Staðreyndavaktin

Er hægt að klóna manneskjur?

Svar: Mögulega

Er hægt að klóna manneskjur?
Klónun manna að verða fram­kvæm­an­leg Fram­farir á sviði erfða­tækni og klón­unar hafa orðið örar á síð­ustu árum. Mynd: Shutterstock
Birtist upphaflega í Stundinni fyrir tæpum 7 árum.

Fyrr í þess­ari viku bár­ust fréttir af því að Dorrit Moussaieff, fyrr­ver­andi for­seta­frú, hefði látið klóna hund­inn Sám, sem bjó með þeim Ólafi Ragnari Gríms­syni á Bessa­stöðum í for­seta­tíð Ólafs. Greint hafði verið frá því áður en Sámur drapst, sem gerð­ist í jan­úar á þessu ári, að þá þegar hafi verið búið að taka úr honum líf­sýni til að hægt yrði að klóna hund­inn.

Fyrsta spen­dýrið sem tókst að klóna var kindin Dollý sem kom í heim­inn í júlí 1996 og lifði hún fram á árið 2003. Eftir klónun Dollýar hefur fram­þróun í klónun orðið hröð og hafa vís­inda­menn klónað stærri spen­dýr, svo sem svín, hross og naut. Í byrjun árs 2018 var síðan stað­fest að kín­verskir vís­inda­menn hefðu orðið fyrstir til að klóna prímata, tvo makaí-smá­apa. Í ljósi þess að menn eru einnig af ætt­bálki prímata vöktu þessar fréttir  sið­ferði­legar spurn­ingar.

Klónun manna er við­fangs­efni ótal bíó­mynda, sjón­varps­þátta og skáld­sagna. Menn hafa þó ekki verið klón­aðir, í það minnsta svo vitað sé til, fram að þessu. Klónun manna er enda bönnuð með lögum í um 70 löndum heims­ins, meðal ann­ars á Íslandi. Klónun manna er hins vegar ekki for­taks­laust bönnuð í mörgum ríkjum.

Vís­inda­menn hafa unnið að þróun klón­unar manna um ára­tugi. Arnar Pálsson, pró­fessor í líf­upp­lýs­inga­fræði, skrif­aði árið 2011 svar á Vís­inda­vef Háskóla Íslands við spurn­ing­unni Er hægt að klóna mann­eskju? Í svari Arnars kom fram að miðað við þekk­ingu og rann­sóknir sem þá þegar höfðu farið fram væri fræði­legur mögu­leiki á að hægt væri að klóna mann­eskju. „Slík klónun fæli í sér að erfða­efni einnar mann­eskju væri komið fyrir í virkj­uðu en kjarna­lausu eggi – og að upp yxi vera með nákvæm­lega sömu arf­gerð og mann­eskjan sem lagði til erfða­efnið. Það er síðan önnur spurn­ing hvort þetta sé fram­kvæm­an­legt í raun.“

Í sam­tali við Stundina segir Arnar að hann telji að þekk­ingin hafi þró­ast enn frekar í þá átt að hægt sé að klóna menn á þeim átta árum sem liðin eru síðan hann svar­aði á Vís­inda­vefnum. Enn hrað­ari þróun hafi orðið í mögu­leikum á erfða­breyt­ingum í fóstrum, sú tækni hafi verið á fleygi­ferð enda séu rann­sóknir í þeim til­gangi víða heim­ilar. „Ég held að þetta sé alveg að verða að fram­kvæm­an­legum mögu­leika.“

Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.
Efnisorð

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.
Tengdar greinar

Staðreyndavaktin

Mest lesið

2
Viðskipti

Lands­bank­inn hagn­að­ist um 33 millj­arða en stjórn­endur áhyggju­fullir

Hagnaður Lands­bank­ans jókst um 3,7 millj­arða króna á fyrstu níu mán­uðum árs­ins og nam 33,1 millj­arði. Stjórn­endur bank­ans hafa áhyggjur af mögu­legu útlánatapi vegna versn­andi stöðu bygg­ing­ar­fyr­ir­tækja, sem finna fyrir háum vöxtum og hæg­ari sölu íbúða. Rík­is­sjóður hefur fengið stærstan hluta þeirra tæp­lega 35 millj­arða króna sem greiddir hafa verið í arð á árinu.
4
Viðskipti

Hagnaður Krón­unnar jókst um 500 millj­ónir en afkoma N1 versn­aði

Krónan hagn­að­ist um 2,6 millj­arða króna á fyrstu níu mán­uðum árs­ins, um hálfum millj­arði meira en á sama tíma í fyrra. Versl­un­ar­keðjan hefur aukið sölu sína og frysti í sept­em­ber verð á 647 vörum í tengslum við bar­átt­una gegn verð­bólgu. Á sama tíma hefur hagn­aður N1 dreg­ist veru­lega saman og heild­ar­hagn­aður móð­ur­fé­lags­ins Festis minnkað.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

2
Vettvangur

Búa við nýtt vind­orku­ver: „Við nátt­úr­lega venj­umst öllu“

„Ef ég teldi þetta vera slæmt þá væri ég ekki sitj­andi hérna svona rólegur yfir þessu,“ segir Aron Viðar Krist­jáns­son, bóndi á bænum Garpsdal í Reyk­hóla­hreppi. Fyr­ir­hugað er að reisa vind­orku­garð ofan á Garps­dals­fjalli sem er fyrsti vind­orku­kost­ur­inn sem er færður úr bið­flokki yfir í orku­nýt­ing­ar­flokk af ráð­herra. Heim­ildin fór á vett­vang.

Mest lesið í mánuðinum

2
Viðtal

Íslenskur læknir varpar nýju ljósi á lífs­hættu­legan með­göngu­sjúk­dóm

Nítján ára gömul lá Silja Rut Ragn­ars­dóttir nær dauða en lífi á skurð­ar­borði Land­spít­al­ans eftir alvar­legt til­felli með­göngu­eitr­unar. Íslenskur vís­inda­maður í Banda­ríkj­unum, Jóhann Elí Guð­jóns­son húð­læknir, leiðir braut­ryðj­andi rann­sóknir sem varpa nýju ljósi á hvers vegna sjúk­dóm­ur­inn kemur fram. Hann telur mögu­legt að þróa lyf við sjúk­dómnum sem bjargað gæti manns­lífum.
3
ViðtalLífið á Grensás

Snýr aftur í hjúkr­un­ar­fræði eftir heila­blæð­ingu

Við­bragðs­að­ilar héldu að Björn Ólafur Har­alds­son væri útúr­dóp­aður þegar hann lá á gólf­inu með blæð­ingu í heila. Hann var 21 árs og í hjúkr­un­ar­fræði­námi þegar áfallið reið yfir og þurfti ítrekað að leið­rétta mis­tök ófag­lærðs starfs­fólks á heil­brigð­is­stofn­unum. Nú stefnir hann á að klára námið og koma sterk­ari til baka.
5
Viðtal

Ást­leysið er sárt

Nánd er nær­ing, nauð­syn­leg eins og matur. Tæpur helm­ingur fólks elst upp í óör­uggum tengslum sem geta komið niður á tengslum og ást­ar­sam­böndum á full­orð­ins­árum, jafn­vel ógnað heilsu, enda er „tengsla­myndun ein af grunn­for­sendum far­sældar“, að sögn klíníska sál­fræð­ings­ins Guð­brands Árna Ísberg. Í bók sinni, Í augum þínum verð ég til, fjallar hann um getu okkar til að mynda tengsl og ást­ina í öllum sínum myndum.

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Mest lesið undanfarið ár