Klukkan 10:18 á mið­viku­dag­inn barst lög­regl­unni á Suð­ur­nesjum til­kynn­ing um að grunur léki á að maður hefði fallið ofan í sprungu í Grinda­vík. Tveir menn voru að vinna við að fylla í sprungu í garði í Grinda­vík. Annar mað­ur­inn brá sér frá og þegar hann kom aftur var vinnu­fé­lagi hans horf­inn. Hafði mað­ur­inn verið að vinna við að fylla í sprungu með jarð­vegs­þjapp­ara í ytri Grinda­vík, nyrsta hluta bæj­ar­ins, skammt frá aðkomu þeirra sem keyra Grinda­vík­ur­veg­inn til bæj­ar­ins. Verkfæri manns­ins fund­ust ofan í sprung­unni. 

Sprungan sem um ræðir teygir sig í gegnum alla Grinda­vík frá norðri til suð­urs og suð­aust­urs. Húsið við sprung­una er við Vest­ur­hóp 29, norð­ar­lega í bænum, en hinum megin í bænum, við Stað­ar­vör 4, lang­leið­ina að mörkum byggðar í suð­austri og rétt hjá grunn­skól­anum, fann íbúi sprungu á rölti í garð­inum sínum í lok nóv­em­ber síð­ast­lið­ins. Maðurinn gekk um garð­inn á sama stað og börn hans léku sér vana­lega í fót­bolta, þegar hann fann jörð­ina síga undan sér. „Hvað ætli sé að ger­ast hérna? Hér eru krakk­arnir búnir að vera að mikið í fót­bolta. Þetta er eitt­hvað grun­sam­legt hér. Það er ekk­ert undir þessu. Hér er bara allt farið. Þetta er bara á lóð­inni hér heima,“ sagði hann í mynd­bandi sem hann deildi á Facebook. Hann opn­aði síðan gat með kúst­skafti og spurði svo: „Hvar endar þetta?“ 

Engin slys urðu á fólki vegna sprung­unnar syðst í bænum. 

Úlfar Lúð­víks­son, lög­reglu­stjóri á Suð­ur­nesjum, sagði í sam­tali við mbl.is að í sprung­unni í Vest­ur­hópi, þar sem mað­ur­inn hvarf á mið­viku­dag, hefði verið „ein­hver hindr­un sem losn­ar með þess­um hörmu­legu af­leið­ing­um að fyll­ing­in fer niður og maður­inn með“.

Vísir greindi frá því að jarð­vegs­þjappa hefði fund­ist á staðnum. „Erfitt að segja hvernig þetta ger­ist nákvæm­lega,“ sagði Úlfar Lúð­víks­syni lög­reglu­stjóri á Suð­ur­nesj­unum í sam­tali við Heim­ild­ina þegar hann var spurður um hvernig mað­ur­inn hefði fallið ofan í sprung­una.

Mynd: Heim­ildin / JIS

Upphaflega var karfa látin síga niður í opið

Við­bragðs­að­ilar voru mættir á stað­inn fljót­lega eftir að útkallið barst. Vinna við að ná mann­inum úr sprung­unni hefur verið í gangi síðan á mið­viku­dag. Grafa vann linnu­laust við að stækka opið við sprung­una til að gera aðgengi björg­un­ar­að­ila betra á staðnum. Grafan var „í raun og veru bara að hreinsa það svæði í kringum þar sem sprungan opn­að­ist,“ sagði Úlfar.

Upp­haf­lega var not­ast við körfu sem var látin síga niður í op sprung­unnar. Vanir fjalla- og rústa­björg­un­ar­sveit­ar­menn víða að af land­inu og sig­menn sér­sveitar lög­regl­unnar létu sig síga niður í sprung­una. „Þeir sigu niður í körf­unni einn eða tveir í einu, aldrei fleiri en tveir,“ sagði Jón Þór Víglunds­son, upp­lýs­inga­full­trúi Lands­bjargar í sam­tali við Heim­ild­ina. Vakta­skipti voru á björg­un­ar­sveit­ar­fólki í morgun. 

Kafbátadróni leitaði í vatninu

Aðstæður voru þannig að ekki var hægt að senda kaf­ara niður í vatnið en fjar­stýrð neð­an­sjáv­ar­mynda­vél hefur verið notuð í leit­inni.  Sérsveit rík­is­lög­reglu­stjóra vinnur á staðnum ásamt verk­taka sem á kaf­bát­ar­drón­ann sem hefur verið not­aður í leit­inni.

„Holan niður er raun og veru bara svona gat ofan í stærri helli. Sprungan nær eitt­hvað til beggja hliða,“ sagði Jón Þór. „Þetta er stóra sprungan sem nær í gegnum bæinn. Hún er mis­djúp og á ein­hverjum stöðum er grunn­vatn.“ Talið er að vatnið sé um 13 til 14 metrar á dýpt. Samkvæmt Einari Sveini Jónssyni, slökkvi­liðs­stjóri Grinda­víkur, eru um það bil 20 metrar niður að vatn­inu frá opinu.

„Þetta eru mjög erf­iðar og krefj­andi aðstæður. Við þurfum fyrst og fremst að gæta að því að fyllsta öryggis sé gætt við að senda þau þarna niður,“ sagði Jón Þór.

Björg­unar starfiðMikill við­bún­aður er á staðnum. Á mynd­inni sést grafan sem vann við að moka frá sprungu opinu. Þar má einnig sjá körf­una sem var notuð til að síga með björg­un­ar­fólkið ofan í hol­una.

Stigakerfi til að komast niður opið

„Það er kom­inn land­gangur við opið. Hann er til að tryggja öryggi okkar manna,“ sagði Einar Sveinn slökkvi­liðs­stjóri í sam­tali við Heimildina í gær. Hann sagði veður leið­in­legt á staðnum, „það er míg­andi rign­ing.“ Land­gang­ur­inn var lagður til að auð­velda þeim sem koma að björg­un­inni aðgengi og gera vett­vang­inn öruggan sagði Einar. Land­gang­ur­inn var sóttur á bryggj­una í Grinda­vík. Í grein Mbl kom fram að 20 hlöss af sandi og grjóti voru flutt með vöru­bílum á mið­viku­dag úr sprung­unni. Var það gert til að koma í veg fyrir hrun úr sprung­unni á sig­menn­ina. Brún sprung­unnar var einnig fóðruð neti til að tryggja öryggi þeirra sem leita í sprung­unni. Netið er sterkt, líkt og net sem eru notuð á tog­urum.

„Við erum búnir að koma upp stiga­kerfi niður þannig þeir geta orðið labbað stig­ann niður,“ sagði Einar. „Þetta er bara mjög þröngt og erfitt, mjög djúpt niður. Þetta eru eins krefj­andi aðstæður og hugs­ast getur.“ Sig­menn­irnir fara tveir og tveir í einu niður í sprung­una. 

34 litlir skjálftar

„Svæðið verður rýmt ef það kemur skjálfti,“ sagði Einar. Jarð­skjálfta­virknin hefur verið vöktuð til að gæta fyllsta öryggis á staðnum.

„Í Grinda­vík hefur verið frekar lítil skjálfta­virkni,“ sagði Sigríður Krist­ins­dóttir, nátt­úru­vá­r­sér­fræð­ingur á Veð­ur­stofu Íslands í gær. 34 litlir skjálftar höfðu þá mælst á Grinda­víkur svæð­inu sól­ar­hring frá því að mað­ur­inn féll í sprung­una. 

Skjálft­arnir eru „pínu litlir, þeir eru allir minni en tveir,“ sagði Sigríður. „Þeir eru í kviku­gang­inum milli Haga­fells og Stóra-Skóg­fells.“ Hún sagði skjálft­ana ekki vera á þeirri stærð að þeir finn­ist á yfir­borð­inu í Grinda­vík.

Í til­kynn­ingu frá Veð­ur­stofu Íslands í dag kemur fram að eld­gos gæti haf­ist með litlum fyr­ir­vara á svæð­inu. Telja vís­inda­menn að kvikan leiti frá Svarts­engi yfir í Sund­hnjúks­gíga­röð­ina. Gos kæmi þá upp á svæð­inu milli Stóra-Skóg­fells og Haga­fells, það er á svip­uðum slóðum og gaus 18. des­em­ber. Skjálfta­virkni á svæð­inu hefur verið afar væg.

LeitinMyndir af björg­un­ar­að­gerðum.

Mynd: Lands­björg

Mynd: Lands­björg

Mynd: Lands­björg

Sérútbúinn þrívíddarskanni

Mbl greindi frá því seinni part­inn í dag að sér útbú­inn þrí­vídd­ars­kanni væri lát­inn síga niður í sprung­una. Er það gert til að kanna aðstæð­urnar í sprung­unni betur. 

Engar breyt­ingar hafa verið gerðar á aðgengi í Grinda­vík þrátt fyrir slysið. Í nýju hættu­mat­skorti Veð­ur­stofu Íslands er þó mat á hættu vegna sprungu­hreyf­inga í Grinda­vík hækkað.

„Það eru að sjálfum sér engar breyt­ingar á opnun inn til Grinda­víkur. Þessi vinna við að fylla í sprungur, þessi við­halds­vinna inn í bænum, henni er frestað fram yfir helgi,“ sagði Úlfar lög­reglu­stjóri. Fundur með verk­tökum og öðrum hags­muna­að­ilum sem hafa verið að sinna vinnu við jarð­fyll­ingar í Grinda­vík átti að fara fram á þriðju­dag­inn.

Leit hætt

Um klukkan sjö á föstu­dags­kvöld var til­kynnt að leit að mann­inum væri hætt. Í yfir­lýs­ingu frá Slysa­varn­ar­fé­lag­inu Lands­björg kom fram að leitin ætti sér engin for­dæmi og hefði verið afar krefj­andi. Þá sendi Slysa­varn­ar­fé­lagið Lands­björg aðstand­endum dýpstu sam­úð­ar­kveðjur. „Það er björg­un­ar­að­ilum afar þung­bært að þurfa að hverfa frá leit­inni án árang­urs.“