Það iðar allt af lífi og fjöri í nýsköp­un­ar­setri sem stað­sett er á svæði sem nefnt er Breiðin á Akranesi. Þar stunda á annað hund­rað ein­stak­lingar rann­sóknir og vinnu sína og sýna heima­mönnum að lífið getur snú­ist um meira en fisk­vinnslu. Það var Breið þró­un­ar­fé­lag sem kom setr­inu á fót, en þró­un­ar­fé­lagið var stofnað sum­arið 2020 af Brim hf. og Akra­nes­kaup­stað. Brim hf., sem hét áður HB Grandi, hafði verið með mikla starf­semi á Breið­inni á Akranesi, var með fisk­vinnslu­hús­næði og tölu­verða vinnslu sem lagð­ist af árið 2018. Eftir stóð stórt hús­næði og miklar lóðir og fannst for­svars­fólki Brim hf. þau bera ábyrgð á að skilja ekki of stórt skarð eftir sig í sam­fé­lag­inu, en á þriðja hund­rað störf töp­uð­ust er vinnslan var lögð niður. 

Að sögn Valdísar Fjöln­is­dóttur, fram­kvæmda­stjóra Breiðar þró­un­ar­fé­lags, var farið í hug­mynda­sam­keppni um hvað hægt væri að gera við svæðið ásamt því að breyta fisk­vinnslu­hús­næð­inu í nýsköp­un­ar­setur. „Það gekk ótrú­lega vel, og á um þremur árum vorum við komin með um 100 manns í húsið. Þar er mjög fjöl­breytt starf­semi, þetta eru helst frum­kvöðlar og ýmis nýsköp­un­ar­starf­semi en svo er einnig hefð­bundin starf­semi hjá okkur, KPMG er til dæmis hér hjá okkur. Svo erum við með sam­vinnu­rými í takt við störf án stað­setn­ingar þar sem ein­stak­lingar leigja sér skrif­borð, auk sam­eig­in­legra fund­ar­her­bergja og svokölluð fljót­andi skrif­borð fyrir þá sem eru í rann­sókn­ar­vinnu. Hér er líka eld­hús­að­staða og það mynd­ast ákveð­inn kjarni, félags­lega er þetta mjög sterk og skemmti­leg blanda því það er svo fjöl­breytt flóra af starf­semi í hús­inu,“ segir Valdís. 

Ekki of langt frá höfuðborgarsvæðinu

Valdís segir að fyrir tveimur árum hafi svo aftur verið farið í hug­mynda­sam­keppni og þar vann til­laga frá Nordic arki­tektum og er í und­ir­bún­ingi nú að vinna deiliskipu­lag varð­andi þá hug­mynd. Um er að ræða bland­aða byggð, íbúðir, atvinnu­starf­semi og hótel og lögð er áhersla á sjálf­bærni, umhverf­is­mál og nýsköpun hvað varðar atvinnu­starf­sem­ina.

Valdís segir að rýmið í nýsköp­un­ar­setr­inu sé nán­ast full­bókað, en það sé þó smá pláss í við­bót fyrir þá sem hafa áhuga. „Við­tök­urnar hafa verið frá­bærar og við fundum að það var mikil eft­ir­spurn eftir svona vett­vangi. Við erum ekki of langt frá höf­uð­borg­ar­svæð­inu, sem getur verið kostir og gallar, en við sáum að marga vant­aði stað fyrir sína vinnu. Við stofn­uðum líka Breið líf­tækni­smiðju, fyrir aðila sem þurfa rými fyrir pláss­frek­ari rann­sóknir og vinnslu­svæði fyrir sína starf­semi. Þangað geta aðilar komið í styttri eða lengri tíma og fengið afnot af tækjum hjá okkur og þurfa þá ekki sjálf að fjár­festa í stærri tækjum upp á rann­sókn sem þeir vita ekki hvort fari lengra eða ekki,“ segir Valdís. 

Ný nýt­ingGísli Gíslason, stjórn­ar­for­maður Breið þró­un­ar­fé­lags, og Valdís Fjöln­is­dóttir fram­kvæmda­stjóri.

Mynd: Aðsend

Að sögn Valdísar eru þeir sem vinna í sam­vinnu­rýmunum fyrst og fremst heima­menn sem vinna fjar­vinnu frá fyr­ir­tækjum úr Reykja­vík. „Svo eru fyr­ir­tæki sem vinna að rann­sóknum eins og Running Tide, sem eru með lofts­lags- og þara­rann­sóknir. Þeir keyra oft frá bænum, en það er ekki mikið úrval af rýmum eins og þau þurfa á höf­uð­borg­ar­svæð­inu. Það eru svokölluð blaut­rými, sem eru rými þar sem þú getur spúlað á eftir þér, þar sem þú ert t.d. að vinna með sjáv­ar­þang, þara, ensím og í alls kyns rann­sóknum,“ segir Valdís.

Mikil áhrif á nærsamfélagið

Valdís segir að svona aðstaða hafi gríð­ar­leg áhrif á nær­sam­fé­lagið og segir hún að þau hjá Breið fái margar heim­sóknir alls staðar að, fólk sem leiti ráða hjá þeim og hafi áhuga á að sjá hvað sé að virka og hvað ekki. 

Hún segir að það sé gaman að sjá að sams konar nýsköp­un­ar­setur hafi sprottið upp víða um land og að upp­lagt væri að hefja eitt­hvert sam­starf milli lands­hluta. „Við erum líka með FabLab smiðju hér sem er mikið sótt af heima­fólki, þá bæði eldra fólk og börn úr skól­unum. Fólki finnst gaman að sjá starf­sem­ina og kraft­inn hér, en það var erfitt þegar fjöldi manns missti vinn­una skyndi­lega þegar fisk­vinnslan var lögð niður á sínum tíma. Það var áfall fyrir bæj­ar­fé­lagið og fólk horfir til gam­alla tíma og vill fá aftur sinn sjáv­ar­út­veg. En við finnum samt að það er breytt hljóð í heima­mönnum, þau sjá að það er fullt annað hægt að gera en að vera með fisk­vinnslu og við höfum náð að snúa við við­horfi fólks og fengið það til að horfa til fram­tíð­ar­innar. Við berum auð­vitað virð­ingu fyrir sög­unni og við breyttum hús­inu eins lítið og við gátum, við héldum til að mynda í gömlu flís­arnar hér í hús­inu. Við vorum með opið hús síð­ast­lið­inn föstu­dag þar sem við vorum með svo­kallað minn­ing­ar­horn, þar  hengdum við upp myndir frá gamla tím­anum og það fyllt­ist húsið af gömlu starfs­fólki sem var að skoða starf­sem­ina. Ef við gerum þetta með þessum hætti þá eru meiri líkur á að maður fái fólk með sér í lið, sem skiptir auð­vitað miklu máli,“ segir Valdís að lokum.