Ásmundur Einar Daðason mennta- og barna­mála­ráð­herra hefur falið Lyfja­eft­ir­liti Íslands það hlut­verk að sinna fræðslu og for­varn­ar­starfi gegn hag­ræð­ingu úrslita í íþróttum hér á landi, en frá þessu segir í til­kynn­ingu á vef stjórn­ar­ráðs­ins. 

Ísland gerð­ist nýlega aðili að svoköll­uðum Macolin-sátt­mála Evr­ópu­ráðs­ins, en hann fjallar um hag­ræð­ingu úrslita í íþrótta­keppnum. Sátt­mál­inn öðl­ast gildi 1. apríl næst­kom­andi og því fylgir að ein­hver stofnun rík­is­ins þurfti að fá það hlut­verk að sinna fræðslu- og for­varn­ar­starfi í sam­ræmi við ákvæði sátt­mál­ans. 

Nú liggur fyrir að sú stofnun verður Lyfja­eft­ir­lit Íslands, sem hefur til þessa haft það meg­in­hlut­verk að skipu­leggja og fram­kvæma lyfja­eft­ir­lit í íþróttum hér­lendis, en Lyfja­eft­ir­litið birtir og kynnir bann­lista Alþjóða lyfja­eft­ir­lits­ins (WADA) um efni sem er óheim­ilt að nota í íþróttum og stendur að fræðslu og for­vörnum gegn lyfja­mis­notkun, auk þess að hvetja til rann­sókna.

Rúmist vel innan sömu stofnunar

Í til­kynn­ingu á vef stjórn­ar­ráðs­ins er haft eftir Ásmundi Einari að það hafi verið mikið fram­fara­skref þegar ráðu­neytið og ÍSÍ stofn­uðu Lyfja­eft­ir­lit Íslands, en það var gert árið 2018.

,,Með virkri fræðslu og eft­ir­liti fyr­ir­byggjum við lyfja­mis­notkun í íþróttum og stuðlum að heið­ar­legri íþrótta­iðkun. Nú útvíkkum við það hlut­verk með for­vörnum gegn hag­ræð­ingu úrslita. Þetta rúm­ast vel innan sömu stofn­unar enda mark­miðið hið sama, að stuðla að því að íþróttir fari fram af heil­indum,“ er haft eftir ráð­herr­anum.

Á vef Lyfja­eft­ir­lits­ins má nú þegar finna fræðslu­efni gegn hag­ræð­ingu úrslita í íþróttum, auk þess sem þaðan er hægt að kom­ast í sér­staka til­kynn­inga­gátt, þar sem hægt er að koma á fram­færi ábend­ingum um hag­ræð­ingu úrslita, jafn­vel án þess að gefa upp nafn. 

Ýmislegt fleira en fræðsla sem Ísland þarf að útfæra

Samkvæmt sátt­mála Evr­ópu­ráðs­ins gegn hag­ræð­ingu úrslita er ýmis­legt annað en fræðsla og for­varnir sem aðild­ar­ríki sátt­mál­ans skuld­binda sig til að gera. 

Með því að setja for­varnir og fræðslu í hendur Lyfja­eft­ir­lits­ins má segja að Ísland sé að upp­fylla 6. grein sátt­mál­ans, þar sem kveðið er á um að aðilar hans beiti sér fyrir fræðslu og for­vörnum, en auk þess er í 5. grein sátt­mál­ans lagt upp með að aðilar að honum skuli fram­kvæma sér­stakt áhættu­mat varð­andi hag­ræð­ingu úrslita í sam­starfi við íþrótta­hreyf­ing­una, veð­mála­fyr­ir­tæki og fleiri aðila. 

Einnig skuld­binda aðilar sátt­mál­ans sig, sam­kvæmt 8. grein, til þess að grípa til aðgerða, með laga­setn­ingu eða öðrum leiðum, til þess að tryggja „við­eig­andi gagn­sæi“ varð­andi fjár­mögnun allra íþrótta­sam­taka sem njóta stuðn­ings rík­is­ins. 

Samkvæmt 11. grein sátt­mál­ans eiga aðild­ar­ríki sátt­mál­ans svo að berj­ast gegn ólög­legri veð­mála­starf­semi, og skulu íhuga að grípa til aðgerða í þeim efnum sem t.d.  gætu falist í að tak­marka aðgang neyt­enda að ólög­legri veð­mála­starf­semi, m.a. með því að hefta fjár­flæði á milli ólög­mætra veð­mála­síðna og neyt­enda.

Einnig á hver aðili sátt­mál­ans, sam­kvæmt 12. grein hans, að stuðla að upp­lýs­inga­skiptum á milli yfir­valda, íþrótta­sam­taka, veð­mála­vef­síðna og ann­arra aðila, bæði í því skyni að fram­kvæmda áhættu­matið sem kveðið er á um í 5. grein sátt­mál­ans og einnig ef til rann­sókna kemur sem varða hag­ræð­ingu úrslita í íþróttum.

Til þessa hefur sátt­mál­inn ein­göngu tekið gildi í Grikk­landi, Noregi, Portúgal, Moldavíu, Sviss, Úkraínu og á Ítalíu, en alls hafa á fjórða tug ríkja und­ir­ritað sátt­mál­ann.