Þessi grein birtist upphaflega í Stundinni fyrir meira en 3 árum.

Óttast að aðhaldið bitni á heilbrigðisstofnunum og kjörum ríkisstarfsmanna

Í upp­haf­legri fjár­mála­áætl­un rík­is­stjórn­ar­inn­ar er gert ráð fyr­ir að brugð­ist verði við kaup­mátt­ar­aukn­ingu hjá rík­is­starfs­mönn­um um­fram 0,5 pró­sent með nið­ur­skurði eða hækk­un gjalda. Áætl­un­in gæti tek­ið um­tals­verð­um breyt­ing­um í með­för­um þings­ins.

Óttast að aðhaldið bitni á heilbrigðisstofnunum og kjörum ríkisstarfsmanna

Í fjármálaáætlun ríkisstjórnarinnar er gert ráð fyrir að nafnlaun ríkisstarfsmanna hækki ekki meira en 4,3 prósent í ár, 3,8 prósent árið 2020 og 3,4 prósent árið 2021. Verði kaupmáttaraukningin meiri en 0,5 prósent skuli bregðast við með niðurskurði eða gjaldahækkunum.

Á sama tíma er áætlað að almenna launavísitalan hækki um 6,4, prósent 4,7 prósent og 4,3 prósent. „Gangi lífskjarasamningurinn upp að öllu leyti og verði launahækkanir samkvæmt honum um allan vinnumarkaðinn verða launahækkanir hjá ríkinu hlutfallslega minni en á öðrum hlutum vinnumarkarins,“ segir í umsögn Sambands íslenskra sveitarfélaga um fjármálaáætlunina. 

Með þessari stefnumörkun ríkisstjórnarinnar er þannig haldið aftur launahækkunum á opinbera vinnumarkaðnum miðað við almenna launaþróun og/eða ýtt undir fækkun verkefna og niðurskurð í ríkisbúskapnum. Hvort tveggja samræmist því langtímamarkmiði sem birtist í fjármálaáætluninni að umsvif ríkisins, tekjur og gjöld, dragist lítillega saman sem hlutfall af vergri landsframleiðslu næstu árin. 

Fjármálaáætlunin gæti gjörbreyst

Fjármálaáætlunin er nú til umfjöllunar í fjárlaganefnd og hefur fjöldi stofnana, samtaka og sveitarfélaga skilað inn umsögnum um efni hennar. Þess má þó vænta að hún taki umtalsverðum breytingum í ljósi sviptinganna sem orðið hafa í efnahagslífinu frá því hún var lögð fram.

„Það sem við erum að glíma við núna, eftir að ný hagspá var birt á föstudaginn, er mesta breyting í hagvexti sem við höfum séð í áratugi þegar hrunið er tekið til hliðar, þ.e. það er mesta breyting til hins verra á milli spágerða,“ sagði Bjarni Benediktsson fjármálaráðherra í óundirbúnum fyrirspurnatíma á Alþingi í dag.

Hann bætti því við að hugsanlega þyrfti að leggja fram nýja fjármálastefnu auk þess sem uppreikna þyrfti tekju- og gjaldahlið fjármálaáætlunarinnar með hliðsjón af nýrri þjóðhagsspá Hagstofunnar.

Nafnlaunahækkanir lægri sé miðað við nýrri hagspá

„Gengið verður út frá þeirri stefnumörkun, í fjárlögum áranna 2020-2022, að launabætur til stofnana nemi 0,5% umfram verðlag árin 2020-2022, í stað 1,5%, og að bæturnar verði 1,5% eftir það,“ segir í greinargerð fjármálaáætlunar. „Verði launaþróun önnur fellur það í hlutverk viðkomandi ráðuneytis að mæta umframkostnaði með ráðstöfunum innan viðeigandi málefnasviðs og málaflokks í fjárlagagerðinni.“ 

Nafnlaunahækkanirnar sem nefndar eru hér í upphafi miða við neysluverðsvísitölu úr þjóðhagsspá Hagstofu Íslands frá febrúar 2019. Í nýrri spá er hins vegar gert ráð fyrir minni hækkun neysluverðsvísitölunnar næstu tvö árin. Sé sú spá borin saman við tilgreindar launabætur í fjármálaáætlun mega laun ríkisstarfsmanna aðeins hækka um 3,9 prósent í ár, 3,7 prósent árið 2020 og 3,1 prósent árið 2021 ef ekki á að ráðast í frekari aðhaldsráðstafanir í ríkisrekstri en þegar hafa verið boðaðar.

Í þessu samhengi má rifja upp að við samræmingu opin­bera og almenna líf­eyr­is­kerf­isins árið 2016 var samið sérstaklega um að launa­kjör opin­berra starfs­manna yrðu jöfnuð við þau sem tíðkast á almennum mark­aði og átti launa­jöfn­unin að nást innan ára­tug­ar. 

Aðhaldskröfur samhliða efnahagslegum samdrætti

BSRB, heildarsamtök stéttarfélaga starfsmanna í almannaþjónustu, gagnrýna að einungis sé gert ráð fyrir 0,5 prósenta kaupmáttaraukningu hjá ríkisstarfsmönnum árin 2020 til 2022.

Samkvæmt þjóðhagsspá Hagstofunnar er almennt búist við því að kaupmáttur launa hækki um 2,1 prósent á þessu ári, 2,2 prósent árið 2020 og 3,2 prósent árið 2021.

Óháð takmörkunum á launabótum til stofnana gerir fjármálaáætlun ríkisstjórnarinnar ráð fyrir 2 prósenta aðhaldskröfu til flestra málefnasviða frá 2020 til 2022.

Þetta stendur til þrátt fyrir yfirvofandi kólnun í hagkerfinu. Í nýju þjóðhagsspánni er gert ráð fyrir 0,2 prósenta samdrætti vergrar landsframleiðslu í ár og afar hóflegum vexti næstu árin. 

Gæti bitnað á heilbrigðisstofnunum

„Verði áætluninni fylgt getur það haft neikvæð áhrif á starfsmenn ríkisins. Einnig má búast við neikvæðum áhrifum á heilbrigðiskerfið og ýmis önnur mikilvæg verkefni,“ segir í umsögn BSRB sem gagnrýnir að gert sé ráð fyrir „umtalsvert meiri launahækkunum á almennum vinnumarkaði en á hinum opinbera vegna þeirrar aðhaldskröfu sem sett verður á stofnanir ríkisins“.

Sams konar athugasemdir er að finna í umsögn Alþýðusambands Íslands: „Hætta er á að fyrirhugaðar aðhaldsaðgerðir í formi lægri launabóta á næstu þremur árum muni koma illa niður á heilbrigðisstofnunum sem flestar eru nú þegar mjög aðþrengdar í rekstri og mönnun. Slíkt er óásættanlegt að mati ASÍ.“

Með fjármálaáætluninni er einnig settur þrýstingur á sveitarfélögin að „stuðla að kjarasamningum sem raska ekki efnahagslegum stöðugleika“ með því að frysta framlög ríkisins til Jöfnunarsjóðs sveitarfélaga árin 2019, 2020 og 2021. Þetta gerist um leið og ljóst er að aðgerðir vegna lífskjarasamninganna svokölluðu munu kosta sveitarfélögin umtalsverðar fjárhæðir, en Samband íslenskra sveitarfélaga hefur áætlað að kostnaðurinn verði vel á annan tug milljarða á samningstímanum.

Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið

„Mig langar að búa í íbúð með herbergi“
1
Viðtal

„Mig lang­ar að búa í íbúð með her­bergi“

Tveir dreng­ir hafa ver­ið á ver­gangi ásamt föð­ur sín­um í Reykja­vík frá því síð­asta sum­ar og haf­ast nú við í hjól­hýsi. Fé­lags­ráð­gjafi kom því til leið­ar að þeir fengju að vera þar áfram eft­ir að vísa átti þeim af tjald­svæð­inu í októ­ber. Ax­el Ay­ari, fað­ir drengj­anna, seg­ir lít­ið um svör hjá borg­inni varð­andi hvenær þeir kom­ist í við­un­andi hús­næði. „Þetta er ekk­ert líf fyr­ir strák­ana mína.“
Þórður Snær Júlíusson
2
Leiðari

Þórður Snær Júlíusson

Við er­um senni­lega bú­in að tapa

Tæki­fær­ið til að leið­rétta það rang­læti sem sjáv­ar­út­vegs­kerf­ið fel­ur í sér er lík­leg­ast far­ið. Þau sem hagn­ast mest á kerf­inu eru bú­in að vinna. Þau eru fá­veld­ið sem rík­ir yf­ir okk­ur.
Jón Trausti Reynisson
3
Pistill

Jón Trausti Reynisson

Þeg­ar mað­ur verð­ur maðk­ur

Há­mennt­að­ur, end­ur­kom­inn fjöl­miðla­mað­ur beit­ir kjaft­for­an grín­ista af­mennsk­un.
Telur sér hafa verið hótað: „Ég er nú búinn að hjálpa þessari fjölskyldu helling“
4
FréttirJarðefnaiðnaður í Ölfusi

Tel­ur sér hafa ver­ið hót­að: „Ég er nú bú­inn að hjálpa þess­ari fjöl­skyldu hell­ing“

Bæj­ar­full­trúi í Ölfusi, Ása Berg­lind Hjálm­ars­dótt­ir, lýs­ir því í við­tali hvernig hún tel­ur að um­svifa­mik­ill at­hafna­mað­ur í Þor­láks­höfn hafi hót­að sér vegna gagn­rýni á hafn­ar­fram­kvæmd­ir í bæn­um. At­hafna­mað­ur­inn, Ein­ar Sig­urðs­son, hafn­ar þess­ari túlk­un Ásu Berg­lind­ar.
Magnús Rannver Rafnsson
5
Aðsent

Magnús Rannver Rafnsson

Silf­ur­brú­in

Magnús Rann­ver Rafns­son verk­fræð­ing­ur spyr hvers vegna Vega­gerð­in valdi til­lögu Eflu verk­fræði­stofu í hönn­un­ar­sam­keppni um Foss­vogs­brú þeg­ar ljóst var frá byrj­un að hönn­un­in stenst ekki kostn­að­ar­við­mið sam­keppn­inn­ar?
„Þetta snýst um það hvernig bæ við ætlum að skilja eftir fyrir börnin okkar“
6
ViðtalJarðefnaiðnaður í Ölfusi

„Þetta snýst um það hvernig bæ við ætl­um að skilja eft­ir fyr­ir börn­in okk­ar“

Þýska sements­fyr­ir­tæk­ið Heidel­berg vill byggja verk­smiðju sem er á stærð við fyr­ir­hug­að­an þjóð­ar­leik­vang inni í miðri Þor­láks­höfn. Fram­kvæmd­in er um­deild í bæn­um og styrk­veit­ing­ar þýska Heidel­bergs til fé­laga­sam­taka í bæn­um hafa vak­ið spurn­ing­ar um hvort fyr­ir­tæk­ið reyni að kaupa sér vel­vild. Bæj­ar­full­trú­inn Ása Berg­lind Hjálm­ars­dótt­ir vill ekki að Þor­láks­höfn verði að verk­smiðju­bæ þar sem mó­berg úr fjöll­um Ís­lands er hið nýja gull.
Frumvarpi sem á að láta fjármagnstekjufólk borga útsvar frestað
7
Fréttir

Frum­varpi sem á að láta fjár­magn­s­tekju­fólk borga út­svar frest­að

Í stjórn­arsátt­mála rík­is­stjórn­ar­inn­ar var lagt upp með að skatt­mats­regl­ur yrðu end­ur­skoð­að­ar og að kom­ið verði í veg fyr­ir „óeðli­­­­­lega og óheil­brigða hvata til stofn­un­ar einka­hluta­­­­­fé­laga“. Með því yrði þeir sem skrá laun sem fjár­magn­s­tekj­ur látn­ir greiða út­svar og borga tekju­skatt í stað fjár­magn­s­tekju­skatts. ASÍ hef­ur áætl­að að tekj­ur rík­is­sjóðs geti auk­ist um átta millj­arða á ári við þetta.

Mest lesið

  • „Mig langar að búa í íbúð með herbergi“
    1
    Viðtal

    „Mig lang­ar að búa í íbúð með her­bergi“

    Tveir dreng­ir hafa ver­ið á ver­gangi ásamt föð­ur sín­um í Reykja­vík frá því síð­asta sum­ar og haf­ast nú við í hjól­hýsi. Fé­lags­ráð­gjafi kom því til leið­ar að þeir fengju að vera þar áfram eft­ir að vísa átti þeim af tjald­svæð­inu í októ­ber. Ax­el Ay­ari, fað­ir drengj­anna, seg­ir lít­ið um svör hjá borg­inni varð­andi hvenær þeir kom­ist í við­un­andi hús­næði. „Þetta er ekk­ert líf fyr­ir strák­ana mína.“
  • Þórður Snær Júlíusson
    2
    Leiðari

    Þórður Snær Júlíusson

    Við er­um senni­lega bú­in að tapa

    Tæki­fær­ið til að leið­rétta það rang­læti sem sjáv­ar­út­vegs­kerf­ið fel­ur í sér er lík­leg­ast far­ið. Þau sem hagn­ast mest á kerf­inu eru bú­in að vinna. Þau eru fá­veld­ið sem rík­ir yf­ir okk­ur.
  • Jón Trausti Reynisson
    3
    Pistill

    Jón Trausti Reynisson

    Þeg­ar mað­ur verð­ur maðk­ur

    Há­mennt­að­ur, end­ur­kom­inn fjöl­miðla­mað­ur beit­ir kjaft­for­an grín­ista af­mennsk­un.
  • Telur sér hafa verið hótað: „Ég er nú búinn að hjálpa þessari fjölskyldu helling“
    4
    FréttirJarðefnaiðnaður í Ölfusi

    Tel­ur sér hafa ver­ið hót­að: „Ég er nú bú­inn að hjálpa þess­ari fjöl­skyldu hell­ing“

    Bæj­ar­full­trúi í Ölfusi, Ása Berg­lind Hjálm­ars­dótt­ir, lýs­ir því í við­tali hvernig hún tel­ur að um­svifa­mik­ill at­hafna­mað­ur í Þor­láks­höfn hafi hót­að sér vegna gagn­rýni á hafn­ar­fram­kvæmd­ir í bæn­um. At­hafna­mað­ur­inn, Ein­ar Sig­urðs­son, hafn­ar þess­ari túlk­un Ásu Berg­lind­ar.
  • Magnús Rannver Rafnsson
    5
    Aðsent

    Magnús Rannver Rafnsson

    Silf­ur­brú­in

    Magnús Rann­ver Rafns­son verk­fræð­ing­ur spyr hvers vegna Vega­gerð­in valdi til­lögu Eflu verk­fræði­stofu í hönn­un­ar­sam­keppni um Foss­vogs­brú þeg­ar ljóst var frá byrj­un að hönn­un­in stenst ekki kostn­að­ar­við­mið sam­keppn­inn­ar?
  • „Þetta snýst um það hvernig bæ við ætlum að skilja eftir fyrir börnin okkar“
    6
    ViðtalJarðefnaiðnaður í Ölfusi

    „Þetta snýst um það hvernig bæ við ætl­um að skilja eft­ir fyr­ir börn­in okk­ar“

    Þýska sements­fyr­ir­tæk­ið Heidel­berg vill byggja verk­smiðju sem er á stærð við fyr­ir­hug­að­an þjóð­ar­leik­vang inni í miðri Þor­láks­höfn. Fram­kvæmd­in er um­deild í bæn­um og styrk­veit­ing­ar þýska Heidel­bergs til fé­laga­sam­taka í bæn­um hafa vak­ið spurn­ing­ar um hvort fyr­ir­tæk­ið reyni að kaupa sér vel­vild. Bæj­ar­full­trú­inn Ása Berg­lind Hjálm­ars­dótt­ir vill ekki að Þor­láks­höfn verði að verk­smiðju­bæ þar sem mó­berg úr fjöll­um Ís­lands er hið nýja gull.
  • Frumvarpi sem á að láta fjármagnstekjufólk borga útsvar frestað
    7
    Fréttir

    Frum­varpi sem á að láta fjár­magn­s­tekju­fólk borga út­svar frest­að

    Í stjórn­arsátt­mála rík­is­stjórn­ar­inn­ar var lagt upp með að skatt­mats­regl­ur yrðu end­ur­skoð­að­ar og að kom­ið verði í veg fyr­ir „óeðli­­­­­lega og óheil­brigða hvata til stofn­un­ar einka­hluta­­­­­fé­laga“. Með því yrði þeir sem skrá laun sem fjár­magn­s­tekj­ur látn­ir greiða út­svar og borga tekju­skatt í stað fjár­magn­s­tekju­skatts. ASÍ hef­ur áætl­að að tekj­ur rík­is­sjóðs geti auk­ist um átta millj­arða á ári við þetta.
  • En öllu er á rönguna snúið
    8
    Aðsent

    Ásthildur Lóa Þórsdóttir og Ragnar Þór Ingólfsson

    En öllu er á röng­una snú­ið

    Þing­mað­ur Flokks fólks­ins og Formað­ur VR kalla eft­ir því að sett verði neyð­ar­lög vegna ástands­ins á hús­næð­is­mark­aði, bæði vegna skuld­ara og leigj­enda.
  • Hvað er hæfileg neysla?
    9
    Fréttir

    Hvað er hæfi­leg neysla?

    Um­mæli fyrr­ver­andi heil­brigð­is­ráð­herra Dan­merk­ur um hlut­verk áfeng­is, einkum bjórs, hvað sé hæfi­leg neysla og til­gang­ur­inn með neysl­unni, hafa vak­ið mikla at­hygli í Dan­mörku. Ráð­herr­ann fyrr­ver­andi er nú­ver­andi fram­kvæmda­stjóri sam­taka bjór- og gos­fram­leið­enda.
  • Ríkissáttasemjari lætur Eflingarfólk greiða atkvæði um það sem SA hafa lagt á borðið
    10
    Fréttir

    Rík­is­sátta­semj­ari læt­ur Efl­ing­ar­fólk greiða at­kvæði um það sem SA hafa lagt á borð­ið

    Að­al­steinn Leifs­son rík­is­sátta­semj­ari hef­ur lagt fram miðl­un­ar­til­lögu í deilu Efl­ing­ar og Sam­taka at­vinnu­lífs­ins. Hún fel­ur í sér að all­ir fé­lags­menn Efl­ing­ar á al­menn­um vinnu­mark­aði munu greiða at­kvæði um kjara­samn­ing sam­bæri­leg­an þeim sem önn­ur fé­lög Starfs­greina­sam­bands­ins hafa þeg­ar und­ir­rit­að við SA.

Mest lesið í vikunni

„Mig langar að búa í íbúð með herbergi“
1
Viðtal

„Mig lang­ar að búa í íbúð með her­bergi“

Tveir dreng­ir hafa ver­ið á ver­gangi ásamt föð­ur sín­um í Reykja­vík frá því síð­asta sum­ar og haf­ast nú við í hjól­hýsi. Fé­lags­ráð­gjafi kom því til leið­ar að þeir fengju að vera þar áfram eft­ir að vísa átti þeim af tjald­svæð­inu í októ­ber. Ax­el Ay­ari, fað­ir drengj­anna, seg­ir lít­ið um svör hjá borg­inni varð­andi hvenær þeir kom­ist í við­un­andi hús­næði. „Þetta er ekk­ert líf fyr­ir strák­ana mína.“
Þórður Snær Júlíusson
2
Leiðari

Þórður Snær Júlíusson

Við er­um senni­lega bú­in að tapa

Tæki­fær­ið til að leið­rétta það rang­læti sem sjáv­ar­út­vegs­kerf­ið fel­ur í sér er lík­leg­ast far­ið. Þau sem hagn­ast mest á kerf­inu eru bú­in að vinna. Þau eru fá­veld­ið sem rík­ir yf­ir okk­ur.
Jón Trausti Reynisson
3
Pistill

Jón Trausti Reynisson

Þeg­ar mað­ur verð­ur maðk­ur

Há­mennt­að­ur, end­ur­kom­inn fjöl­miðla­mað­ur beit­ir kjaft­for­an grín­ista af­mennsk­un.
Katrín Ólafsdóttir
4
Aðsent

Katrín Ólafsdóttir

Hvað greið­ir fé­lags­fólk Efl­ing­ar fyr­ir við­ræðuslit­in?

Dós­ent í hag­fræði skrif­ar um kjara­deilu Efl­ing­ar við Sam­tök at­vinnu­lífs­ins.
Flóttafólki vísað á áfangaheimili fyrir fólk með vímuefnavanda
5
Fréttir

Flótta­fólki vís­að á áfanga­heim­ili fyr­ir fólk með vímu­efna­vanda

„Ég er að leigja virk­um fíkl­um og um­sækj­end­um um al­þjóð­lega vernd,“ stað­fest­ir Arn­ar Hjálm­týs­son, for­stöðu­mað­ur áfanga­heim­il­is­ins Betra líf í Vatna­görð­um.
Á að setja leiguþak?
6
Spurt & svarað

Á að setja leigu­þak?

Veg­far­end­ur greina frá af­stöðu sinni til þess hvort setja eigi leigu­þak eða ekki.
Eiríkur Rögnvaldsson
7
Pistill

Eiríkur Rögnvaldsson

Lúkas end­ur­bor­inn

Ei­rík­ur Rögn­valds­son, mál­fræð­ing­ur og mál­fars­leg­ur að­gerðasinni, rýn­ir í ný hug­tök í tungu­mál­inu og áhrif þeirra á um­ræð­una og hvernig þau af­hjúpa hugs­un og veru­leika.

Mest lesið í mánuðinum

Mata-veldið: Skattaundanskot og samkeppnisbrot í skjóli ríkisins
1
Úttekt

Mata-veld­ið: Skattaund­an­skot og sam­keppn­is­brot í skjóli rík­is­ins

Mata-systkin­in og fyr­ir­tæki þeirra hafa ít­rek­að ver­ið gerð aft­ur­reka með við­skiptaflétt­ur sem fólu í sér að koma mörg hundruð millj­óna hagn­aði und­an skatti. Á sama tíma og fyr­ir­tæki fjöl­skyld­unn­ar byggja hagn­að sinn á sölu mat­væla und­ir toll­vernd, hafa þau greitt há­ar sekt­ir fyr­ir sam­keppn­is­brot og lagst í ómælda vinnu við að kom­ast und­an því að greiða skatta hér á landi, með við­skiptaflétt­um í gegn­um þekkt skatta­skjól.
Skaupið í hættu eftir að framleiðendur hættu samskiptum
2
FréttirÁtök í Áramótaskaupinu

Skaup­ið í hættu eft­ir að fram­leið­end­ur hættu sam­skipt­um

Leik­stjóri Skaups­ins kvart­aði til RÚV und­an fram­göngu fram­leiðslu­fyr­ir­tæk­is­ins sem gerði ára­móta­s­kaup­ið. Þrýst­ing­ur um að taka Skaup­ið í nýja mið­bæn­um á Sel­fossi, duld­ar aug­lýs­ing­ar og fal­in fjár­hags­áætl­un varð til þess að upp úr sauð. Reynt var að afmá Ölfusár­brú út úr senu, eft­ir að Sig­ur­jón Kjart­ans­son sagði rangt frá um að eng­ar úti­tök­ur hefðu far­ið fram á Sel­fossi.
„Hótuðu því að taka sketsinn úr Skaupinu ef við samþykktum ekki“
3
FréttirÁtök í Áramótaskaupinu

„Hót­uðu því að taka sketsinn úr Skaup­inu ef við sam­þykkt­um ekki“

Söngv­ar­ar sem tóku upp lag­ið í poka at­riði Ára­móta­s­kaups­ins voru snuð­að­ir um greiðslu fyr­ir. Í stað þess að greiða hverj­um og ein­um rúm­ar 50 þús­und krón­ur eins og kjara­samn­ing­ar gera ráð fyr­ir hugð­ust fram­leið­end­ur greiða hverj­um söngv­ara rúm­ar 5.000 krón­ur. Þeg­ar far­ið var fram á að greitt yrði sam­kvæmt taxta hót­uðu fram­leið­end­ur að taka at­rið­ið út úr Skaup­inu.
„Mig langar að búa í íbúð með herbergi“
4
Viðtal

„Mig lang­ar að búa í íbúð með her­bergi“

Tveir dreng­ir hafa ver­ið á ver­gangi ásamt föð­ur sín­um í Reykja­vík frá því síð­asta sum­ar og haf­ast nú við í hjól­hýsi. Fé­lags­ráð­gjafi kom því til leið­ar að þeir fengju að vera þar áfram eft­ir að vísa átti þeim af tjald­svæð­inu í októ­ber. Ax­el Ay­ari, fað­ir drengj­anna, seg­ir lít­ið um svör hjá borg­inni varð­andi hvenær þeir kom­ist í við­un­andi hús­næði. „Þetta er ekk­ert líf fyr­ir strák­ana mína.“
Dæmdur fyrir frelsissviptingu og alvarlega árás: Sagðist hafa verið einmana
5
Fréttir

Dæmd­ur fyr­ir frels­is­svipt­ingu og al­var­lega árás: Sagð­ist hafa ver­ið einmana

Vil­hjálm­ur Freyr Björns­son er mað­ur­inn sem var dæmd­ur fyr­ir vændis­kaup, frels­is­svipt­ingu, al­var­lega lík­ams­árás og kyn­ferð­isof­beldi í des­em­ber. Hann veitti Omega við­tal þar sem hann ræddi með­al ann­ars um árás­ina. „Það kvöld þá framdi ég ljót­asta hlut sem ég hef gert.“
Hrafn Jónsson
6
PistillKjaftæði

Hrafn Jónsson

Strámanna­brenn­an

Vin­sælt um­ræðu­tól hjá yf­ir­völd­um og lobbí­ist­um hags­muna­afla í sam­fé­lag­inu; áhrifa­laus al­menn­ing­ur er alltaf að­al­vanda­mál­ið og þar af leið­andi hlýt­ur hann að vera lausn­in líka.
„Ég lifði í stöðugum ótta“
7
Viðtal

„Ég lifði í stöð­ug­um ótta“

Stund­um er allt í lagi að verða sár og reið, seg­ir Edda Falak, sem var gerð að svartri skessu á þrett­ándagleði ÍBV í Vest­manna­eyj­um og upp­nefnd flak. Skess­an var birt­ing­ar­mynd á því áreiti sem hún hef­ur þurft að þola, líf­láts­hót­an­ir og refsi­að­gerð, sem átti að fel­ast í því að lokka hana inn í sendi­ferða­bíl þar sem hóp­ur karla myndi brjóta á henni.

Mest lesið í mánuðinum

  • Mata-veldið: Skattaundanskot og samkeppnisbrot í skjóli ríkisins
    1
    Úttekt

    Mata-veld­ið: Skattaund­an­skot og sam­keppn­is­brot í skjóli rík­is­ins

    Mata-systkin­in og fyr­ir­tæki þeirra hafa ít­rek­að ver­ið gerð aft­ur­reka með við­skiptaflétt­ur sem fólu í sér að koma mörg hundruð millj­óna hagn­aði und­an skatti. Á sama tíma og fyr­ir­tæki fjöl­skyld­unn­ar byggja hagn­að sinn á sölu mat­væla und­ir toll­vernd, hafa þau greitt há­ar sekt­ir fyr­ir sam­keppn­is­brot og lagst í ómælda vinnu við að kom­ast und­an því að greiða skatta hér á landi, með við­skiptaflétt­um í gegn­um þekkt skatta­skjól.
  • Skaupið í hættu eftir að framleiðendur hættu samskiptum
    2
    FréttirÁtök í Áramótaskaupinu

    Skaup­ið í hættu eft­ir að fram­leið­end­ur hættu sam­skipt­um

    Leik­stjóri Skaups­ins kvart­aði til RÚV und­an fram­göngu fram­leiðslu­fyr­ir­tæk­is­ins sem gerði ára­móta­s­kaup­ið. Þrýst­ing­ur um að taka Skaup­ið í nýja mið­bæn­um á Sel­fossi, duld­ar aug­lýs­ing­ar og fal­in fjár­hags­áætl­un varð til þess að upp úr sauð. Reynt var að afmá Ölfusár­brú út úr senu, eft­ir að Sig­ur­jón Kjart­ans­son sagði rangt frá um að eng­ar úti­tök­ur hefðu far­ið fram á Sel­fossi.
  • „Hótuðu því að taka sketsinn úr Skaupinu ef við samþykktum ekki“
    3
    FréttirÁtök í Áramótaskaupinu

    „Hót­uðu því að taka sketsinn úr Skaup­inu ef við sam­þykkt­um ekki“

    Söngv­ar­ar sem tóku upp lag­ið í poka at­riði Ára­móta­s­kaups­ins voru snuð­að­ir um greiðslu fyr­ir. Í stað þess að greiða hverj­um og ein­um rúm­ar 50 þús­und krón­ur eins og kjara­samn­ing­ar gera ráð fyr­ir hugð­ust fram­leið­end­ur greiða hverj­um söngv­ara rúm­ar 5.000 krón­ur. Þeg­ar far­ið var fram á að greitt yrði sam­kvæmt taxta hót­uðu fram­leið­end­ur að taka at­rið­ið út úr Skaup­inu.
  • „Mig langar að búa í íbúð með herbergi“
    4
    Viðtal

    „Mig lang­ar að búa í íbúð með her­bergi“

    Tveir dreng­ir hafa ver­ið á ver­gangi ásamt föð­ur sín­um í Reykja­vík frá því síð­asta sum­ar og haf­ast nú við í hjól­hýsi. Fé­lags­ráð­gjafi kom því til leið­ar að þeir fengju að vera þar áfram eft­ir að vísa átti þeim af tjald­svæð­inu í októ­ber. Ax­el Ay­ari, fað­ir drengj­anna, seg­ir lít­ið um svör hjá borg­inni varð­andi hvenær þeir kom­ist í við­un­andi hús­næði. „Þetta er ekk­ert líf fyr­ir strák­ana mína.“
  • Dæmdur fyrir frelsissviptingu og alvarlega árás: Sagðist hafa verið einmana
    5
    Fréttir

    Dæmd­ur fyr­ir frels­is­svipt­ingu og al­var­lega árás: Sagð­ist hafa ver­ið einmana

    Vil­hjálm­ur Freyr Björns­son er mað­ur­inn sem var dæmd­ur fyr­ir vændis­kaup, frels­is­svipt­ingu, al­var­lega lík­ams­árás og kyn­ferð­isof­beldi í des­em­ber. Hann veitti Omega við­tal þar sem hann ræddi með­al ann­ars um árás­ina. „Það kvöld þá framdi ég ljót­asta hlut sem ég hef gert.“
  • Hrafn Jónsson
    6
    PistillKjaftæði

    Hrafn Jónsson

    Strámanna­brenn­an

    Vin­sælt um­ræðu­tól hjá yf­ir­völd­um og lobbí­ist­um hags­muna­afla í sam­fé­lag­inu; áhrifa­laus al­menn­ing­ur er alltaf að­al­vanda­mál­ið og þar af leið­andi hlýt­ur hann að vera lausn­in líka.
  • „Ég lifði í stöðugum ótta“
    7
    Viðtal

    „Ég lifði í stöð­ug­um ótta“

    Stund­um er allt í lagi að verða sár og reið, seg­ir Edda Falak, sem var gerð að svartri skessu á þrett­ándagleði ÍBV í Vest­manna­eyj­um og upp­nefnd flak. Skess­an var birt­ing­ar­mynd á því áreiti sem hún hef­ur þurft að þola, líf­láts­hót­an­ir og refsi­að­gerð, sem átti að fel­ast í því að lokka hana inn í sendi­ferða­bíl þar sem hóp­ur karla myndi brjóta á henni.
  • Þórður Snær Júlíusson
    8
    Leiðari

    Þórður Snær Júlíusson

    Við er­um senni­lega bú­in að tapa

    Tæki­fær­ið til að leið­rétta það rang­læti sem sjáv­ar­út­vegs­kerf­ið fel­ur í sér er lík­leg­ast far­ið. Þau sem hagn­ast mest á kerf­inu eru bú­in að vinna. Þau eru fá­veld­ið sem rík­ir yf­ir okk­ur.
  • Munaði hársbreidd að Spaugstofan hætti við þátttöku í Skaupinu
    9
    FréttirÁtök í Áramótaskaupinu

    Mun­aði hárs­breidd að Spaug­stof­an hætti við þátt­töku í Skaup­inu

    Spaug­stofu­mönn­um var til­kynnt af fram­leið­end­um Ára­móta­s­kaups­ins að þeir fengju ekki borg­að fyr­ir þátt­töku sína held­ur yrði pen­ing­um veitt til Mæðra­styrksnefnd­ar. Leik­arn­arn­ir leit­uðu til stétt­ar­fé­lags síns vegna þessa. Fram­kvæmda­stjóri stétt­ar­fé­lags­ins seg­ir það hvernig stað­ið var að mál­um „gjör­sam­lega gal­ið“.
  • Jón Trausti Reynisson
    10
    Pistill

    Jón Trausti Reynisson

    Þeg­ar mað­ur verð­ur maðk­ur

    Há­mennt­að­ur, end­ur­kom­inn fjöl­miðla­mað­ur beit­ir kjaft­for­an grín­ista af­mennsk­un.

Nýtt efni

Eflingarfólk hjá Íslandshótelum samþykkti að fara í verkfall
Fréttir

Efl­ing­ar­fólk hjá Ís­lands­hót­el­um sam­þykkti að fara í verk­fall

Fé­lags­menn Efl­ing­ar sem starfa á sjö hót­el­um Ís­lands­hót­ela hafa sam­þykkt að fara í verk­fall. Óvíst er að af verk­fall­inu verði þar sem rík­is­sátta­semj­ari lagði fram miðl­un­ar­til­lögu í kjara­deil­unni.
Valdbeiting og misnotkun í tilfinningasamböndum
GagnrýniEllen B.

Vald­beit­ing og mis­notk­un í til­finn­inga­sam­bönd­um

Verk­ið tal­ar beint inn í sam­tíma okk­ar og er áleit­ið inn­legg í um­ræðu vorra tíma um vald­beit­ingu og mis­notk­un í til­finn­inga­sam­bönd­um. En Marius von Mayen­burg tekst að lyfta efn­inu upp á hærra plan, skrif­ar leik­hús­fræð­ing­ur­inn og rýn­ir­inn Jakob Jóns­son.
Á Efling sér engar málsbætur?
Kjartan Broddi Bragason
Aðsent

Kjartan Broddi Bragason

Á Efl­ing sér eng­ar máls­bæt­ur?

Kjart­an Broddi Braga­son skrif­ar um kjara­deilu Efl­ing­ar við Sam­tök at­vinnu­lífs­ins og seg­ir rök Katrín­ar Ólafs­dótt­ur, dós­ents í hag­fræði, um hvað fé­lags­fólk Efl­ing­ar greið­ir fyr­ir við­ræðuslit­in ekki stand­ast skoð­un.
Krefjast þess að miðlunartillagan verði felld úr gildi
Fréttir

Krefjast þess að miðl­un­ar­til­lag­an verði felld úr gildi

Efl­ing hef­ur lagt fram stjórn­sýslukæru til fé­lags- og vinnu­mark­aðs­ráðu­neyt­is­ins, þar sem þess er kraf­ist að miðl­un­ar­til­laga rík­is­sátta­semj­ara verði felld úr gildi. Ein­ung­is ein miðl­un­ar­til­laga frá embætt­inu hef­ur ver­ið felld í at­kvæða­greiðslu það sem af er öld­inni.
Telur sér hafa verið hótað: „Ég er nú búinn að hjálpa þessari fjölskyldu helling“
FréttirJarðefnaiðnaður í Ölfusi

Tel­ur sér hafa ver­ið hót­að: „Ég er nú bú­inn að hjálpa þess­ari fjöl­skyldu hell­ing“

Bæj­ar­full­trúi í Ölfusi, Ása Berg­lind Hjálm­ars­dótt­ir, lýs­ir því í við­tali hvernig hún tel­ur að um­svifa­mik­ill at­hafna­mað­ur í Þor­láks­höfn hafi hót­að sér vegna gagn­rýni á hafn­ar­fram­kvæmd­ir í bæn­um. At­hafna­mað­ur­inn, Ein­ar Sig­urðs­son, hafn­ar þess­ari túlk­un Ásu Berg­lind­ar.
Lárus bankastjóri líkir dómsmálum úr bankahruninu við Covid-faraldurinn
FréttirFjármálahrunið

Lár­us banka­stjóri lík­ir dóms­mál­um úr banka­hrun­inu við Covid-far­ald­ur­inn

Lár­us Weld­ing, fyrr­ver­andi banka­stjóri Glitn­is banka fyr­ir efna­hags­hrun­ið 2008, seg­ir lík­indi með banka­hrun­inu á Ís­landi um haust­ið 2008 og Covid-far­aldr­in­um. Banka­stjór­inn fyrr­ver­andi var í við­tali í þætt­in­um Sprengisandi á Bylgj­unni.
Guðsótti og góðir siðir
Hrafnhildur Sigmarsdóttir
Pistill

Hrafnhildur Sigmarsdóttir

Guðsótti og góð­ir sið­ir

Mann­eskj­an er í dag hroka­full með ein­dæm­um. Við telj­um okk­ur trú um að við sé­um alltaf góð og gild og er­um upp­tekn­ari af því að benda á ill­gresi annarra frem­ur en að rækta eig­in garð. Líta þarf á mann­kosti sem lærða hegð­un en ekki sjálf­sögð og sjálf­gef­in per­sónu­leika­ein­kenni.
Gömlu eftirlaunalögin kostuðu ríkissjóð 888 milljónir króna í fyrra
Fréttir

Gömlu eft­ir­launa­lög­in kost­uðu rík­is­sjóð 888 millj­ón­ir króna í fyrra

Um nokk­urra ára skeið voru í gildi eft­ir­launa­lög sem færðu þing­mönn­um og sér­stak­lega ráð­herr­um auk­in eft­ir­launa­rétt­indi. Þau voru rök­studd þannig að í þeim fæl­ist hvati fyr­ir stjórn­mála­menn til að draga sig í hlé og víkja fyr­ir yngra fólki „án þess að hætta fjár­­­hags­­­legri af­komu sinn­i“.
Áhrif langvarandi togstreitu eru mikil á samfélagið
Fréttir

Áhrif langvar­andi tog­streitu eru mik­il á sam­fé­lag­ið

Fram­kvæmda­leyfi í einu yngsta ár­gljúfri heims var fellt úr gildi. Að­spurð hvort Hnútu­virkj­un í Hverf­is­fljóti sé end­an­lega úr sög­unni, seg­ir Ingi­björg Ei­ríks­dótt­ir: „Það er auð­vit­að ekk­ert bú­ið fyrr en það er bú­ið.“ Hún er formað­ur Eld­vatna – sam­taka um nátt­úru­vernd í Skaft­ár­hreppi og hef­ur ásamt hópi fólks bar­ist gegn virkj­un­inni í vel á ann­an ára­tug.
Verðbólgan heldur áfram að aukast og er orðin 9,9 prósent
Fréttir

Verð­bólg­an held­ur áfram að aukast og er orð­in 9,9 pró­sent

Verð­bólga jókst milli mán­aða og tólf mán­aða verð­bólga hafi mæl­ist nú 0,3 pró­sentu­stig­um meiri en fyr­ir mán­uði. Verð á mat­vöru hækk­aði milli mán­aða.
Ótti og eftirsjá
Ólafur Páll Jónsson
Pistill

Ólafur Páll Jónsson

Ótti og eft­ir­sjá

Hug­leið­ing­ar um hug­ann, geðs­hrær­ing­ar, ótt­ann og eft­ir­sjána.
Mannasiðir
Bíó Tvíó#222

Mannasið­ir

Andrea og Stein­dór fjalla um mynd Maríu Reyn­dal frá 2018, Mannasiði.

Mest lesið undanfarið ár

  • Lýsir andlegu ofbeldi fyrrverandi sem hótaði að dreifa nektarmyndum
    1
    Eigin Konur#71

    Lýs­ir and­legu of­beldi fyrr­ver­andi sem hót­aði að dreifa nekt­ar­mynd­um

    Edda Pét­urs­dótt­ir grein­ir frá and­legu of­beldi í kjöl­far sam­bands­slita þar sem hún sætti stöð­ugu áreiti frá fyrr­ver­andi kær­asta sín­um. Á fyrsta ár­inu eft­ir sam­bands­slit­in bár­ust henni fjölda tölvu­pósta og smá­skila­boða frá mann­in­um þar sem hann ým­ist lof­aði hana eða rakk­aði nið­ur, krafð­ist við­ur­kenn­ing­ar á því að hún hefði ekki ver­ið heið­ar­leg í sam­band­inu og hót­aði að birta kyn­ferð­is­leg­ar mynd­ir og mynd­bönd af henni ef hún færi ekki að vilja hans. Edda ræð­ir um reynslu sína í hlað­varps­þætt­in­um Eig­in Kon­ur í um­sjón Eddu Falak og í sam­tali við Stund­ina. Hlað­varps­þætt­irn­ir Eig­in Kon­ur verða fram­veg­is birt­ir á vef Stund­ar­inn­ar og lok­að­ir þætt­ir verða opn­ir áskrif­end­um Stund­ar­inn­ar.
  • Jón Baldvin við nemanda: „Viltu hitta mig eftir næsta tíma“
    2
    Rannsókn

    Jón Bald­vin við nem­anda: „Viltu hitta mig eft­ir næsta tíma“

    Fimmtán ára stúlka í Haga­skóla hélt dag­bók vor­ið 1970 þar sem hún lýs­ir kyn­ferð­is­leg­um sam­skipt­um við Jón Bald­vin Hanni­bals­son sem þá var 31 árs gam­all kenn­ari henn­ar. Í bréfi sem hann sendi stúlk­unni seg­ist hann vilja stinga af frá öllu og liggja í kjöltu henn­ar.
  • Óttaðist fyrrverandi kærasta í tæpan áratug
    3
    Fréttir

    Ótt­að­ist fyrr­ver­andi kær­asta í tæp­an ára­tug

    Edda Pét­urs­dótt­ir seg­ist í rúm níu ár hafa lif­að við stöð­ug­an ótta um að fyrr­ver­andi kær­asti henn­ar myndi láta verða af ít­rek­uð­um hót­un­um um að dreifa kyn­ferð­is­leg­um mynd­bönd­um af henni, sem hann hafi tek­ið upp án henn­ar vit­und­ar með­an þau voru enn sam­an. Mað­ur­inn sem hún seg­ir að sé þekkt­ur á Ís­landi hafi auk þess áreitt hana með stöð­ug­um tölvu­póst­send­ing­um og smá­skila­boð­um. Hún seg­ir lög­reglu hafa latt hana frá því að til­kynna mál­ið.
  • Fylgdi móður sinni í einkaflugvél
    4
    Eigin Konur#75

    Fylgdi móð­ur sinni í einka­flug­vél

    Ragn­heið­ur er að­eins 15 ára göm­ul en hún fór með mömmu sinni til Nor­egs með einka­flug­vél að sækja bræð­ur sína. Sam­fé­lags­miðl­ar gera börn­um kleift að tjá sig op­in­ber­lega og hef­ur Ragn­heið­ur ver­ið að segja sína sögu á miðl­in­um TikT­ok. Hún tal­ar op­in­skátt um mál­ið sitt eft­ir að barna­vernd og sál­fræð­ing­ur brugð­ust henni. Hvenær leyf­um við rödd barna að heyr­ast? Í þessu við­tali seg­ir Ragn­heið­ur stutt­lega frá því sem hún er nú þeg­ar að tala um á TikT­ok og hver henn­ar upp­lif­un á ferða­lag­inu til Nor­egs var.
  • Fjölskyldan flakkaði milli hjólhýsa og hótela: Gagnrýnir að barnavernd skyldi ekki grípa fyrr inn í
    5
    Eigin Konur#82

    Fjöl­skyld­an flakk­aði milli hjól­hýsa og hót­ela: Gagn­rýn­ir að barna­vernd skyldi ekki grípa fyrr inn í

    „Ég byrj­aði alla morgna á að spyrja hvert ég ætti að koma eft­ir skóla, því mað­ur vissi aldrei hvar mað­ur myndi vera næstu nótt,“ seg­ir Guð­rún Dís sem er 19 ára. Í við­tali við Eig­in Kon­ur seg­ir hún frá upp­lif­un sinni af því að al­ast upp hjá móð­ur með áfeng­is­vanda. Hún seg­ir að líf­ið hafa breyst mjög til hins verra þeg­ar hún var 12 ára því þá hafi mamma henn­ar byrj­að að drekka. Þá hafi fjöl­skyld­an misst heim­il­ið og eft­ir það flakk­að milli hjól­hýsa og hót­ela. Guð­rún Dís vildi segja frá sinni hlið mála eft­ir að móð­ir henn­ar op­in­ber­aði sögu sína á YouTu­be. Guð­rún Dís hef­ur lok­að á öll sam­skipti við hana. Guð­rún seg­ir að þó mamma henn­ar glími við veik­indi eigi hún ekki að bera ábyrgð á henni. Hún gagn­rýn­ir starfs­fólk barna­vernd­ar fyr­ir að hafa ekki grip­ið inn í miklu fyrr. Ábyrgð­ar­mað­ur og rit­stjóri Eig­in kvenna er Edda Falak.
  • Þar sem ósýnilega fólkið býr í borginni
    6
    Viðtal

    Þar sem ósýni­lega fólk­ið býr í borg­inni

    „Þetta var ör­ugg­asti stað­ur­inn minn,“ seg­ir Alma Lind Smára­dótt­ir þeg­ar hún opn­ar inn í ruslageymslu í bíla­kjall­ara í Reykja­vík. Þarna bjó hún hluta þeirra þriggja ára sem hún þvæld­ist um göt­ur bæj­ar­ins. Borg­in sést í öðru ljósi þeg­ar hún er séð með aug­um heim­il­is­lausra, ósýni­lega fólks­ins, þeirra sem flest­ir líta fram hjá eða hrekja burt. Ít­ar­legt og einlgæt við­tal við Ölmu Lind birt­ist í 162. tölu­blaði Stund­ar­inn­ar og má lesa í heild á slóð­inni: htt­ps://stund­in.is/grein/16051/
  • Lifði af þrjú ár á götunni
    7
    Viðtal

    Lifði af þrjú ár á göt­unni

    Alma Lind Smára­dótt­ir end­aði á göt­unni eft­ir að hún missti son sinn frá sér. Þar þvæld­ist hún um í þrjú ár með sár sem náðu aldrei að gróa. Þeg­ar hún varð barns­haf­andi á ný mætti barna­vernd á fæð­ing­ar­deild­ina og fór fram á að hún myndi af­sala sér barn­inu.
  • „Hann hefur ekki beðist afsökunar“
    8
    Fréttir

    „Hann hef­ur ekki beðist af­sök­un­ar“

    Tón­list­ar­mað­ur­inn Auð­unn Lúth­ers­son, sem kall­ar sig Auð­ur, hef­ur við­ur­kennt að hafa far­ið „yf­ir mörk“ í sam­skipt­um við kon­ur. Kon­ur lýsa ágengni og meið­andi fram­komu sem hann hafi aldrei axl­að ábyrgð á.
  • Helga Sif og Gabríela Bryndís
    9
    Eigin Konur#80

    Helga Sif og Gabrí­ela Bryn­dís

    Helga Sif stíg­ur nú fram í við­tali við Eig­in kon­ur eft­ir að barns­fað­ir henn­ar birti gerð­ar­dóm í for­sjár­deilu þeirra og nafn­greindi hana og börn­in á Face­book. Helga Sif og börn­in hafa lýst and­legu og kyn­ferð­is­legu of­beldi föð­ur­ins og börn­in segj­ast hrædd við hann. Sál­fræð­ing­ar telja hann engu að síð­ur hæf­an fyr­ir dómi. Nú stend­ur til að færa 10 ára gam­alt lang­veikt barn þeirra til föð­ur­ins með lög­reglu­valdi. Gabrí­ela Bryn­dís er sál­fræð­ing­ur og einn af stofn­end­um Lífs án of­beld­is og hef­ur ver­ið Helgu til að­stoð­ar í mál­inu. Ábyrgð­ar­mað­ur og rit­stjóri Eig­in kvenna er Edda Falak.
  • Kári svarar færslu Eddu um vændiskaupanda: „Ekki verið að tala um mig“
    10
    Fréttir

    Kári svar­ar færslu Eddu um vændis­kaup­anda: „Ekki ver­ið að tala um mig“

    Kári Stef­áns­son seg­ist ekki vera mað­ur­inn sem Edda Falak vís­ar til sem vændis­kaup­anda, en seg­ist vera með tár­um yf­ir því hvernig kom­ið sé fyr­ir SÁÁ. Hann hafi ákveð­ið að hætta í stjórn sam­tak­anna vegna að­drótt­ana í sinn garð. Edda seg­ist hafa svar­að SÁÁ í hálf­kær­ingi, enda skuldi hún eng­um svör.