Saga

Vér morðingjar: Það vorum við sem útrýmdum risadýrunum

Lengi hef­ur ver­ið deilt um hvort lofts­lags­breyt­ing­ar eða veiðiskap­ur manns­ins hafi átt meiri þátt í að út­rýma þeim tröll­vöxnu dýr­um sem lifðu á jörð­inni við lok ís­ald­ar. Spjót­in bein­ast sí­fellt meir að okk­ur.

Vér morðingjar: Það vorum við sem útrýmdum risadýrunum
Maður andspænis risa. Mynd: Shutterstock
Birtist fyrir 2 árum.

Einn þeirra leyndardóma aftan úr grárri forneskju sem fornleifafræðingar og steingervingafræðingar, líffræðingar og mannfræðingarhhafa glímt við af hve mestum ákafa síðustu áratugina er þessi spurning: „Hvað varð um risana? Hvað útrýmdi þeim af yfirborði jarðar?“

Þá er ekki átt við risavaxna menn, ekki til dæmis þá sem sagt er frá í fyrstu Mósebók Biblíunnar: „Á þeim tímum voru risarnir á jörðinni og einnig síðar er synir Guðs höfðu samfarir við dætur mannanna.“

Risavaxnar tegundir

Nei, spurningin á við risana úr dýraríkinu sem voru á jörðinni um það leyti sem maðurinn kom fram á sjónarsviðið. Þeir risar hurfu af sjónarsviðinu á undarlega skömmum tíma. Leyndardómurinn hefur snúist um hvort loftslagsbreytingar í kjölfar loka ísaldarskeiðs fyrir um 10–12.000 árum hafi gengið af risunum dauðum eða hvort ný dýrategund, sem þá var að þróast á miklu spani, hafi útrýmt þeim með veiðum.

Það er að segja maðurinn.

Á lokaskeiði síðustu ísaldar voru …

Kjósa
26
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið

Veðurfræðingur á sumardaginn fyrsta: „Vorið er komið“
4
Innlent

Veð­ur­fræð­ing­ur á sum­ar­dag­inn fyrsta: „Vor­ið er kom­ið“

Ein­ar Svein­björns­son veð­ur­fræð­ing­ur fagn­ar sum­ar­deg­in­um fyrsta með því að lýsa vor­ið kom­ið. Sumar­ið kem­ur hins veg­ar í skref­um. Eng­in leið er að spá fyr­ir um hvernig veðr­ið verð­ur í sum­ar, en síð­asta sum­ar var óvenju hlýtt og þar áð­ur var óvenju kalt. Hlýn­un sjáv­ar hef­ur áhrif á veð­ur­far, svo fylgj­ast þarf með breyt­ing­um á AMOC-haf­straumn­um og tala máli Ís­lend­inga á al­þjóða­vett­vangi.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Kynlífsverkafólk deilir reynslu sinni: „Glæpavæðing einangrar mann“
1
Úttekt

Kyn­lífs­verka­fólk deil­ir reynslu sinni: „Glæpa­væð­ing ein­angr­ar mann“

Fjór­ir ein­stak­ling­ar sem unn­ið hafa mis­mun­andi kyn­lífs­vinnu á Ís­landi segja þörf á að breyta lög­um og laga við­horf sam­fé­lags­ins. Ein­angr­un fólks sem vinn­ur slíka vinnu sé hættu­leg. Í dag hafa þau kom­ið upp sínu eig­in tengslaneti til að styðja hvert ann­að og passa upp á ör­yggi og mann­rétt­indi kyn­lífs­verka­fólks og þo­lenda vænd­is.

Mest lesið í mánuðinum

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

„NATO verður að halda áfram að vera sameinað“
Erlent

„NATO verð­ur að halda áfram að vera sam­ein­að“

Gi­orgia Meloni, for­sæt­is­ráð­herra Ítal­íu, seg­ir að styrkja verði evr­ópska stoð NATO „sem verð­ur aug­ljós­lega að vera við­bót við þá banda­rísku“. Pedro Sanchez, for­sæt­is­ráð­herra Spán­ar, sagð­ist „eng­ar áhyggj­ur“ hafa eft­ir að nafn­laus heim­ild­ar­mað­ur Reu­ters sagði Banda­ríkja­stjórn skoða leið­ir til að víkja Spáni úr Atlants­hafs­banda­lag­inu.
Skátafjör og aldargamalt víðavangshlaup
Myndband

Skáta­fjör og ald­argam­alt víða­vangs­hlaup

Sum­ar­deg­in­um fyrsta var fagn­að víða á land­inu í gær en í Reykja­vík settu skáta­fjör og ald­argam­alt víða­vangs­hlaup svip sinn á dag­inn. Þó að gjarn­an sé frem­ur kulda­legt á sum­ar­deg­in­um fyrsta mark­ar hann upp­haf sum­ar­mán­að­anna sex í gamla nor­ræna tíma­tal­inu. Dag­ur­inn er fyrsti dag­ur Hörpu og er hald­inn fyrsta fimmtu­dag eft­ir 18. apríl ár hvert.
Veðurfræðingur á sumardaginn fyrsta: „Vorið er komið“
Innlent

Veð­ur­fræð­ing­ur á sum­ar­dag­inn fyrsta: „Vor­ið er kom­ið“

Ein­ar Svein­björns­son veð­ur­fræð­ing­ur fagn­ar sum­ar­deg­in­um fyrsta með því að lýsa vor­ið kom­ið. Sumar­ið kem­ur hins veg­ar í skref­um. Eng­in leið er að spá fyr­ir um hvernig veðr­ið verð­ur í sum­ar, en síð­asta sum­ar var óvenju hlýtt og þar áð­ur var óvenju kalt. Hlýn­un sjáv­ar hef­ur áhrif á veð­ur­far, svo fylgj­ast þarf með breyt­ing­um á AMOC-haf­straumn­um og tala máli Ís­lend­inga á al­þjóða­vett­vangi.

Mest lesið undanfarið ár