Ásmundur Einar Daðason mennta- og barnamálaráðherra hefur falið Lyfjaeftirliti Íslands það hlutverk að sinna fræðslu og forvarnarstarfi gegn hagræðingu úrslita í íþróttum hér á landi, en frá þessu segir í tilkynningu á vef stjórnarráðsins. 

Ísland gerðist nýlega aðili að svokölluðum Macolin-sáttmála Evrópuráðsins, en hann fjallar um hagræðingu úrslita í íþróttakeppnum. Sáttmálinn öðlast gildi 1. apríl næstkomandi og því fylgir að einhver stofnun ríkisins þurfti að fá það hlutverk að sinna fræðslu- og forvarnarstarfi í samræmi við ákvæði sáttmálans. 

Nú liggur fyrir að sú stofnun verður Lyfjaeftirlit Íslands, sem hefur til þessa haft það meginhlutverk að skipuleggja og framkvæma lyfjaeftirlit í íþróttum hérlendis, en Lyfjaeftirlitið birtir og kynnir bannlista Alþjóða lyfjaeftirlitsins (WADA) um efni sem er óheimilt að nota í íþróttum og stendur að fræðslu og forvörnum gegn lyfjamisnotkun, auk þess að hvetja til rannsókna.

Rúmist vel innan sömu stofnunar

Í tilkynningu á vef stjórnarráðsins er haft eftir Ásmundi Einari að það hafi verið mikið framfaraskref þegar ráðuneytið og ÍSÍ stofnuðu Lyfjaeftirlit Íslands, en það var gert árið 2018.

,,Með virkri fræðslu og eftirliti fyrirbyggjum við lyfjamisnotkun í íþróttum og stuðlum að heiðarlegri íþróttaiðkun. Nú útvíkkum við það hlutverk með forvörnum gegn hagræðingu úrslita. Þetta rúmast vel innan sömu stofnunar enda markmiðið hið sama, að stuðla að því að íþróttir fari fram af heilindum,“ er haft eftir ráðherranum.

Á vef Lyfjaeftirlitsins má nú þegar finna fræðsluefni gegn hagræðingu úrslita í íþróttum, auk þess sem þaðan er hægt að komast í sérstaka tilkynningagátt, þar sem hægt er að koma á framfæri ábendingum um hagræðingu úrslita, jafnvel án þess að gefa upp nafn. 

Ýmislegt fleira en fræðsla sem Ísland þarf að útfæra

Samkvæmt sáttmála Evrópuráðsins gegn hagræðingu úrslita er ýmislegt annað en fræðsla og forvarnir sem aðildarríki sáttmálans skuldbinda sig til að gera. 

Með því að setja forvarnir og fræðslu í hendur Lyfjaeftirlitsins má segja að Ísland sé að uppfylla 6. grein sáttmálans, þar sem kveðið er á um að aðilar hans beiti sér fyrir fræðslu og forvörnum, en auk þess er í 5. grein sáttmálans lagt upp með að aðilar að honum skuli framkvæma sérstakt áhættumat varðandi hagræðingu úrslita í samstarfi við íþróttahreyfinguna, veðmálafyrirtæki og fleiri aðila. 

Einnig skuldbinda aðilar sáttmálans sig, samkvæmt 8. grein, til þess að grípa til aðgerða, með lagasetningu eða öðrum leiðum, til þess að tryggja „viðeigandi gagnsæi“ varðandi fjármögnun allra íþróttasamtaka sem njóta stuðnings ríkisins. 

Samkvæmt 11. grein sáttmálans eiga aðildarríki sáttmálans svo að berjast gegn ólöglegri veðmálastarfsemi, og skulu íhuga að grípa til aðgerða í þeim efnum sem t.d.  gætu falist í að takmarka aðgang neytenda að ólöglegri veðmálastarfsemi, m.a. með því að hefta fjárflæði á milli ólögmætra veðmálasíðna og neytenda.

Einnig á hver aðili sáttmálans, samkvæmt 12. grein hans, að stuðla að upplýsingaskiptum á milli yfirvalda, íþróttasamtaka, veðmálavefsíðna og annarra aðila, bæði í því skyni að framkvæmda áhættumatið sem kveðið er á um í 5. grein sáttmálans og einnig ef til rannsókna kemur sem varða hagræðingu úrslita í íþróttum.

Til þessa hefur sáttmálinn eingöngu tekið gildi í Grikklandi, Noregi, Portúgal, Moldavíu, Sviss, Úkraínu og á Ítalíu, en alls hafa á fjórða tug ríkja undirritað sáttmálann.