Inn­flutn­ings­fyr­ir­tæki Jóns Gunn­ars­sonar dóms­mála­ráð­herra, Mar textil ehf., féll brott úr hags­muna­skrán­ingu þings­ins vorið 2021 vegna villu í kerf­is­bún­aði. Þetta kemur fram í svörum frá skrif­stofu Alþingis við fyr­ir­spurn Heim­ild­ar­innar. 

Nokkra athygli vakti þegar Arndís Anna Krist­ín­ar­dóttir Gunn­ars­dóttir þing­maður Pírata spurði ráð­herr­ann út í fyr­ir­tækið og lík­brennslu­mál á Alþingi fyrr í mán­uð­inum. 

Hún spurði hann út í rekstur fyr­ir­tæk­is­ins en það selur meðal ann­ars lík­kistur. Ástæður spurn­ing­anna varð­andi fyr­ir­tækið voru umræður um lík­brennslu­mál en eins og komið hefur fram í fréttum leit­ast sjálfs­eign­ar­stofn­unin Tré lífs­ins eftir því að reka bál­stofu og taka við af Kirkju­görðum Reykja­vík­ur­pró­fasts­dæma þar sem lík­brennslu­ofn þeirra er orð­inn gam­all. Í fram­hald­inu spunn­ust upp vanga­veltur um hæfi ráð­herra í mála­flokknum þar sem hann og eig­in­kona hans reka fyrr­nefnt fyr­ir­tæki sem flytur inn lík­kistur. 

Telur ekki um hagsmunaárekstur að ræða

Jón sagði við Heim­ild­ina að það hefði aldrei verið neitt leynd­ar­mál að hann og eig­in­kona hans hefðu verið í 37 eða 38 ár í rekstri. Hann hefði sjálfur fengið þau svör frá þing­inu að um mis­tök hefði verið að ræða varð­andi hags­muna­skrán­ing­una. 

„Ég gerði strax grein fyrir þessu við þetta ráðu­neyti að ef eitt­hvað kæmi upp varð­andi útfar­ar­stofur og slíkt þá ætti ég ákveð­inna hags­muna að því – því það er miklu nær­tækara að koma með rekstur útfar­ar­stofa og ég gerði strax grein fyrir því að ef eitt­hvað slíkt kæmi upp þá væru þetta hags­munir mínir í því sam­hengi. Ég gerði ráðu­neyt­is­stjór­anum grein fyrir því á sínum tíma en að öðru leyti skar­ast þetta ekk­ert á við ein­hverjar lík­brennslu­hug­myndir Trés lífs­ins,“ sagði hann. 

Óþekktur galli veldur því að dómsmálaráðherra getur ekki lagfært hagsmunaskráningu sína

Nokkurs mis­ræmis gætir í hags­muna­skrán­ingu Jóns, ann­ars vegar sem þing­manns og hins vegar sem ráð­herra. Fyr­ir­tækið Mar textil ehf. er á hags­muna­skrán­ingu hans sem ráð­herra og hefur verið síðan maí 2022. 

Í svörum skrif­stofu Alþingis kemur fram að haustið 2022 hafi skrif­stofan tekið upp nýtt kerfi við hags­muna­skrán­ingu. „Í hina eldra kerfi var ekki haldið utan um með hvaða hætti skrán­ingar breytt­ust þegar þing­menn upp­færðu upp­lýs­ingar, þ.e. hvort þær væru teknar út af við­kom­andi þing­manni eða hvort þær hefðu fallið brott af öðrum ástæðum. Einungis birt­ist skrán­ing upp­lýs­inga eins og hún stóð hverju sinni.

Ráð­herrar höfðu sér­stakt við­mót til að upp­færa hags­muna­skrán­ingu sína, þar sem þeir höfðu ekki aðgang að við­móti þing­manna nema vera á þing­svæð­inu. Við skoðun okkar á kerf­unum vegna þessa máls hefur komið í ljós sá galli á ráð­herra­út­gáfu kerf­is­ins að dálk­ur­inn um tekju­mynd­andi starf­semi birti ekki fyrri skrán­ingu þegar gerðar voru breyt­ingar á hags­muna­skrán­ingu. Upp­lýs­ing­arnar um Mar textil ehf. hafa því fallið brott vegna villu í kerf­is­bún­aði,“ segir í svar­inu. 

Jafn­framt kemur fram að í nýja kerf­inu geti not­endur auð­kennt sig með raf­rænum skil­ríkjum en óþekktur galli valdi því að Jón Gunn­ars­son dóms­mála­ráð­herra hafi ekki getað lag­fært hags­muna­skrán­ingu sína en unnið sé að því að finna lausn á því vanda­máli. 

Í yfir­liti yfir hags­muna­skrán­ingar Jóns Gunn­ars­sonar í eldra kerfi má sjá að þann 16. júní 2009 var beiðni um hags­muna­skrán­ingu mót­tekin hjá skrif­stofu Alþingis og þar til­tekið: 

• Mar-textil ehf. er skráð undir tekju­mynd­andi starf­semi,
• Sumarhús og land á Syðri-Brú er skráð undir fast­eignir,
• Formaður björg­un­ar­mið­stöðvar, for­maður Sjáv­ar­nytja, í stjórn Slysa­varna­skóla sjó­manna og Björg­un­ar­báta­sjóðs er skráð undir trún­að­ar­störf.

Þann 19. maí 2021 var beiðni um breyt­ingu á hags­muna­skrán­ingu mót­tekin hjá skrif­stofu Alþingis og skrán­ing á Mar-textil ehf. féll brott úr dálk­inum tekju­mynd­andi starf­semi vegna villu í kerf­is­bún­aði. Í hags­muna­skrán­ing­unni voru gerðar breyt­ingar og felld brott skrán­ing á for­mennsku björg­un­ar­mið­stöðvar, stjórn­ar­setu í Slysa­varna­skóla sjó­manna og Björg­un­ar­báta­sjóði sem skráð var undir trún­að­ar­störf auk þess sem Icelandair og Brim var skráð undir hlutafé:

• Sumarhús og land á Syðri-Brú skrá undir fast­eignir,
• Icelandair og Brim bæt­ast við undir hlutafé,
• Formaður félags­ins Sjáv­ar­nytja skráð undir trún­að­ar­störf.

Þann 1. des­em­ber 2021 var beiðni um upp­færða hags­muna­skrán­ingu mót­tekin hjá skrif­stofu Alþingis þar sem skráð var undir hlutafé Síld­ar­vinnslan og Íslands­banki:

• Sumarhús og land á Syðri-Brú skráð undir fast­eignir,
• Icelandair, Brim, Síld­ar­vinnslan og Íslands­banki skráð undir hlutafé,
• Formaður félags­ins Sjáv­ar­nytja skráð undir trún­að­ar­störf.

Athuga­semd frá skrif­stofu Alþingis 24. mars: Skrán­ingin féll brott í gamla kerf­inu vegna galla í ráð­herraut­gáfu en ráð­herra hefur ekki getað lag­fært skrán­ing­una vegna galla í ráð­herra­út­gáfu nýja kerf­is­ins.