Vilja að konur verði þvingaðar til að ganga með fötluð fóstur

Þingmenn Mið­flokks­ins og Flokks fólks­ins vilja að réttur kvenna til að gang­ast undir þung­un­ar­rof verði þrengri en hann er sam­kvæmt núgild­andi lögum um fóst­ur­eyð­ingar.

Þetta er ljóst af nefnd­ar­á­litum full­trúa flokk­anna í vel­ferð­ar­nefnd, breyt­ing­ar­til­lögum þeirra og atkvæða­hegðun þing­manna eftir aðra umræðu um frum­varp heil­brigð­is­ráð­herra til laga um þung­un­ar­rof á Alþingi þann 3. maí síð­ast­lið­inn.

Þriðja umræðan um þetta hita­mál stendur nú yfir á þing­inu en loka­at­kvæða­greiðslu var frestað til næsta þing­fundar.

Inga Sæland og Guð­mundur Ingi Krist­ins­son úr Flokki fólks­ins auk Karls Gauta Hjalta­sonar úr Mið­flokknum hafa tekið íhalds­söm­ustu afstöð­una í þung­un­ar­rofs­mál­inu en öll greiddu þau atkvæði með breyt­ing­ar­til­lögu þess efnis að heim­ild til þung­un­ar­rofs miði við aðeins 12 vikur „nema fyrir hendi séu ótví­ræðar lækn­is­fræði­legar ástæður og lífi og heilsu kon­unnar sé stefnt í meiri hættu með lengri með­göngu og/eða fæð­ingu“. 

Ef lögum yrði breytt með þeim hætti sem þing­menn­irnir leggja til má ætla, miðað við opin­berar tölur um fóst­ur­eyð­ingar, að á hverju ári yrðu tugir kvenna látnir ganga með og fæða barn gegn vilja sínum. Slík kvöð yrði óháð félags­legum aðstæðum og lögð á konur þótt ólétta staf­aði t.d. af nauðgun eða sifja­spelli.

Þótt barn hefði greinst með alvar­lega fötlun mætti kona ekki gang­ast undir þung­un­ar­rof nema ef ljóst væri að áfram­hald­andi þungun stefndi lífi hennar í hættu eða fóstur teld­ist ekki líf­væn­legt til fram­búðar. Þannig yrði íslenska lög­gjöfin íhalds­sam­ari en fóst­ur­eyð­ing­ar­lög­gjöf á hinum Norð­ur­lönd­unum og víða í Evrópu.

Tillaga Miðflokksins myndi bitna á færri konum

Anna Kolbrún Árna­dóttir, full­trúi Mið­flokks­ins í vel­ferð­ar­nefnd, lagði til í nefnd­ar­á­liti sínu um málið a þung­un­ar­rof yrði aðeins heim­ilt til loka 18. viku eins og upp­haf­lega var gert ráð fyrir í frum­varps­drögum heil­brigð­is­ráð­herra.

Slík breyt­ing hefði í för með sér að konur sem sam­kvæmt núgild­andi lögum gætu geng­ist undir þung­un­ar­rof vegna fóst­ur­vanda­mála sem greind eru seint yrði meinað um slíka aðgerð.

Félag íslenskra fæð­ingar- og kven­sjúk­dóma­lækna gagn­rýndi upp­haf­leg frum­varps­drög einmitt á þeim for­sendum og benti á að með 18 vikna tíma­mark­inu yrði lokað fyrir mögu­leika kvenna til að enda með­göngu eftir að fóstur grein­ist með galla eins og vatns­höfuð, klof­inn hrygg, litn­inga­frá­vik og hjarta­galla en er þó talið líf­væn­legt.  

Land­spít­al­inn og Ljós­mæðra­fé­lag Íslands gerðu sams konar athuga­semdir, en á und­an­förnum árum hafa á bil­inu 7 til 10 konur á ári rofið þungun vegna galla sem greindust við 20 vikna fóst­ur­grein­ingu. 

Breyt­ing­ar­til­laga sem Páll Magn­ús­son, þing­maður Sjálf­stæð­is­flokks­ins, lagði fram í dag felur í sér 20 vikna tíma­mark og gerir þannig ráð fyrir að kona sem grein­ist með fóst­ur­vanda­mál í 20 vikna fóst­ur­grein­ingu ákveði nær umsvifa­laust hvort hún vilji eiga barnið. 

Ráðherrar sátu hjá

Athygli vakti þegar þrír ráð­herrar, þau Bjarni Bene­dikts­son, Guð­laugur Þór Þórð­ar­son og Lilja Alfreðs­dóttir, sátu hjá í atkvæða­greiðslu um umdeildasta ákvæðið í frum­varpi heil­brigð­is­ráð­herra, því er veitir konum skil­yrð­is­lausan rétt til þung­un­ar­rofs allt til loka 22. viku. 

Auk ráð­herr­anna þriggja sátu fimm þing­menn Sjálf­stæð­is­flokks­ins hjá, þeir Haraldur Bene­dikts­son, Jón Gunn­ars­son, Njáll Trausti Frið­berts­son, Óli Björn Kárason og Páll Magn­ús­son. Þannig hefur ákvæðið stuðn­ing frá minni­hluta þing­flokks Sjálf­stæð­is­flokks­ins.

Alls lögð­ust 10 þing­menn gegn ákvæð­inu, Ásmundur Frið­riks­son úr Sjálf­stæð­is­flokknum, Anna Kolbrún Árna­dóttir, Birgir Þór­ar­ins­son, Karl Gauti Hjalta­son, Ólafur Ísleifs­son, Sig­mundur Davíð Gunn­laugs­son, Sigurður Páll Jónsson og Þor­steinn Sæmunds­son úr Mið­flokknum og Guð­mundur Ingi Krist­ins­son og Inga Sæland úr Flokki fólks­ins. 

Óli Björn Kárason kall­aði eftir því í atkvæða­skýr­ingu sinni að vel­ferð­ar­nefnd tæki málið aftur til umfjöll­unar og gerði „til­raun til þess að skapa víð­tæk­ari sátt í jafn við­kvæmu máli og hér um ræðir“. Ljóst er að nú þegar hafa sex nefnd­ar­menn úr fimm flokkum, auk áheyrn­ar­full­trúa úr sjötta flokknum, náð sátt um frum­varp Svan­dísar Svav­ars­dóttur heil­brigð­is­ráð­herra með lít­il­legum breyt­ingum. Af orðum Óla Björns má ráða að hann vilji að sjón­ar­mið þeirra sem vilja þrengja rétt kvenna til þung­un­ar­rofs frá því sem nú er fái meira vægi við með­ferð máls­ins á Alþingi. 

Í dag lögðu þau Páll Magn­ús­son, þing­maður Sjálf­stæð­is­flokks­ins, og Anna Kolbrún Árna­dóttir úr Mið­flokknum fram nýjar breyt­ing­ar­til­lögur, ann­ars vegar um að miðað yrði við 20 vikna tíma­mark og hins vegar 18 vikna tíma­mark. Anna Kolbrún dró síðan til­lögu sína til baka en áður hafði hún lýst sömu skoðun í nefnd­ar­á­liti. 

Kröfur um að þriðju umræðu um þung­un­ar­rofs­frum­varpið yrði frestað vegna breyt­ing­ar­til­lagna vöktu hörð við­brögð þing­manna, en þing­for­seti féllst á að fresta atkvæða­greiðslu um málið. Ingu Sæland, for­manni Flokks fólks­ins, var heitt í hamsi þegar rætt var um málið og sak­aði þing­heim um að vilja „taka hér ákvörðun um það að 22 vikna ófull­burða barn verði drepið í móð­ur­kviði“.