„Það barst form­leg kvörtun til okkar og við erum að skoða þetta,“ segir Hanna Björg Kon­ráðs­dóttir, lög­fræð­ingur raf­orku­eft­ir­lits Orku­stofn­unar, aðspurð um hvað stofn­un­inni finn­ist um það fyr­ir­tækið Íslensk orku­miðlun/N1 Rafmagn hafi rukkað mörg þús­und við­skipta­vini sína um hærra verð á raf­magni en lægsta, aug­lýsta verð þess.

Kvörtunin barst til Orku­stofn­unar þann 16. des­em­ber síð­ast­lið­inn.

„Það er ann­ars ekki hægt að tjá neina afstöðu til máls­ins núna þar sem rann­sóknin er á frum­stigi. En við þurfum auð­vitað að skoða þetta gaum­gæfi­lega og rann­saka. Reglu­verkið er í örri þróun og það er okkar mark­mið að þjóna almenn­ingi í land­inu og því er mik­il­vægt að við skoðum hvort það sé þörf á að end­ur­skoða þetta umhverfi þegar nið­ur­staða liggur fyrir í mál­inu,“ segir Hanna Björg.

Stundin fjall­aði um við­skipta­hætti Íslenskrar orku­miðl­unar/N1-raf­magns skömmu fyrir jól. 

Rannsaka N1-raf­magnHanna Björg Kon­ráðs­dóttir, lög­fræð­ingur hjá Orku­stofnun, segir kvörtun hafa borist sem nú sé til rann­sóknar.

Um er að ræða við­skipta­vini sem komið hafa í við­skipti við Íslenska orku­miðlun/N1 Rafmagn í gegnum það að fyr­ir­tækið hefur verið svo­kall­aður orku­sali til þrauta­vara síð­ast­liðið eitt og hálft ár. Orku­stofnun velur hvaða raf­orku­fyr­ir­tæki á að vera orku­sali til þrauta­vara á grund­velli þess hvaða fyr­ir­tæki hefur verið með lægsta verðið til við­skipta­vina sinna.  Samkvæmt lög­unum og reglu­gerð­inni eiga við­skipta­vinir orku­sala til þrauta­vara alltaf að greiða lægsta verðið fyrir raf­magn hverju sinni. Orku­stofnun hefur eft­ir­lit með þessu kerfi um orku­sala til þrauta­vara. 

Símon Ein­ars­son, einn af stofn­endum raf­orku­fyr­ir­tæk­is­ins Straum­lindar sem er sam­keppn­is­að­ili N1 Rafmagns, sagði við Stundina fyrir jól að verið væri að svíkja neyt­endur.  „Þetta er eig­in­lega bara hneyksli. Verðið er allt of hátt. Maður vill bara sjá ákveðna sann­girni og mér finnst fólk hafa rétt á að vita þetta því það er bara verið að svindla á fólki.“ 

Hærra verð fyrir þrauta­varakúnnaÍ þessum tölvu­pósti frá starfs­manni N1-raf­magns til við­skipta­vinar fyr­ir­tæk­is­ins kemur fram að við­kom­andi greiði hærra verð sem þrauta­varakúnni en almennur við­skipta­vinur. Tekið skal fram að N1 nefndi þetta við kúnn­ann að fyrra bragði.

Tjáð að hann gæti fengið lægra verð

Við­skipta­vinir fyr­ir­tæk­is­ins sem komið hafa til Íslenskrar orku­miðl­unar/N1 Rafmagns í gegnum þessa þrauta­vara­leið hafa hins vegar ekki greitt lægsta verðið fyrir raf­magnið sem fyr­ir­tækið hefur upp á að bjóða heldur hærra verð. For­send­urnar fyrir við­skipta­sam­band­inu, sem eru þær að þrauta­varakúnn­arnir hefja raf­orku­kaup af Íslenskri orku­miðlun/N1 Rafmagni á grund­velli þess að fyr­ir­tækið bjóði upp á lægsta verðið á mark­aðnum, eru því gall­aðar. 

Í tölvu­pósti frá starfs­manni N1 Rafmagns til við­skipta­vinar fyr­ir­tæk­is­ins í nóv­em­ber síð­ast­lið­inn kom það skýr­lega fram að þrauta­vara­við­skipta­vin­irnir greiða hærra verð en almennir við­skipta­vinir. „Þar sem veitan þín kom inn sem þrauta­vara­að­ili að þá er ein­inga­verðið 7,6 kr/kWst. Með því að skrá þig í við­skipti verður ein­inga­verði 6,44 kr/kWst,“ sagði í tölvu­pósti frá starfs­manni N1 Rafmagns/Íslenskrar orku­miðl­unar. 

Tekið skal fram að starfs­maður N1 Rafmagns lét við­skipta­vin­inn vita af þessum verð­mun að fyrra bragði, án þess að við­skipta­vin­ur­inn væri að spyrja sér­stak­lega um þennan verð­mun. Þetta segir við­skipta­vin­ur­inn við Stundina. Í við­tali við Stundina fyrir jól sagði Þórdís Lind Leiva, sér­fræð­ingur á orku­sviði N1, að fyr­ir­tækið léti við­skipta­vini sína vita af því ef þeir hefðu sam­band, að þeir gætu fengið lægra verð á raf­magni með því að skrá sig beint í við­skipti við fyr­ir­tækið. Orð við­skipta­vin­ar­ins virða því sann­ar­lega stað­festa þetta. 

Hins vegar virð­ist til­gang­ur­inn með þrauta­vara­leið­inni meðal ann­ars vera sá að við­skipta­vin­ur­inn fái strax lægsta mögu­lega raf­magns­verð. Til­gang­ur­inn virð­ist ekki vera sá að við­skipta­vin­ur­inn þurfi að hafa sam­band við fyr­ir­tækið til að fá lægsta verð. 

Kvörtunin til með­ferðarKvörtunin gegn N1-raf­magni er nú til með­ferðar hjá Orku­stofnun. Hall Hrund Loga­dóttir er for­stjóri Orku­stofn­unar.

Meginmarkmiðið að tryggja fólki rafmagn

Guð­mundur Ingi Berg­þórs­son, verk­efna­stjóri raf­orku­mark­aða hjá Orku­stofnun, segir aðspurður í sam­tali við Stundina að meg­in­mark­mið reglu­gerð­ar­innar um raf­orku­sala til þrauta­vara vera það að sjá fólki fyrir raf­magni þegar það velur sér ekki raf­orku­sala en ekki að tryggja því lægsta verðið.  „Mark­miðið er að útvega fólki raf­magn. Með raf­orku­sala til þrauta­vara er tryggt að ekki verði rof í afhend­ingu raf­orku. Hin leiðin, ef fólk selur sér ekki raf­orku­sala, er að loka fyrir afhend­ingu raf­magns og þetta getur falið í sér auka­kostnað. Það verður settur upp mek­an­ismi til að tryggja þetta. Hins vegar varð það ofan á við útfærslu á þessu að stjórn­völd völdu það að raf­orku­sali til þrauta­vara yrði sá sem gæti sýnt fram á það að hann hefði verið með lægsta með­al­verðið yfir til­tekið tíma­bil,“ segir Guð­mundur og bætir við að Orku­stofnun hvetji alla neyt­endur til að velja sér raf­orku­sala og gera samn­ing við við­kom­andi. Hann segir að kerf­inu með orku­sala til þrauta­vara hafi ekki verið komið á til þess að neyt­endur gætu látið rík­is­valdið velja raf­orku­sala fyrir sig. 

Vegna þess að kvörtunin er til rann­sóknar getur Orku­stofnun ekki tekið afstöðu til máls­ins eða lýst nokk­urri afstöðu til þess að svo stöddu. Hvað rann­sókn Orku­stofn­unar á kvörtun­inni vegna  við­skipta­hátta N1 Rafmagns leiðir fram um rétt- og lög­mæti þeirra á því eftir að koma í ljós.