Þessi grein birtist fyrir meira en ári.

Ráðherra umhverfismála segir aðkomu náttúruverndarsamtaka að starfshópum tryggða

Um­hverf­is-, orku- og lofts­lags­ráðu­neyt­ið seg­ir út­tekt Heim­ild­ar­inn­ar á skip­un starfs­hópa sýna „tak­mark­aða og af­ar skakka mynd“. Starfs­hóp­um ber að hafa sam­band við hag­að­ila og því sé að­koma nátt­úru­vernd­ar­sam­taka tryggð. Fram­kvæmda­stjóri Land­vernd­ar gef­ur lít­ið fyr­ir svör ráðu­neyt­is­ins.

Ráðherra umhverfismála segir aðkomu náttúruverndarsamtaka að starfshópum tryggða
Ráðherra umhverfismála Ráðherra tekur í öllum tilfellum ákvörðun um formennsku í starfshópum og þar með hver stýrir vinnu hópsins. Frá því að Guðlaugur Þór tók við í lok árs 2021 hefur hann skipað 65 konur og 63 karlar í starfshópa, ráð, stjórnir og valnefndir. Tólf af formönnum sextán starfshópa sem ráðherra hefur skipað eru hvítir, miðaldra karlar á miðjum aldri með tengsl við Sjálfstæðisflokkinn eða Samtök atvinnulífsins. Mynd: Stundin / Davíð Þór

Aðkoma umhverfis- og náttúruverndarsamtaka að tímabundnum starfshópum umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra er tryggð með stefnu ráðherra og beinum tilmælum til allra starfshópa að hafa samráð við hagaðila og að sjónarmið þeirra séu tekin inn í þá vinnu sem starfshópum er ætlað að skila. 

Þetta kemur fram í svari ráðuneytisins við fyrirspurn Heimildarinnar þar sem óskað var eftir skýringum á því hvers vegna ellefu af fjórtán formönnum starfshópa, stjórna eða stýrihópa sem Guðlaugur Þór Þórðarson, ráðherra umhverfismála, hefur skipað í embættistíð sinni, eru hvítir, miðaldra karlmenn sem tengjast Sjálfstæðisflokknum eða Samtökum atvinnulífsins. 

Í úttekt Heimildarinnar í febrúar kom fram að tíu af körlunum ellefu hafa tengsl við Sjálfstæðisflokkinn eða Samtök atvinnulífsins. Það sama gildir um eina konu í hópnum, en þær eru alls þrjár. Ein þeirra er þingmaður Sjálfstæðisflokksins og fyrrverandi aðstoðarmaður Guðlaugs Þórs í utanríkisráðuneytinu. Tvær hafa hvorki tengsl við Sjálfstæðisflokkinn né Samtök atvinnulífsins. 

Frá því í febrúar hefur Guðlaugur Þór skipað tvo starfshópa til viðbótar. Árni Sigfússon, fyrrverandi bæjarstjóri í Reykjanesbæ, er formaður stýrihóps sem er falið að vinna tillögur um framgang mála í Vestmannaeyjum, sem heyra undir málefnasvið umhverfis-, orku- og loftslagsráðuneytisins, með það að markmiði að efla samfélagið.

Þá hefur Guðrún Hafsteinsdóttir, þingmaður Sjálfstæðisflokksins og verðandi dómsmálaráðherra ef allt gengur eftir, verið skipuð formaður starfshóps  sem er falið að skoða og leggja fram tillögur að því hvaða leiðir séu færar til að hraða orkuskiptum í flugi, með notkun endurnýjanlegs eldsneytis fyrir millilandaflug.

Úttektin gefi „takmarkaða og afar skakka mynd“

Umhverfis-, orku- og loftslagsráðuneytið segir úttektina sýna „takmarkaða og afar skakka mynd af skipun ráðherra í embætti, starfshópa, ráð, stjórnir og valnefndir“ þar sem hún tók aðeins til formanna tímabundinna starfshópa vegna sérstakra verkefna. „Raunin er sú að ráðherra skipar fyrir hönd ráðuneytisins í töluvert fleiri hópa, nefndir, ráð og valnefndir.“  

Við skipan allra nefnda, stjórna, ráða og starfshópa er ávallt horft til laga um jafna stöðu og jafnan rétt kynjanna þannig að kynjaskipting verði sem jöfnust og í samræmi við jafnréttislög. „Þetta má bersýnilega sjá í kynjaskiptingu þeirra 128 aðila sem skipaðir hafa verið frá því að ráðherra tók við embætti í ýmist tímabundna eða ótímabundna starfshópa,“ segir í svari ráðuneytisins. Guðlaugur Þór hefur skipað 65 konur og 63 karla frá því að hann tók við sem umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra í lok árs 2021. 48 voru skipaðir án tilnefningar og eru karlar 58 prósent þeirra og konur 42 prósent.  

Ráðherra tekur alltaf ákvörðun um formann

Í öllum tilfellum tekur ráðherra ákvörðun um hver stýrir hópnum, þ.e. um formann hóps. Og það skiptir höfuðmáli að mati Auðar Önnu Magnúsdóttur, framkvæmdastjóri Landverndar. „Formaður hefur miklu, miklu mikilvægara hlutverk heldur en einhver sem situr í starfshópnum. Það skiptir máli að skoða formennina, en ekki draga inn alla, jafnvel varamenn, sem sitja í starfshópum. Það er allt annar handleggur,“ segir Auður í samtali við Heimildina. 

Auður Önnu Magnúsdóttir, framkvæmdastjóri Landverndar, segir ráðherra umhvefismála draga almenning út úr umræðunni og lyfta fjársterku aðilum, sem vilja bara græða pening á náttúrunni, upp með verklagi sínu við skipun starfshópa.

Landvernd er í hópi 22 umhverfisverndarsamtaka sem sendu umhverfis-, loftslags- orkumálaráðuneytinu bréf í upphafi árs þar sem þau vöktu athygli á því að ráðuneytið hafi ekki starfað samkvæmt nokkrum meginatriðum samstarfsyfirlýsingar sem umhverfisráðuneytið og frjáls félagasamtök undirrituðu í maí 2001 í þeim tilgangi að auka samráð ráðuneytisins við frjáls félagasamtök um stefnumörkun og framkvæmd umhverfisverndar í samræmi við ákvæði Árósarsamningsins frá 1998. Árósarsamningurinn var fullgildur á Alþingi 2011 en hann á að tryggja aðgengi almennings að upplýsingum um umhverfismál, ákvarðanatöku um umhverfismál og aðgengi að dómskerfinu til að fá skorið úr málum sem varða ákvarðanatöku um umhverfismál.

Í bréfinu gerðu samtökin einnig athugasemdir við verklag ráðherra við skipun starfshópa. Í Árósarsáttmálanum er ákvæði um að ráðuneyti umhverfismála leitist við að bjóða fulltrúum frjálsra félagasamtaka þátttöku í fjölskipuðum nefndum á vegum ráðuneytisins og að haft sé samráð við þau við undirbúning lagafrumvarpa og reglugerða.

Fjársterkum aðilum lyft upp á kostnað almennings 

Í svari ráðuneytisins við fyrirspurn Heimildarinnar viðurkennir ráðuneytið ekki að hafa brotið gegn sáttmálanum en segir kjarna málsins hvað varðar aðkomu frjálsra félagasamtaka og náttúruverndarsamtaka vera eftirfarandi: 

„Allir þeir tímabundnu starfshópar sem ráðherra hefur sett á laggirnar hafa skýr tilmæli um að ræða við helstu hagaðila. Það er því stefna ráðherra og bein tilmæli til allra starfshópa að hafa samráð við hagaðila eftir því sem við á og tryggja þannig m.a. að sjónarmið náttúruverndarsamtaka séu tekin inn í þá vinnu sem starfshópnum er ætlað að skila. Þannig er aðkoma þeirra að starfshópum tryggð.“

Auður segir ráðuneytið vera að vanvirða Árósarsáttmálann. „Tilgangurinn með því að lyfta almenningi og umhverfisverndarsamtökum upp eins og gert er í Árósarsáttmálanum er til þess að vega á móti þessu rosalega sterka afli og þessum rosalega sterku áhrifum sem að fjársterkir hagsmunaaðilar hafa inn í pólitíkina. Almenningi er lyft upp svo hann hafi lagalegar forsendur til að vera þrýstiafl á móti, til þess að stjórnmálin hafi möguleika á að setja fjársterkum hagsmunaaðilum einhver öfl. Með því að gera þetta svona er verið að draga almenning út úr umræðunni og lyfta þessum fjársterku aðilum, sem vilja bara græða pening á náttúrunni, að lyfta þeim ennþá hærra upp og gefa þeim ennþá meira vægi en þeir hafa nú þegar.“

Kjósa
3
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið

Auður Jónsdóttir
1
Skoðun

Auður Jónsdóttir

Þið er­uð óvit­ar! ­– hlust­ið á okk­ur

Það er andi elí­tísma í kring­um kosn­inga­bar­áttu Katrín­ar Jak­obs­dótt­ur. Nafn­tog­að­ir lista­menn, áhrifa­fólk í sam­fé­lag­inu og stjórn­mál­um jafnt sem vél­virkj­ar þaul­setn­asta stjórn­mála­flokks lands­ins leggj­ast á eina sveif með henni. Fyr­ir vik­ið eru kosn­ing­arn­ar áhuga­verð fé­lags­fræði­leg stúd­ía af því að í þeim af­hjúp­ast sam­taka­mátt­ur þeirra sem vald og raddsvið hafa – á ólík­um svið­um.
Stóriðja og landeldi takast á í eitruðu andrumslofti í Ölfusi
5
SkýringJarðefnaiðnaður í Ölfusi

Stór­iðja og land­eldi tak­ast á í eitr­uðu andrum­slofti í Ölfusi

Mikl­ar deil­ur eru komn­ar upp í við­skipta- og stjórn­mála­líf­inu í sveit­ar­fé­lag­inu Ölfusi um möl­un­ar­verk­smiðju þýska fyr­ir­tæk­is­ins Heidel­berg. Íbúa­kosn­ingu um möl­un­ar­verk­smiðj­una hef­ur ver­ið frest­að vegna gagn­rýni frá land­eld­is­fyr­ir­tæk­inu First Water sem tel­ur verk­smiðj­una skað­lega fyr­ir starf­semi þess.
Kristján Þór starfandi stjórnarformaður styrktarfélags Samherjafrænda
7
Fréttir

Kristján Þór starf­andi stjórn­ar­formað­ur styrkt­ar­fé­lags Sam­herja­f­rænda

Kristján Þór Júlí­us­son, fyrr­ver­andi þing­mað­ur og ráð­herra, er stjórn­ar­formað­ur ný­sköp­un­ar- og frum­kvöðl­a­fé­lags sem stofn­end­ur Sam­herja, Þor­steinn Már Bald­vins­son og Kristján Vil­helms­son, hafa sett á lagg­irn­ar. Um er að ræða enn eitt dæm­ið um starf­ið sem Kristján Þór tek­ur að sér fyr­ir stofn­end­ur Sam­herja í gegn­um ár­in.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Auður Jónsdóttir
1
Skoðun

Auður Jónsdóttir

Þið er­uð óvit­ar! ­– hlust­ið á okk­ur

Það er andi elí­tísma í kring­um kosn­inga­bar­áttu Katrín­ar Jak­obs­dótt­ur. Nafn­tog­að­ir lista­menn, áhrifa­fólk í sam­fé­lag­inu og stjórn­mál­um jafnt sem vél­virkj­ar þaul­setn­asta stjórn­mála­flokks lands­ins leggj­ast á eina sveif með henni. Fyr­ir vik­ið eru kosn­ing­arn­ar áhuga­verð fé­lags­fræði­leg stúd­ía af því að í þeim af­hjúp­ast sam­taka­mátt­ur þeirra sem vald og raddsvið hafa – á ólík­um svið­um.
Saga af áralangri vanrækslu og vonleysi: „Þetta heitir Betra líf sko“
3
RannsóknBrostnar vonir á Betra lífi

Saga af ára­langri van­rækslu og von­leysi: „Þetta heit­ir Betra líf sko“

Slökkvi­lið­ið hef­ur sent kæru til lög­reglu á hend­ur Arn­ari Gunn­ari Hjálm­týs­syni fyr­ir að hafa stefnt lífi og heilsu íbúa áfanga­heim­il­is­ins Betra líf í Vatna­görð­um í hættu eft­ir að eld­ur kvikn­aði þar í fe­brú­ar í fyrra. Áfanga­heim­il­ið flutti þá upp í Kópa­vog. Í styrk­umsókn til Reykja­vík­ur fór Arn­ar með rang­færsl­ur en fékk engu að síð­ur rúm­ar 24 millj­ón­ir fyr­ir rekst­ur­inn. Full­trúi fé­lags- og vinnu­mark­aðs­ráðu­neyt­is­ins lýsti áhyggj­um af eit­ur­lyfja­sölu og vændi á einu áfanga­heim­il­inu.
Hvað finnst forsetaframbjóðendunum um stríðið á Gaza?
4
FréttirForsetakosningar 2024

Hvað finnst for­setafram­bjóð­end­un­um um stríð­ið á Gaza?

Fé­lag­ið Ís­land-Palestína sendi for­setafram­bjóð­end­un­um bréf þar sem þeir voru spurð­ir út í af­stöðu þeirra til fram­göngu Ísra­els­hers á Gaza-svæð­inu. Þá voru fram­bjóð­end­urn­ir einnig beðn­ir um að svara því hvernig þeir sæju fyr­ir sér frjálsa Palestínu og hvort þeir muni beita sér fyr­ir frjálsri Palestínu nái þau kjöri.
Fékk milljónir frá Reykjavíkurborg þrátt fyrir rangfærslur í umsókn
5
RannsóknBrostnar vonir á Betra lífi

Fékk millj­ón­ir frá Reykja­vík­ur­borg þrátt fyr­ir rang­færsl­ur í um­sókn

Í um­sókn til Reykja­vík­ur­borg­ar um styrk sagði Arn­ar Gunn­ar Hjálm­týs­son, rekstr­ar­að­ili áfanga­heim­ila Betra lífs, að þau væru í sam­starfi við Berg­ið headspace og Pieta, sam­tök sem kann­ast ekki við að vera eða hafa ver­ið í sam­starfi við Betra líf. Ekk­ert virð­ist hafa ver­ið gert hjá borg­inni til að sann­reyna það sem stóð í um­sókn­inni.
Heidelberg reyndi að beita Hafró þrýstingi fyrir opinn íbúafund í Ölfusi
7
FréttirJarðefnaiðnaður í Ölfusi

Heidel­berg reyndi að beita Hafró þrýst­ingi fyr­ir op­inn íbúa­fund í Ölfusi

Lög­manns­stof­an Logos sendi tölvu­póst fyr­ir hönd Heidel­berg með beiðni um að starfs­mað­ur Haf­rann­sókn­ar­stofn­un­ar tæki ekki þátt í opn­um íbúa­fundi í Ölfusi. Starfs­mað­ur­inn hafði unn­ið rann­sókn um áhrif námu­vinnslu fyr­ir­tæk­is­ins á fiski­mið og hrygn­ing­ar­svæði nytja­stofna úti fyr­ir strönd Ölfuss. Skylda Hafró að upp­lýsa al­menn­ing seg­ir for­stjór­inn.
Aníta var send heim með dóttur sína og „ekki einu sinni hálfum sólarhringi seinna er Winter farin“
9
Fréttir

Aníta var send heim með dótt­ur sína og „ekki einu sinni hálf­um sól­ar­hringi seinna er Win­ter far­in“

Aníta Björt Berkeley deil­ir frá­sögn sinni af með­ferð heil­brigðis­kerf­is­ins á veikri dótt­ur sinni, Win­ter. Win­ter dó í nóv­em­ber á síð­asta ári, tæp­lega sjö vikna göm­ul. Aníta seg­ist hafa þurft að berj­ast fyr­ir rann­sókn­um á dótt­ur sinni og að henni hafi ver­ið mætt með ásök­un­um af hálfu lækna og hjúkr­un­ar­fræð­inga. Dótt­ir henn­ar var út­skrif­uð af spít­al­an­um þrátt fyr­ir mót­bár­ur Anítu og tæp­lega hálf­um sól­ar­hring síð­ar lést hún.
Íslenska útrásin í bresku elliheimilin
10
Úttekt

Ís­lenska út­rás­in í bresku elli­heim­il­in

Fjár­festa­hóp­ur sem Kvika setti sam­an hef­ur á síð­ustu ár­um ver­ið eig­andi breskra elli­heim­ila. For­svars­menn elli­heim­il­is­ins hafa kom­ið hing­að til lands til að mæla fyr­ir auk­inni einka­væð­ingu í vel­ferð­ar­þjón­ustu á Ís­landi. Kvika sjálf, og þar með ís­lensk­ir líf­eyr­is­sjóð­ir, er hlut­hafi í elli­heim­il­un­um sem skil­uðu arð­semi um­fram vænt­ing­ar á síð­asta ári.

Mest lesið í mánuðinum

Skólastjórinn hættir eftir áralanga óánægju foreldra
2
Fréttir

Skóla­stjór­inn hætt­ir eft­ir ára­langa óánægju for­eldra

Móð­ir á Kirkju­bæj­arklaustri ætl­ar að flytja með börn­in sín úr bæn­um þar sem hún tel­ur ástand­ið í Kirkju­bæj­ar­skóla óvið­un­andi. Son­ur henn­ar hef­ur lít­ið mætt í skól­ann í á ann­að ár eft­ir at­vik í skól­an­um sem for­eldr­arn­ir kærðu til lög­reglu. Mál­ið var lát­ið nið­ur falla. Skóla­stjór­inn er nú á för­um en sveit­ar­stjór­inn seg­ir það „eng­um ein­um að kenna þeg­ar tveir deila“.
Fékk ekki að segja bless við eiginmann sinn
4
Fréttir

Fékk ekki að segja bless við eig­in­mann sinn

Sara Sig­ur­björg Guð­munds­dótt­ir, eig­in­kona Precious Fel­ix Tani­mola sem var send­ur úr landi til Níg­er­íu í nótt, seg­ist ekki hafa feng­ið að kveðja hann: „Sím­inn var tek­inn af hon­um og ég fékk ekki að segja bless.“ Precious flúði til Ís­lands frá Úkraínu vegna stríðs­ins. Hon­um hafði ári áð­ur ver­ið boð­ið að spila þar fót­bolta með úkraínsku fé­lagsliði.
Auður Jónsdóttir
6
Skoðun

Auður Jónsdóttir

Þið er­uð óvit­ar! ­– hlust­ið á okk­ur

Það er andi elí­tísma í kring­um kosn­inga­bar­áttu Katrín­ar Jak­obs­dótt­ur. Nafn­tog­að­ir lista­menn, áhrifa­fólk í sam­fé­lag­inu og stjórn­mál­um jafnt sem vél­virkj­ar þaul­setn­asta stjórn­mála­flokks lands­ins leggj­ast á eina sveif með henni. Fyr­ir vik­ið eru kosn­ing­arn­ar áhuga­verð fé­lags­fræði­leg stúd­ía af því að í þeim af­hjúp­ast sam­taka­mátt­ur þeirra sem vald og raddsvið hafa – á ólík­um svið­um.
Ákveðið að saksækja þrjá í Lindsor-málinu rúmum 15 árum síðar
9
Skýring

Ákveð­ið að sak­sækja þrjá í Lindsor-mál­inu rúm­um 15 ár­um síð­ar

Sama dag og Geir H. Haar­de flutti ræðu til þjóð­ar­inn­ar þar sem hann bað guð um að blessa Ís­land veitti Kaupþing af­l­ands­fé­lagi lán sem not­að var til að kaupa verð­lít­il skulda­bréf af starfs­mönn­um og vild­ar­við­skipta­vini bank­ans. Nú, 15 og hálfu ári eft­ir að lán­ið var veitt, stend­ur til að sak­sækja þrjá ein­stak­linga í Lúx­em­borg vegna þess.

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Mest lesið undanfarið ár