Ný skýrsla OECD, Efnahags- og framfarastofnunar Evrópu, um efnahagshorfur á Íslandi dregur mynd af hruni í menntun íslenskra barna sem mun verða þjóðfélaginu dýrkeypt þegar fram í sækir. Fjallað er horfur í íslenska hagkerfinu í dag í nýrri stöðuskýrslussem kemur út á tveggja ára fresti.

Í skýrslunni er sérstaklega lýst áhyggjum af „minnkandi grunnfærni“ íslenskra barna í PISA-könnunum, sem eru samræmd könnarpróf í Evrópu.

„Meira en 40 stiga lækkun á meðaltalseinkunn Íslands í PISA frá 2006 til 2022 gæti dregið úr framleiðni um meira en 5% til lengri tíma litið,“ segir í skýrslunni.

Innflytjendur mun verr staddir

Lélegur árangur í menntun innflytjenda vekur sérstakar áhyggjur skýrsluhöfunda. 

„Munurinn á PISA-einkunnum nemenda með innflytjendabakgrunn og innfæddra nemenda er einn sá mesti á Íslandi innan OECD-ríkjanna. Meira en helmingur innflytjendanemenda skortir lesskilning til að geta haldið áfram í námi eða farið út á vinnumarkað. Aukinn stuðningur við börn innflytjenda, einkum með auknu íslenskunámi, myndi stuðla að betri árangri í skóla og á vinnumarkaði.“

Eitt af því sem OECD varar við er lítil yfirsýn yfir árangur í námi, meðal annars vegna þess að ekki eru til staðar samræmd próf.

„Mikið dreifstýrt skólakerfi Íslands hefur marga kosti, en ríkið hefur takmarkað eftirlit með frammistöðu skóla og nemenda. Samanburðargögn um innleiðingu stefnu og námsframvindu vantar. Innleiðing samræmdra prófa, sem áætluð er, mun hjálpa til við að meta betur árangur nemenda og skóla og styðja markviss inngrip þar sem þeirra er þörf.“

Sömuleiðis er aðalnámskrá gagnrýnd.

„Aðalnámskráin er tiltölulega víðtæk og óskýr. Hún var einfölduð að einhverju leyti árið 2024 sem hluti af innleiðingu Menntastefnu Íslands 2030. Þó gæti aukin áhersla á kjarnagreinar hjálpað til við að efla grunnfærni eins og læsi og stærðfræði. Þar að auki ætti nýtt kerfi samræmdra prófa og mats að vera vel samræmt námskránni.“

OECD mælir meðal annars með kjarabótum fyrir kennara.

„Hærri laun eða viðbótarlaun við erfiðar aðstæður, í tengslum við bætt mat á kennurum, gætu hjálpað til við að laða að hæfari kennara.“

Skýrslu OECD má í heild lesa hér.