Meitluð framsetning á spurningum um tímann

List­fræð­ing­ur­inn Margrét Elísabet Ólafs­dóttir rýnir í sýn­ing­una Allt er nálægt. Hún segir það vera ákveðna áhættu að staldra þar við og leyfa verkum Kristins E. Hrafns­sonar að hleypa að sér krefj­andi spurn­ingum.

Meitluð framsetning á spurningum um tímann
Myndlist

Kristinn Hrafns­son: Allt er nálægt

Gefðu umsögn

Að ganga inn á sýn­ingu á verkum eftir Kristin E. Hrafns­son í Hverf­is­gall­eríi er góð hvíld frá skarkala borg­ar­innar, en um leið felst í því ákveðin áhætta að staldra við og leyfa verk­unum að hleypa að sér krefj­andi spurn­ingum. Verk Kristins ein­kenn­ast af yfir­vegun og meit­l­aðri hugsun sem er sett fram á hnit­mið­aðan hátt í efni sem bera með sér ákveð­inn þunga, líkt og steinum og stáli sé ætlað að jarð­tengja hugs­un­ina, eða festa hana niður.

Kristinn er af þeirri kyn­slóð íslenskra lista­manna sem til­eink­aði sér hug­mynda­list upp úr miðri síð­ustu öld og lagði áherslu á að hugs­unin kæmi á undan efn­is­legri úrvinnslu og fram­setn­ingu verks­ins. En hug­mynda­list er ekki endi­lega góð þýð­ing á enska orð­inu consept, sem getur einnig þýtt hug­tak og skír­skotað til heim­speki­legrar hugs­unar. Verk Kristins ein­kenn­ast einmitt af heim­speki­legum spurn­ingum, þótt fram­setn­ing þeirra verði fyrst til sem hug-mynd og þau séu „teiknuð af huga“ svo vísað sé í lista­mann­inn sjálfan. Það er hugsun um hug­tak sem er við­fangs­efni Kristins á sýn­ing­unni allt er nálægt og það er ekki lítið hug­takið því verkin  fjalla öll um tím­ann og opna hvert og eitt á heim­speki­legar vanga­veltur um eðli hans, eig­in­leika og ekki síst hvernig við sem mann­eskjur skynjum þennan tíma. 

Allt er nálægt

Tit­il­verk sýn­ing­ar­innar, allt er nálægt, er í anda þeirra verka Kristins sem vega salt á milli nota­gildis og lista­verks. Verk sem lítur út eins og bekkur reyn­ist vera með áletrun, „allt er nálægt“, en hún getur bæði vísað í við­fangs­efni sýn­ing­ar­innar, tím­ann, og rýmið sem hluta af tím­anum ef við hugsum um tím­ann sem hreyf­ingu í rými.

Á veggjum hvort sínum megin við skúlp­t­úr­bekk­inn er FRAMTÍÐARFORTÍÐ, verk í tveimur hlutum, en  báðir hlut­arnir byggja á hand­skrif­uðum setn­ingum sem hafa verið steyptar í stál. Önnur áletr­unin, rituð af gam­alli, titr­andi hendi, segir: „Að baki: enda­laus fram­tíð“, en hin, sem er ung og hefur ekki enn þá lært að skrifa beint, ritar „Framundan: enda­laus for­tíð“. Í þessum tveimur setn­ingum krist­all­ast hugsun um tím­ann sem snýr skil­grein­ingum á fram­tíð­inni og for­tíð­inni á hvolf og vekur vanga­veltur um það hvernig við sem mann­eskjur stað­setjum okkur gagn­vart tím­anum með því að ramma inn upp­haf og endi lífs­ins, okkar eigin lífs og ann­arra, þótt tím­inn sé áfram til handan við okkur sjálf. Það má þannig sjá bekk­inn, allt er nálægt, sem stað­settan í núinu, eða á þeim stað þar sem for­tíð og fram­tíð sam­ein­ast í hugs­un­inni.

Ljósmynd: Margrét Elísabet Ólafs­dóttir.

Tímarnir

Tíminn birt­ist á annan hátt í þremur vegg­myndum sem bera tit­il­inn Tímarnir og sýna ólíkar fram­setn­ingar á hug­myndum um tím­ann, s.s. tím­inn fyrir tím­ann, tím­inn í tím­anum, og tím­inn handan tím­ans, sem Kristinn setur fram í formi þrí­víðra línu­teikn­inga úr ryð­fríu stáli ásamt við­eig­andi texta. Tíminn í tím­anum er fram­settur sem opið hring­form þar sem tvær stuttar línur teygja sig ýmist yfir hring­inn eða undir hann, en þessi sjón­ræna útfærsla á full­yrð­ingum sem fela í sér spurn­ingar um tím­ann og hvað átt sé við með tím­anum í tím­anum knýja fram áfram­hald­andi hugsun áhorf­and­ans. Spurn­ingar og efn­is­leg fram­setn­ing þeirra er hnit­miðuð og felur í sér ákveð­inn tær­leika þar sem nóg er sagt og engu ofaukið, hvort sem Kristinn notar ljós­myndir líkt og í verk­inu öld­urnar ald­irnar eða þungan efni­við eins og grá­stein, með áletr­unum, áðan bráðum og vafa­bið á slíp­uðu yfir­borði. 

Það má nálg­ast verkin á sýn­ing­unni eins og þau koma áhorf­and­anum fyrst fyrir sjónir, sem snjallar útfærslur á hnyttnum orða­leikjum, eða leyfa þeim að kveikja heim­speki­legar sam­ræður um þetta fyr­ir­bæri tím­ann. Verkunum er ætlað að hreyfa við slíkum hugs­unum og ef áhorf­and­inn leyfir sér að fylgja þeirri hreyf­ingu dýpkar merk­ing verk­anna og upp­lifun hans, líkt og minnt er á með silki­þrykk­inu 108 ára gam­alt spurn­ing­ar­merki MD. Það fer lítið fyrir þessu verki á sýn­ing­unni en það er ákveð­inn lyk­ill að verkum Kristins. Skamm­stöf­unin MD er vísun í Marcel Duchamp, sem hefur ekki aðeins verið krýndur faðir hug­mynda­listar 20. aldar heldur einnig margræðn­innar sem einnig er að finna í verkum Kristins E. Hrafns­sonar á sýn­ing­unni í Hverf­is­gall­eríi.


Sýning: Kristinn E. Hrafns­son: Allt er nálægt
Sýn­ing­ar­staður: Hverf­is­gall­erí
Sýn­ing­ar­tími: 15. apríl – 20. maí 2023
Kjósa
1
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Mest lesið í mánuðinum

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Mest lesið undanfarið ár