Fréttir

Heimsmet í hita slegin þrjá mánuði í röð

Nýliðinn sept­em­ber sló öll met. Á heims­vísu var hann hálfri gráðu heit­ari en sá sem áður hafði mælst heit­astur. Slík hækkun milli met­mán­aða er án for­dæma. Júlí, ágúst og sept­em­ber í ár hafa allir reynst þeir heit­ustu frá upp­hafi mæl­inga.

Heimsmet í hita slegin þrjá mánuði í röð
Hita­bylgja Hol­lend­ingar flykkt­ust á strönd­ina í sept­em­ber er hita­bylgja gekk yfir. Mynd: AFP
Birtist fyrir rúmum 3 árum.

Heitasti sept­em­ber frá upp­hafi mæl­inga. Heitasti ágúst frá upp­hafi mæl­inga. Heitasti júlí frá upp­hafi mæl­inga. Þrjá mán­uði í röð hafa hita­met verið slegin. Þessi stað­reynd veldur mörgum vís­inda­mönnum óhug, ekki síst sú að sept­em­ber í ár var 0,5 gráðum hlýrri en sá sem áður hafði mælst heit­astur í sög­unni. Og slíkt hefur ekki áður sést í mæl­ingum á hita­stigi á Jörðinni. Gróð­ur­eldar hafa sjaldan eða aldrei verið jafn tíðir á norð­ur­hveli jarðar og síð­ustu mán­uði. Og elda­tíð­inni er ekki lokið því enn á ný er nú barist við gróð­ur­elda á Tenerife.

Í sam­an­tekt The Guardian á hita­metum síð­ustu mán­aða segir að nýlið­inn sept­em­ber hafi verið 1,8 gráðum heit­ari en með­al­hiti sama mán­aðar fyrir iðn­bylt­ingu sam­kvæmt rann­sókn evr­ópskra og jap­anskra vís­inda­manna.

Losun gróð­ur­húsa­loft­teg­unda heldur áfram að aukast og er helsti drif­kraftur hit­anna nú en að auki hefur veð­ur­fyr­ir­bærið El Nino tekið við af La Nina í Kyrra­haf­inu. Líkt og ger­ist reglu­lega við þessi umskipti þýðir myndun El Nino að mikil varma­losun verður úr haf­inu. And­rúms­loftið hlýnar þá enn frekar og telja vís­inda­menn nær óhætt að full­yrða að árið 2023 verði það heitasta frá upp­hafi mæl­inga en vara við að árið 2024 gæti orðið enn heit­ara enda reynslan sýnt að áhrif El Nino koma mest fram árið eftir að fyr­ir­bærið mynd­ast.

Út úr öllu korti

„Sept­em­ber var, sam­kvæmt mínu fag­lega áliti sem lofts­lags­vís­inda­manns, algjör­lega galið,“ segir Zeke Haus­father, sem starfar að öflun gagna um veð­ur­far við Berkeley-háskóla.

„Ég er enn að reyna að ná utan um þá stað­reynd hversu mikið hiti getur hækkað eitt árið miðað við þau fyrri,“ segir Mika Rantanen, lofts­lags­sér­fræð­ingur við finnsku veð­ur­stof­una. Og fleiri vís­inda­menn hafa lýst undrun sinni. Ed Hawkins, sem starfar við háskól­ann í Reading, segir að hita­stig síð­ustu mán­aða hafi verið „með ólík­indum“.

Ef fram heldur sem horfir stefnir allt í að árið 2023 verði 1,4 gráðum heit­ara en árin fyrir iðn­bylt­ingu að með­al­tali.

Það er hins vegar ekki aðeins á norð­ur­hveli jarðar sem hit­inn hefur verið óvenju­lega hár miðað við árs­tíma. Sept­em­ber hefur líka slegið öll met í Ástralíu þar sem hann er vor­mán­uður. Þar var 3-5 gráðum heit­ara á mörgum stöðum en nokkru sinni hefur mælst í mán­uð­inum.

Kjósa
10
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið

2
Viðskipti

Lands­bank­inn hagn­að­ist um 33 millj­arða en stjórn­endur áhyggju­fullir

Hagnaður Lands­bank­ans jókst um 3,7 millj­arða króna á fyrstu níu mán­uðum árs­ins og nam 33,1 millj­arði. Stjórn­endur bank­ans hafa áhyggjur af mögu­legu útlánatapi vegna versn­andi stöðu bygg­ing­ar­fyr­ir­tækja, sem finna fyrir háum vöxtum og hæg­ari sölu íbúða. Rík­is­sjóður hefur fengið stærstan hluta þeirra tæp­lega 35 millj­arða króna sem greiddir hafa verið í arð á árinu.
4
Viðskipti

Hagnaður Krón­unnar jókst um 500 millj­ónir en afkoma N1 versn­aði

Krónan hagn­að­ist um 2,6 millj­arða króna á fyrstu níu mán­uðum árs­ins, um hálfum millj­arði meira en á sama tíma í fyrra. Versl­un­ar­keðjan hefur aukið sölu sína og frysti í sept­em­ber verð á 647 vörum í tengslum við bar­átt­una gegn verð­bólgu. Á sama tíma hefur hagn­aður N1 dreg­ist veru­lega saman og heild­ar­hagn­aður móð­ur­fé­lags­ins Festis minnkað.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

2
Vettvangur

Búa við nýtt vind­orku­ver: „Við nátt­úr­lega venj­umst öllu“

„Ef ég teldi þetta vera slæmt þá væri ég ekki sitj­andi hérna svona rólegur yfir þessu,“ segir Aron Viðar Krist­jáns­son, bóndi á bænum Garpsdal í Reyk­hóla­hreppi. Fyr­ir­hugað er að reisa vind­orku­garð ofan á Garps­dals­fjalli sem er fyrsti vind­orku­kost­ur­inn sem er færður úr bið­flokki yfir í orku­nýt­ing­ar­flokk af ráð­herra. Heim­ildin fór á vett­vang.

Mest lesið í mánuðinum

2
Viðtal

Íslenskur læknir varpar nýju ljósi á lífs­hættu­legan með­göngu­sjúk­dóm

Nítján ára gömul lá Silja Rut Ragn­ars­dóttir nær dauða en lífi á skurð­ar­borði Land­spít­al­ans eftir alvar­legt til­felli með­göngu­eitr­unar. Íslenskur vís­inda­maður í Banda­ríkj­unum, Jóhann Elí Guð­jóns­son húð­læknir, leiðir braut­ryðj­andi rann­sóknir sem varpa nýju ljósi á hvers vegna sjúk­dóm­ur­inn kemur fram. Hann telur mögu­legt að þróa lyf við sjúk­dómnum sem bjargað gæti manns­lífum.
3
ViðtalLífið á Grensás

Snýr aftur í hjúkr­un­ar­fræði eftir heila­blæð­ingu

Við­bragðs­að­ilar héldu að Björn Ólafur Har­alds­son væri útúr­dóp­aður þegar hann lá á gólf­inu með blæð­ingu í heila. Hann var 21 árs og í hjúkr­un­ar­fræði­námi þegar áfallið reið yfir og þurfti ítrekað að leið­rétta mis­tök ófag­lærðs starfs­fólks á heil­brigð­is­stofn­unum. Nú stefnir hann á að klára námið og koma sterk­ari til baka.
5
Viðtal

Ást­leysið er sárt

Nánd er nær­ing, nauð­syn­leg eins og matur. Tæpur helm­ingur fólks elst upp í óör­uggum tengslum sem geta komið niður á tengslum og ást­ar­sam­böndum á full­orð­ins­árum, jafn­vel ógnað heilsu, enda er „tengsla­myndun ein af grunn­for­sendum far­sældar“, að sögn klíníska sál­fræð­ings­ins Guð­brands Árna Ísberg. Í bók sinni, Í augum þínum verð ég til, fjallar hann um getu okkar til að mynda tengsl og ást­ina í öllum sínum myndum.

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Mest lesið undanfarið ár