Kís­il­verk­smiðjan í Helguvík og landið sem hún stendur á, sem verið hafa í eigu dótt­ur­fé­lags Arion banka, hafa verið færð til Land­eyjar, fast­eigna­þró­un­ar­fé­lags í eigu bank­ans. Þetta var gert eftir að Arion banki komst að þeirri nið­ur­stöðu seint á síð­asta ári að allt útlit væri fyrir að verk­smiðjan yrði ekki gagn­sett að nýju. Það gerð­ist eftir að bank­inn og PCC, sem rekur kís­il­ver á Bakka, slitu við­ræðum um mögu­leg kaup. 

Í nýbirtum árs­reikn­ingi Arion banka segir að bank­inn muni nú kanna það að selja inn­viði sem eru til staðar í Helguvík, annað hvort til flutn­ings eða með það mark­mið að koma upp ann­ars­konar starf­semi en kís­ilfram­leiðslu á staðnum. 

Við flutn­ing á eign­unum frá dótt­ur­fé­lag­inu, sem heitir Stakks­berg, til Land­eyjar voru eign­irnar sem færðar voru yfir metnar á 1.230 millj­ónir króna. Það 318 millj­ónum krónum lægra virði en verk­smiðjan var bók­færð á í lok árs 2021. Eft­ir­stand­andi eignir inni í Stakks­bergi, sem eru aðal­lega hrá­vörur, eru metnar á núll krónur. 

Löng áfallasaga

Kís­il­verið á langa áfalla­sögu að baki. Kostn­að­ur­inn við bygg­ingu þess var, sam­kvæmt Stakks­bergi, um 22 millj­arðar króna. 

Það var gang­sett 11. nóv­em­ber 2016 en fljót­lega fóru íbúar í nágrenn­inu að finna óþef. Í byrjun des­em­ber sama ár lét Umhverf­is­stofnun slökkva á eina gang­setta ljós­boga­ofni vers­ins. Það opn­aði aldrei aftur og mikil and­staða skap­að­ist við rekst­ur­inn hjá íbúum í Reykja­nesbæ vegna þeirrar meng­unar sem lagði frá verk­smiðj­unni þann stutta tíma sem hún starf­aði. 

Félagið sem stofnað var í kringum rekst­ur­inn, Sameinað Sílíkon, varð í kjöl­farið gjald­þrota og helsti lán­ar­drott­inn þess, Arion banki, sat eftir með það í fang­inu. Nokkrir líf­eyr­is­sjóðir töp­uðu yfir millj­arði króna á fjár­fest­ingu í félag­inu. 

Tap Arion banka á aðkomu sinni að verk­efn­inu hleypur á millj­örðum króna. Hann afskrif­aði 4,8 millj­arða króna þegar bank­inn tók yfir Sameinað Silíkon og færði niður virði eft­ir­stand­andi eigna um 3,8 millj­arða króna á árinu 2019. Eftir það var bók­fært virði verk­smiðj­unnar og lands­ins sem hún stendur á  2,7 millj­arðar króna en það er nú, líkt og áður sagði, rúm­lega 1,2 millj­arðar króna. 

Litu á það sem skyldu að reyna til þrautar

Í til­kynn­ingu sem Arion banki sendi frá sér eftir að upp úr við­ræðum við PCC slitn­aði í des­em­ber í fyrra var haft eftir Benedikt Gísla­syni, banka­stjóra Arion banka, að bank­inn hafi litið á það sem skyldu sína að reyna til þrautar að nýta þá inn­viði sem hann sat uppi með. „Þar höfum við horft til allra hag­að­ila, ekki síst íbúa Reykja­nes­bæjar sem urðu fyrir óþæg­indum á þeim stutta tíma sem verk­smiðjan var starf­rækt. Við unnum metn­að­ar­fulla end­ur­bóta­á­ætlun á verk­smiðj­unni sem fór í gegnum umhverf­is­mat og leit­uðum að rekstr­ar­að­ila með nauð­syn­lega þekk­ingu og getu til að starf­rækja verk­smiðj­una á umhverf­is­vænan máta, í sátt við sam­fé­lag­ið. Bank­inn telur full­reynt að þarna verði rekin kís­il­verk­smiðja og því tekur við nýr kafli sem miðar að því að flytja verk­smiðj­una eða færa henni nýtt hlut­verk.“

Í nýjasta árs­reikn­ingi Arion banka segir að við­ræður standi yfir um sölu á þeim innviðum sem séu til staðar í Helguvík við nokkra aðila, bæði inn­lenda og erlenda.