Persónulega hefur gagnrýnandi aldrei haft neinn sérstakan áhuga á dauðanum sem yrkisefni bókmennta og leikverka. Mín kenning er reyndar að karlmenn hafi almennt ívið meiri áhuga á honum, ekki aðeins því þeir eru kannski nær dauðanum en konur (lægri meðalaldur, líklegri til að látast af slysförum) en líka af því þeir hafa meiri tíma til þess. 

Því heilluðu efnistök Þannig var það eftir Jon Fosse gagnrýnanda ekki. Verkið veitir innsýn inn í hugarheim aldraðs manns sem staddur er á endastöð ævi sinnar og lítur yfir farinn veg.

Eintalið eða mónólógurinn, sem er jafnan form verksins, kom fallega á óvart með einlægni sinni og harðneskju. Í Þannig var það, veltir aldraði maðurinn, eina persóna verksins, eðli málsins samkvæmt, upphátt fyrir sér mistökum og afrekum, samböndum og eigin brestum. Yfir textanum ríkir mikill einmanaleiki, sem hægt er að ímynda sér að einkenni síðustu augnablik manneskju, að minnsta kosti ef við trúum því að manneskjan fæðist ein og deyi ein, eins og segir í einhverri klisjunni. 

Sterkasta einkenni verksins er þó ryþminn og form eintalsins frekar en beinlínis efni þess. Fosse skrifar ótt og títt inn stuttar þagnir og leiklýsingar sem stýra tempói verksins að miklu leyti, og búa til blæbrigði örvæntingar og ákveðinnar sorgar yfir þeim mistökum og ónýttu tækifærum sem maðurinn lítur til baka á í verkinu. Höfundur gefur okkur vísbendingar um það æviskeið sem nú er að lokum komið, án þess þó að mata ofan í lesanda eða áhorfanda of miklar upplýsingar. Við þekkjum týpuna, gamli maðurinn sem lét ferilinn ganga framar öllu og kom e.t.v. ekki sem best fram við sína nánustu.

Í persónunni felst ákveðin gagnrýni, eða spyr í það minnsta spurninga um karlmennsku og áhrif hennar á karlmenn af eldri kynslóðinni. Hvað stendur eftir þegar líkaminn bregst okkur? Verður þess virði að hafa verið virtur listamaður á kostnað þess að hrekja frá sér ástvini?

Það er útgáfan Espólín sem gefur út þetta eintal eða mónólóg Fosse í þýðingu Kristrúnar Guðmundsdóttur. Norska skáldið Jon Fosse var að vinna Nóbelsverðlaunin í bókmenntum, og því við hæfi að verk hans komi fleiri út á íslensku. Verðlaunin voru ekki komin í ljós þegar bókin kom út, og skemmtilegt að hér hafi lítið forlag dottið í lukkupottinn – að hafa óafvitandi gefið út Nóbelsskáld. 

Þýðingu Kristrúnar Guðmundsdóttur á verkinu er þó á köflum ábótavant. Á stöðum í textanum var ljóst að textinn væri beinþýddur frá norsku án þess að tekið sé tillit til þess hvort setning gangi upp á íslensku. Þetta truflar sérstaklega þar sem um er að ræða leikrit og því mikilvægt að þýðendur leikverka hugi að hvernig orðin hljóma séu þau lesin upphátt.

Þetta er þó sagt án þess að vilja letja þýðandann frá frekari þýðingum, enda virkilega þakklátt að fá inn í bókaflóruna nýjar íslenskar þýðingar á erlendum leikverkum.

Í ljósi þess að hljóta virtustu bókmenntaverðlaun heims er Jon Fosse líklega slétt sama hvað þrítugum sviðshöfundi og bókagagnrýnanda Heimildarinnar finnst um verk hans, en það er þó niðurstaða gagnrýnanda að Þannig var það sé vel skrifaður mónólógur sem á erindi við íslenska lesendur í þessari nýju þýðingu. Spennandi verður að sjá hvort verðlaunin gera það að verkum að verk eftir hann, til dæmis það sem hér er rætt, verði sett upp á íslensku leiksviði í kjölfarið.