið Alma

Saga Olgu: „Mér líð­ur eins og svik­ara“

Úkraínsk­ir flótta­menn í hótel­íbúð­um Ölmu við Lind­ar­götu þurfa að flytja út úr þeim í mars. Samn­ing­ur­inn sem gerð­ur var við Ölmu er einn versti og óhag­stæð­asti leigu­samn­ing­ur sem ís­lenska rík­ið hef­ur gert. Í hús­inu búa úkraínsk­ir flótta­menn sem hafa lent sér­stak­lega illa í stríð­inu í Úkraínu. Með­al þeirra eru Olga, sem gat ekki ver­ið við­stödd jarð­ar­för for­eldra sinna vegna flótt­ans og Di­ma, en fjöl­skylda hans hef­ur þrisvar sinn­um þurft að flýja stríðs­átök Rússa.
Maðurinn með ennisbandið
Fréttir

Mað­ur­inn með enn­is­band­ið

Hann er dansk­ur, síð­hærð­ur og ætíð með enn­is­band í vinn­unni. Hann hef­ur þrisvar ver­ið kjör­inn besti hand­knatt­leiks­mað­ur í heimi og aukakast sem hann tók á Ólymp­íu­leik­un­um 2008 er skráð í sögu­bæk­ur hand­bolt­ans. Hann heit­ir Mikk­el Han­sen og er frá Hels­ingja­eyri.
Hver var Makbeð?
Flækjusagan

Hver var Mak­beð?

Í Borg­ar­leik­hús­inu er nú ver­ið að sýna harm­leik Shakespeares um Mak­beð Skotakóng og hina ónefndu lafði hans. Leik­stjóri sýn­ing­ar­inn­ar er einn efni­leg­asti leik­stjóri Evr­ópu um þess­ar mund­ir, Uršulė Bartoševičiūtė frá Litáen. Leik­stjór­ar nú­tím­ans fara vit­an­lega sín­um eig­in hönd­um um efni­við Shakespeares en hvernig fór hann sjálf­ur með sinn efni­við, sög­una um hinn raun­veru­lega Mac Bet­had mac Findlaích sem vissu­lega var kon­ung­ur í Skotlandi?
Heilræði ömmu
Ragna Árnadóttir
PistillÞað sem ég hef lært

Ragna Árnadóttir

Heil­ræði ömmu

Það er ekki alltaf ein­falt að fylgja heil­ræði ömmu, en það hjálp­ar.
Biðin eftir aðgerð
Fólkið í borginni

Bið­in eft­ir að­gerð

„Ég get eig­in­lega ekki orð­ið labb­að nokk­urn skap­að­an hlut. Ég reyni, en fer á hörk­unni, stund­um á hækj­um,“ seg­ir Guð­munda Sæv­ars­dótt­ir um bið­ina eft­ir mjaðma­að­gerð.
Listin að vera listamaður
Auður Jónsdóttir
Pistill

Auður Jónsdóttir

List­in að vera lista­mað­ur

Auð­ur Jóns­dótt­ir skrif­ar um list­ina að vera lista­mað­ur. Og hark­ið. Sem þarf að kunna að dansa í.
Silkimaurar koma til hjálpar gegn krabbameini
Flækjusagan

Silkimaur­ar koma til hjálp­ar gegn krabba­meini

Þótt mikl­ar fram­far­ir hafi orð­ið í bar­áttu við krabba­mein á síð­ustu ár­um og ára­tug­um veld­ur þó enn mjög mikl­um vanda hve seint og illa get­ur geng­ið að greina krabb­ann — jafn­vel eft­ir að hann er far­inn að vinna veru­leg her­virki í lík­ama manna. Marg­ar teg­und­ir krabba­meins finn­ast vart nema sér­stak­lega sé leit­að að ein­mitt því, og liggi sjúk­dóms­grein­ing því ekki...