Sextán ára gam­alli var Ing­björgu Láru Sveins­dóttur ítrekað keyrt í heim­sóknir til fimm árum eldri manns, sem sat í fang­elsi á Litla-Hrauni og afplán­aði þar átta ára dóm vegna upp­setn­ingar á amfetamín­verk­smiðju. Áður hafði mað­ur­inn hlotið sex ára dóm fyrir til­raun til mann­dráps. Ingi­björg lýsir því að mað­ur­inn hafi gengið langt yfir hennar mörk í þeirra sam­bandi og meðal ann­ars í þessum heim­sóknum.

Aðspurð hvort ein­hver hafi gert athuga­semd við aldur hennar í þessum heim­sóknum seg­ist Ingi­björg ekki muna til þess, og bætir við að þar sem starfs­menn fang­els­is­ins hafi ekki séð hættu­merkin eða ofbeldið hafi hún hugsað sem svo að hún sæti ein uppi með þetta. „Ég var alltaf hrædd þegar ég var þarna,“ segir Ingi­björg, sem er von­svikin með afskipta­leysi starfs­manna Litla-Hrauns á þessum tíma.

„Á þessum tíma gátu börn á ald­urs­bil­inu 16 til 18 ára komið án fylgdar, ef fyrir lá skrif­legt sam­þykki for­eldra eða ann­arra for­sjárað­ila. Okkur fannst þetta sér­kenni­legt og við erum á þeirri skoðun hérna í Fang­els­is­mála­stofnun að heim­sóknir barna án fylgdar í fang­elsi sé aldrei góð hug­mynd. Við höfðum líka áhyggjur af því að þessar heim­sóknir væru mis­not­aðar,“ segir Páll Winkel í sam­tali við Heim­ild­ina. 

Páll segir að hann sé með­vit­aður um að staða mála á þessum tíma hafi ekki verið í lagi. Spurður hvort börn hafi raun­veru­lega þurft að sýna fram á skrif­legt leyfi, því í til­felli Ingi­bjargar hafi hún ekki þurft að gera slíkt, svarar Páll að hann geti ekki full­yrt um hvernig staðan hafi verið á þessum tíma. „Það verður að segj­ast eins og er að í gamla daga og á þessum tíma þá var meira frjáls­ræði og meiri óform­festa varð­andi heim­sóknir til fanga. Fangar gátu ein­fald­lega sett upp heim­sókna­lista, breytt honum og haft hann eins stóran og þeir vildu. Við erum búin að form­festa þetta mjög mikið síð­ustu ár vegna þess að við vorum ekki með nógu góð tök á þessum mála­flokki.“ 

Reglurnar hertar af ástæðu 

Í dag þurfa fangar að setja fram fimmtán manna lista þegar þeir koma til að afplána dóma og heim­sóknir barna verða að vera í fylgd með for­sjárað­ila. „Allir heim­sókn­ar­gestir sem eru á þessum lista þurfa síðan að senda tölvu­póst á starfs­mann í okkar kerfi. Síðan er við­kom­andi flett upp og kannað hvort hann telj­ist hæfur til þess að koma í heim­sókn til við­kom­andi fanga,“ segir hann. „En við verðum að passa okkur á að ganga ekki of langt vegna þess að heim­sóknir til fanga eru auð­vitað mik­ill þáttur í því að rjúfa ein­angrun, en það er jafn mik­il­vægt að þær verði ekki mis­not­aðar eins og hefur komið upp og við berum mikla ábyrgð þar.“

Páll segir ástandið hafa verið mjög slæmt og nokkuð um það að ungar stúlkur væru að koma í heim­sóknir í fang­elsið til tölu­vert eldri fanga, sömu stelp­urnar hafi stundum sést á lista hjá mis­mun­andi föngum. „Okkur fannst ekki nóg að haka í box og segja, „þetta má,“ vegna þess að við höfðum áhyggjur af þessu. Ég vissi um til­vik þar sem þær vildu jafn­vel ekki koma í heim­sókn og nú er þetta skoðað reglu­lega, það kemur fyrir annað slagið að fólk neitar að koma í heim­sókn og þá tökum við okkur til og synjum heim­sókn.“

Spurður hvort fang­elsið hafi reynt að athuga með líðan ung­lings­stúlkna sem komu í heim­sókn á þeim tíma, svarar Páll að hann þori ekki að full­yrða um hvernig það hafi verið en í dag sé þetta breytt. „Í dag, ef þetta eru ein­fald­lega heim­sóknir ætt­menna til ást­vina í fang­elsið, þá gerum við ekki neitt en það kemur fyrir að starfs­fólk hefur óþægi­lega til­finn­ingu gagn­vart heim­sókn og þá hika þau ekki við að tala við við­kom­andi, en við getum ekki komið í veg fyrir þetta alfarið, ég held að það væri nán­ast ómögu­legt.“