Ursula von der Leyen, forseti framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins, varpaði því fram í dag að Kanada gæti orðið fyrsta ríkið til að fá svokallaða aukaaðild að sambandinu. Hún lagði jafnframt til aukið samstarf við Mark Carney, forsætisráðherra Kanada, á sviði tækni, varnarmála og orkumála.
Von der Leyen sagði í ræðu á Evrópuþinginu í Strassborg að Evrópusambandið og Kanada þyrftu að færa sig nær hvort öðru sem lýðræðisríki sem stæðu frammi fyrir „rofi í hinu alþjóðlega reglukerfi“.
„Mig langar að vinna með ykkur að því að opna dyrnar fyrir því að Kanada verði fyrsta ríkið til að fá aukaaðild að Evrópusambandinu,“ sagði von der Leyen við kanadíska forsætisráðherrann, sem var viðstaddur árlega stefnuræðu hennar. Ummælin vöktu standandi lófatak í þingsalnum.
Carney hefur leitast við að styrkja tengsl Kanada við Evrópusambandið á sama tíma og bæði Kanada og ESB reyna að færa sig frá Bandaríkjunum undir stjórn Donalds Trump forseta, þar sem samskiptin hafa orðið fjandsamlegri.
Carney er fyrsti erlendi stjórnarleiðtoginn sem situr árlega stefnuræðu forseta framkvæmdastjórnar ESB. Heimsókninni er ætlað að ýta undir frekara samstarf fyrir leiðtogafund ESB og Kanada, sem haldinn verður í Montreal í næsta mánuði.
„Þetta er ekki samstarf sem beinist gegn neinum öðrum heldur samstarf um sameiginlegan styrk okkar“
Von der Leyen sagði tímabært að færa samstarfið frá því að byggjast fyrst og fremst á viðskiptum yfir í víðtækara „bandalag til framtíðar“ og „færa sambandið við Kanada á hæsta mögulega stig“.
„Við munum vinna saman að snjallri framleiðslu. Við munum koma á tæknibandalagi. Við munum samþætta varnariðnað okkar. Við munum gera norðurslóðir að einu helsta sameiginlega verkefni okkar,“ sagði hún.
Hún nefndi einnig orkumál, mikilvægar hrávörur, rafhlöður, gervigreind, netöryggi og efnahagslegt öryggi sem önnur svið þar sem samstarf gæti aukist.
„Þetta er ekki samstarf sem beinist gegn neinum öðrum heldur samstarf um sameiginlegan styrk okkar,“ bætti hún við.
Sáttmálar Evrópusambandsins gera ekki ráð fyrir aukaaðild. Friedrich Merz, kanslari Þýskalands, varpaði hugmyndinni hins vegar fyrst fram fyrr á þessu ári í tengslum við Úkraínu.
Samkvæmt þeirri hugmynd, sem fékk dræmar undirtektir í Kyiv þar sem stjórnvöld sækjast eftir fullri aðild að sambandinu, hefði Úkraína fengið að sitja leiðtogafundi ESB og eiga fulltrúa í framkvæmdastjórn sambandsins.
Landið hefði einnig fengið aðgang að hluta af fjármunum úr fjárlögum ESB, en án fulls atkvæðisréttar.
Evrópusambandið og Kanada eiga þegar í umfangsmiklu samstarfi, á sama tíma og bæði glíma við áhrif bandarískra tolla og samkeppni frá Kína.
Fríverslunarsamningur ESB og Kanada, CETA, sem felldi niður nær alla tolla, hefur verið talinn hafa stuðlað að meira en 80 prósenta aukningu í vöru- og þjónustuviðskiptum frá árinu 2016.
Á þessu ári varð Kanada jafnframt fyrsta ríkið utan Evrópusambandsins til að gerast aðili að umfangsmiklu lánakerfi sambandsins á sviði varnarmála.
„Við trúum því að valdið tilheyri ekki þeim sterkustu, ríkustu eða háværustu, heldur okkur öllum. Að lýðræðisríki hafi frelsi til að velja með hverjum þau starfa,“ sagði von der Leyen. „Þess vegna tökum við höndum saman af fúsum og frjálsum vilja.“
Athugasemdir