Lög­reglan á höf­uð­borg­ar­svæð­inu segir að til­kynn­ingum um netsvindl hafi fjölgað hjá lög­reglu­yf­ir­völdum og brotin verði hnit­mið­aðri og alvar­legri. Mörg brot­anna bein­ast gegn fólki sem ekki er mjög tölvu­fært.

Stundin hefur áður fjallað um svokölluð „romance scams“, þar sem glæpa­menn sigla undir fölsku flaggi sem vel mennt­aðir erlendir menn sem segj­ast vera sálu­fé­lagar brota­þol­anna. Þegar til­finn­inga­tengsl hafa mynd­ast segja menn­irnir eitt­hvað óvænt hafa komið upp og að þeir þarfn­ist fjár til að greiða úr vand­anum. Þegar karl­menn eru skot­mörk svindlar­anna er oft höfðað til kyn­hvatar þeirra með ljós­myndum af föngu­legum ungum konum og lof­orðum um fádæma bólfimi.

Í til­kynn­ingu frá lög­regl­unni á höf­uð­borg­ar­svæð­inu er fjallað um nýút­komna skýrslu Europol þar sem kast­ljós­inu er beint að net­glæpum. Kemur fram að margt í ský­sl­unni eigi við um Ísland, en til dæmis hafi verið fjallað nokkuð um svokölluð BEC svik hér­lendis (Business email compromises).

„Tals­verðar fjár­hæðir hafa tap­ast en erfitt getur reynst að greina svikin fyrr en þau eiga sér stað,“ segir í til­kynn­ing­unni. „Einnig má nefna brot sem tengj­ast sam­skipta­blekk­ingum (social engineering), en þau bein­ast gegn fólki sem er ekki mjög tölvu­fært. Í þeim efnum þurfa að koma til bæði for­varnir og vit­und­ar­vakn­ing, en net­glæpa­deild Lög­regl­unnar á höf­uð­borg­ar­svæð­inu hefur þegar vakið máls á þessu og haldið kynn­ingar hjá fyr­ir­tækjum og stofn­unum í tengslum við þessi brot og verður því fram­haldið. Hið opin­bera og einka­að­ilar þurfa að eiga sam­starf um að vinna gegn þessum brotum. Það er þegar til staðar en þarf að aukast, en á und­an­förnum mán­uðum hefur, með sam­vinnu þess­ara aðila, tek­ist að end­ur­heimta færslur sem voru farnar af stað.“

Gísli Jökull Gíslason, rann­sókn­ar­lög­reglu­maður hjá lög­regl­unni á höf­uð­borg­ar­svæð­inu, sagði í fyrri umfjöllun Stund­ar­innar um svindl af þessum toga að svindl­ar­arnir spili inn á það sem gerir brota­þol­ana að góðu fólki. „Þeir setja út vítt net og reyna við marga,“ segir hann. „Þannig finna þeir þá sem eru veikir fyrir, eiga mögu­lega um sárt að binda eða eru nýlega frá­skildir. Fólk sem langar að eign­ast sálu­fé­laga. Um leið og þeir eru komnir með þig þá spila þeir leik­inn áfram. Þá kemur eitt­hvert flækju­stig og þeir vilja að þú sendir þeim smá pen­inga. Svo þarf kannski að senda meiri pen­inga og koll af kolli, sem getur endað með því að þeir merg­sjúga fólk.“

Þá séu dæmi um að fólk hafi tapað millj­ónum króna vegna þess­ara svindla og jafn­framt séu margir feimnir við að til­kynna brotin til lög­reglu þar sem brota­þolar upp­lifi skömm. Í til­kynn­ingu lög­regl­unnar kemur fram að fjöl­margar gerðir svindla séu til og nánar sé hægt að kynna sér þær í skýrslu Europol.