Þema þraut dags­ins snýst um Pólland.

Fyrri auka­spurn­ingin er þessi:

Myndin hér að ofan er tekin í nágrenni stórrar pól­skrar borgar í suð­ur­hluta lands­ins. Hvað er í frá­sögur fær­andi um það sem á mynd­inni sést?

***

Aðal­spurn­ingar:

1.  Í hvaða pólsku borg upp­hófst verka­lýðs­hreyf­ingin Samstaða með Lech Wałęsa í broddi fylk­ingar árið 1980?

2.  Í suð­ur­hluta Póllands rísa tveir fjall­garðar og skammt á milli þeirra. Hvað heita þeir? Nefna þarf báða.

3.  Hvað heitir ann­ars höf­uð­borg Póllands?

4.  Pólskur fót­bolta­karl hefur und­an­far­inn ára­tug verið einn helsti marka­skor­ari Evr­ópu­fót­bolt­ans og er nýgeng­inn til liðs við Barcelona frá Bayern München. Hvað heitir hann?

5.  Allt frá 1386 til 1791 var Pólland í nánu en mis-form­legu og mis-virku sam­bandi við eitt nágranna­ríkj­anna og sam­bands­ríki þeirra var eitt það allra stærsta í Evrópu á 17. öld. Hvaða land var þetta?

6.  Árið 1795 hvarf Pólland af landa­kort­inu þegar þrjú nágranna­ríki luku við að skipta því á milli sín og leið á löngu þangað til sjálf­stætt Pólland birt­ist aftur á landa­kort­inu. Hvaða þrjú ríki voru þetta? Athugið að hér þarf að gæta nákvæmni í svari.

7.  Ein mann­eskja fædd í Póllandi hefur bæði setið á Alþingi og í borg­ar­stjórn Reykja­víkur. Hver er það?

8.  Pól­verjar hafa átt fjölda frá­bærra kvik­mynda­gerð­ar­manna og hér skal spurt um einn þeirra. Hann fædd­ist 1941 og lést langt fyrir aldur fram 1996. Þá var hann orð­inn heims­frægur fyrir magn­aða sjón­varps­s­eríu sem hann gerði eftir Boð­orð­unum tíu og gerði líka kunnar kvik­myndir eins og Tvöfalt líf Veróníku og lita­þrí­teik­inn: Blár, Hvítur og Rauður. Hvað hét hann?

9.  Þegar Jónas Hall­gríms­son og félagar í Fjölni skrif­uðu um Pólland á 19. öld þýddu þeir nafnið á íslensku, það er orð­stofn­inn „pol“. Útgáfa Fjölnis af nafni Póllands náði þó ekki fót­festu, þótt rétt væri. Hvað vildu þeir kalla Pólland?

10.  Kona ein fædd­ist í Zamość í Póllandi 1871, var af Gyð­inga­ættum en hafði pólsku að móð­ur­máli. Hún var vinstrisinnuð og bylt­ing­ar­sinni og þurfti að gjalda fyrir það með líf­inu 1919, reyndar ekki heima í Póllandi heldur í Þýska­landi. Hvað hét hún?

***

Og af því þetta eru nú allt svo léttar spurn­ingar, þá er hér ein sér­stök auka­spurn­ing sem gefur stig kennt við pólska bæinn Szczebrzeszyn:

Pólland á landa­mæri að nokkrum ríkjum. Hvað eru þau mörg?

***

Seinni auka­spurn­ing:

Hér að neðan má sjá einn fræg­asta Pólverja sög­unnar. Hvað hét hann?

***

Svör við aðal­spurn­ingum:

1.  Gdansk.

2.  Súd­eta­fjöll og Karpata­fjöll.

3.  Varsjá.

4.  Lewandowski.

5.  Litháen.

6.  Prúss­land (Þýska­land getur því miður ekki talist rétt), Aust­ur­ríki (það er hins vegar nógu nákvæmt!) og Rússland.

7.  Pawel Bartoszek.

8.  Kieślowski.

9.  Sléttu­manna­land, en ég ætla að gefa líka rétt fyrir Sléttu­land. 

10.  Rosa Lux­emburg.

Svar við Szczebrzeszyn spurn­ing­unni:

Nágranna­ríkin eru sjö: Þýska­land, Tékkland, Slóvakía, Úkraína, Belarús, Litháen og Rússland (Kal­in­ingrad-hérað). Ekki er nauð­syn­legt að hafa öll nágranna­ríkin rétt, talan sjö er svarið sem gefur hið eft­ir­sótta Szczebrzeszyn-stig.

***

Svör við auka­spurn­ingum:

Fyrri myndin er tekin í frægum salt­námum. Stytt­urnar eru úr salti.

Neðri myndin er af Copernicusi.