Jón Gunn­ars­son dóms­mála­ráð­herra ætlar að leggja fram frum­varp til breyt­inga á áfeng­is­lögum um að afnema bann við heima­bruggun á áfengi til einka­neyslu. Áfram verður þó óheim­ilt að fram­leiða áfengi með eim­ingu og stunda heima­bruggun í því skyni að selja afurð­ina. Áform frum­varps­ins voru kynnt í sam­ráðs­gátt stjórn­valda fyrir helgi. 

Í grein­ar­gerð frum­varps­ins kemur fram að almenn­ingur virð­ist lítt upp­lýstur um að heima­bruggun áfengis til einka­neyslu feli í sér refsi­verðan verknað, sem bendi til þess að „rétt­ar­vit­und almenn­ings kunni að vera á skjön við hið lög­festa og for­taks­lausa bann í 4. gr. áfeng­is­laga“, að því er segir í grein­ar­gerð­inni. Samkvæmt gild­andi áfeng­is­lögum er inn­flutn­ingur, heild­sala, smá­sala og fram­leiðsla sem fram fer í atvinnu­skyni án leyfis sam­kvæmt lögum óheimil og varðar sektum eða fang­elsi allt að sex árum. 

Rík menning heimabruggunar kallar á endurskoðun laga

Dóms­mála­ráð­herra sagði í sam­tali við RÚV fyrir helgi að með breyt­ing­unum sé verið að gera það lög­legt sem stundað er mjög víða á heim­ilum. Með breyt­ing­unum sé því verið að lög­leiða það sem „aug­ljós­lega hefur verið uppi í ára­tugi“. 

Í grein­ar­gerð frum­varps­ins kemur fram að á und­an­förnum árum hafi orðið til rík menn­ing heima­brugg­unar, sér­stak­lega á bjór, sam­hliða vexti hand­verks­brugg­húsa sem hafa hafið starf­semi um allt land. Félög hafa verið stofnuð utan um heima­bruggun áfengis til einka­neyslu, nám­skeið um slíka bruggun verið aug­lýst opin­ber­lega og almenn umræða átt sér stað fyrir opnum tjöldum um athæfið. 

Ráðu­neytið telur því tíma­bært að taka til skoð­unar hvort enn séu rök fyrir því að skil­greina heima­bruggun sem refsi­verða hátt­semi sam­kvæmt lögum. Á annan tug umsagna hafa borist frá því að frum­varp til breyt­inga á áfeng­is­lögum var birt í sam­ráðs­gátt 19. jan­úar. 

„Heimur bruggsins er heillandi, spennandi, flókinn og fallegur“

Ein umsögnin er stutt og lag­góð: „Já - þó fyrr hefði verið“ og í ann­arra snar­pri umsögn segir að auð­vitað eigi að leyfa fólki að brugga sinn mjöð. 

Hrafn­kell Freyr Magn­ús­son, eig­andi Brew.is, versl­unar með hrá­efni og búnað til bjór­fram­leiðslu, segir í umsögn sinni að lengi hafi eng­inn haft áhuga á að breyta lög­unum því fyr­ir­komu­lagið virki ágæt­lega eins og það er, þar sem lög­unum er ekki fram­fylgt og því taki ekki að breyta þeim. Nú segir hann hins vegar vera „kom­inn tími til að gera áhuga­mál margra Íslend­inga lög­legt“ og því styður hann frum­varpið heils­hugar. 

„Heimur bruggs­ins er heill­andi, spenn­andi, flók­inn og fal­legur,“ skrifar Dagur Helgason í umsögn sinni. Hann titlar sig sem heima­brugg­ara, rík­is­starfs­manna, verk­fræð­ing og nörd og segir hann heima­brugg snú­ast fyrst og fremst um að frelsi til að skapa þá upp­lifun sem hverjum og einum hugn­ast. „Það að banna slíkt á meðan áfengi er lög­legt er í besta falli kjána­legt,“ skrifar Dagur, sem fagnar áformum dóms­mála­ráð­herra. 

Löng bið eftir afurðinni mun ekki auka unglingadrykkju eða misnotkun áfengis

Fágun, félag áhuga­fólks um gerjun og eig­in­legt hags­muna­fé­lag heima­brugg­ara, bendir á í umsögn sinni að heima­gerjun mat­væla hefur tengst mat­ar­menn­ingu frá land­nám og hefur „bæði haldið lífi í fólki og glætt menn­ingu og magaflóru lands­manna lífi allar götur síðan“. Gerjaðir, heima­brugg­aðir drykkir eru einn angi fjöl­breyttrar mat­ar­menn­ingar sem falla undir frum­varp dóms­mála­ráð­herra. 

Fágun styður því frum­varps­breyt­ing­arnar og telur að lög­leg heima­bruggun muni ekki hafa í för með sér aukna hættu á ung­linga­drykkju eða mis­notkun áfengis. Rökin sem Fágun leggur til eru hrá­efn­is­kostn­aður, tækja­kostn­aður og ekki síst biðin langa eftir því að njóta afurð­ar­innar sem brugguð er heima. 

„Hægir sú stað­reynd senni­lega á flestum sem ekki eru í þessu af ástríð­unni einni saman, að bíða þurfi eftir hinum heima­brugg­uðu veigum í oft fjöl­margar vikur og/eða mán­uði og ár,“ segir í umsögn Fágunar. Samtökin telja að frum­varpið muni færa áhuga­fólki um gerjun betra umhverfi til að rækta sitt áhuga­mál með því að gera það lög­legt og virki von­andi sem „hvatn­ing til góðra verka og gerir þeim menn­ing­ar­arfi sem felst í gerjun mat­væla og drykkja enn hærra undir höfði til fram­tíðar“. 

Frestur til að skila inn umsögnum um frum­varpið rennur út 2. febr­úar og hægt er að senda inn umsögn hér.