Seðlabankinn hefur hækkað stýrivexti í fyrsta sinn síðan í ágúst árið 2023. Vextir bankans eru nú 7,5 prósent, sem er hækkun um 0,25 prósentustig.

Vaxtahækkunin í gær byggir á því að verðbólga er aftur komin í 5,2 prósent, undirliggjandi verðbólga hefur aukist og verðbólguvæntingar hafa hækkað. Bankinn segir að olíu- og hrávöruverð hafi hækkað vegna átaka við Persaflóa og að hætta sé á meiri verðbólguþrýstingi ef kjarasamningar opnast aftur síðar á árinu.

Meginástæður verðbólgunnar, eins og þeim er lýst núna, eru ekki bara of mikil innlend eftirspurn heldur líka hækkun opinberra gjalda um áramót, launahækkanir sem þegar er búið að semja um og ytri áhrif frá hrávörumörkuðum. Vextir vinna þó illa á slíku til skamms tíma: Þeir lækka ekki olíuverð, snúa ekki við gjaldskrárhækkunum hins opinbera og stöðva ekki sjálfkrafa launaskrið sem þegar er hluti af kjarasamningum.

En hvaða áhrif hefur hækkunin á íslenskan almenning og af hverju hafa háir …