Saga

Vér morðingjar: Það vorum við sem útrýmdum risadýrunum

Lengi hef­ur ver­ið deilt um hvort lofts­lags­breyt­ing­ar eða veiðiskap­ur manns­ins hafi átt meiri þátt í að út­rýma þeim tröll­vöxnu dýr­um sem lifðu á jörð­inni við lok ís­ald­ar. Spjót­in bein­ast sí­fellt meir að okk­ur.

Vér morðingjar: Það vorum við sem útrýmdum risadýrunum
Maður andspænis risa. Mynd: Shutterstock
Birtist fyrir 2 árum.

Einn þeirra leyndardóma aftan úr grárri forneskju sem fornleifafræðingar og steingervingafræðingar, líffræðingar og mannfræðingarhhafa glímt við af hve mestum ákafa síðustu áratugina er þessi spurning: „Hvað varð um risana? Hvað útrýmdi þeim af yfirborði jarðar?“

Þá er ekki átt við risavaxna menn, ekki til dæmis þá sem sagt er frá í fyrstu Mósebók Biblíunnar: „Á þeim tímum voru risarnir á jörðinni og einnig síðar er synir Guðs höfðu samfarir við dætur mannanna.“

Risavaxnar tegundir

Nei, spurningin á við risana úr dýraríkinu sem voru á jörðinni um það leyti sem maðurinn kom fram á sjónarsviðið. Þeir risar hurfu af sjónarsviðinu á undarlega skömmum tíma. Leyndardómurinn hefur snúist um hvort loftslagsbreytingar í kjölfar loka ísaldarskeiðs fyrir um 10–12.000 árum hafi gengið af risunum dauðum eða hvort ný dýrategund, sem þá var að þróast á miklu spani, hafi útrýmt þeim með veiðum.

Það er að segja maðurinn.

Á lokaskeiði síðustu ísaldar voru …

Kjósa
26
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið

Styrkur ullarinnar kom á óvart
3
Viðtal

Styrk­ur ull­ar­inn­ar kom á óvart

Hönn­uð­ur­inn Hanna Dís Whitehead lenti í því að þurfa að bíða lengi eft­ir birgð­um fyr­ir hönn­un sína með­an á al­heims­far­aldri stóð fyr­ir nokkr­um ár­um. Í þeirri bið varð henni lit­ið í kring­um sig fyr­ir ut­an vinnu­stof­una sína aust­ur í Horna­firði og velti fyr­ir sér af hverju hún væri ekki að nýta bet­ur efni­við úr nærum­hverfi sínu. Við það kvikn­aði sú hug­mynd sem hún vinn­ur með þessa dag­ana, sem er að hann hús­gögn úr þæfðri ull.
„Ég kom úr mjög nánu, fallegu og stóru samfélagi kynlífsverkafólks“
6
Viðtal

„Ég kom úr mjög nánu, fal­legu og stóru sam­fé­lagi kyn­lífs­verka­fólks“

Eft­ir út­skrift úr há­skóla sótti Logn um rúm­lega hundrað störf en ekk­ert kom út úr því. Hán átti góða vini í kyn­lífs­vinnu sem hún leit­aði til. Síð­ar stofn­aði hán Rauðu regn­hlíf­ar­ina, sam­tök kyn­lífs­verka­fólks á Ís­landi. „Sam­stað­an sem kann að eiga sér stað með­al kyn­lífs­verka­fólks er eitt það fal­leg­asta og dýr­mæt­asta sem ég hef upp­lif­að í mínu lífi.“

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Mest lesið í mánuðinum

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

„Ég kom úr mjög nánu, fallegu og stóru samfélagi kynlífsverkafólks“
Viðtal

„Ég kom úr mjög nánu, fal­legu og stóru sam­fé­lagi kyn­lífs­verka­fólks“

Eft­ir út­skrift úr há­skóla sótti Logn um rúm­lega hundrað störf en ekk­ert kom út úr því. Hán átti góða vini í kyn­lífs­vinnu sem hún leit­aði til. Síð­ar stofn­aði hán Rauðu regn­hlíf­ar­ina, sam­tök kyn­lífs­verka­fólks á Ís­landi. „Sam­stað­an sem kann að eiga sér stað með­al kyn­lífs­verka­fólks er eitt það fal­leg­asta og dýr­mæt­asta sem ég hef upp­lif­að í mínu lífi.“
Styrkur ullarinnar kom á óvart
Viðtal

Styrk­ur ull­ar­inn­ar kom á óvart

Hönn­uð­ur­inn Hanna Dís Whitehead lenti í því að þurfa að bíða lengi eft­ir birgð­um fyr­ir hönn­un sína með­an á al­heims­far­aldri stóð fyr­ir nokkr­um ár­um. Í þeirri bið varð henni lit­ið í kring­um sig fyr­ir ut­an vinnu­stof­una sína aust­ur í Horna­firði og velti fyr­ir sér af hverju hún væri ekki að nýta bet­ur efni­við úr nærum­hverfi sínu. Við það kvikn­aði sú hug­mynd sem hún vinn­ur með þessa dag­ana, sem er að hann hús­gögn úr þæfðri ull.

Mest lesið undanfarið ár