„Ég get alveg sagt þér nákvæm­lega hvar hel­víti er. Líf kvenna í stríðs­hrjáðum hér­uðum í Sómalíu er hel­víti. Að alast upp sem flótta­barn á götum úti í Grikk­landi er hel­víti. Og það er ekki ég sem er að senda fólk til hel­vítis hér, það er rík­is­stjórn Íslands sem er að því. Og ég hef lögvar­inn rétt til að láta í ljós skoðun mína á því.“

Þetta sagði Davíð Þór Jónsson, prestur í Laug­ar­nes­kirkju, í Morg­un­út­varp­inu á Rás 2 í morgun. Davíð Þór var þar til við­tals vegna þess úlfa­þyts sem skap­ast hefur eftir að hann birti færslu á Facebook-síðu sinni síð­ast­lið­inni þriðju­dag, þar sem hann kall­aði rík­is­stjórn­ina „fas­ista­stjórn“ vegna þess að til stendur að flytja um þrjú hund­ruð flótta­menn úr landi til Grikk­lands í óboð­legar aðstæður, þar á meðal börn. Gagnrýni Davíðs beind­ist einkum að Vinstri grænum og skrif­aði hann: „Þinglið og ráð­herrar VG eru ekki lengur bara með­sek um glæpi þess­arar rík­is­stjórnar gegn mannúð og góðu sið­ferði, þau eru enfald­lega sek eins og syndin. Það er sér­stakur staður í hel­víti fyrir fólk sem selur sál sína fyrir völd og veg­tyllur.“

Líf Magneu­dóttir, borg­ar­full­trúi Vinstri grænna,  lýsti því í færslu á Facebook í gær að hún væri mjög „trig­geruð“ vegna Davíðs Þórs. „Ég þekki svona ofbeld­is­menn, hef elskað þá og búið með þeim og skilið við þá. Megi þeir finna frið í sál­inni.“ Líf hefur nú eytt þeirri færslu út en engu að síður hafði Davíð Þór séð hana, í gær­kvöldi, Hann var spurður í Morg­un­út­varp­inu hvort hann væri ofbeld­is­maður.

 „Mér þykir mjög leið­in­legt ef ég hef með gagn­rýni minni sært til­finn­ingar Lífar Magneu­dóttur. Ennþá leið­in­legra finnst mér, ef það er það sem hún er að reyna að segja, að hún skuli líta á mig sem ofbeld­is­mann. Leið­in­leg­ast af öllu finnst mér þó að það fyrsta sem heyr­ist frá henni, sem einum af leið­togum Vinstri grænna, um þá ákvörðun flokks­systk­ina hennar að senda, eða alla vega gera ekk­ert til að koma í veg fyrir það þótt það væri þeim í lófa lagið, hátt í þrjú hund­ruð manns út í aðstæður sem ekki eru nokk­uri mann­eskju bjóð­andi. Það fyrsta sem heyr­ist frá henni um það mál er hvað rausið í ein­hverjum reiðum kalli úti í bæ særi hennar til­finn­ingar. Allt í einu er málið farið að snú­ast um hana og hennar til­finn­ingar og hún er orðin fórn­ar­lambið í sínum eigin haus en ekki þessar tæp­lega þrjú hund­ruð mann­eskjur sem að flokks­systk­ini hennar eru með í hönd­unum hvað varðar líf og limi þeirra og fram­tíð og fram­tíð­ar­horfur,“ svar­aði Davíð Þór.

Þjóðkirkjan hafi ekkert vald yfir skoðunum og tjáningu Davíðs Þórs

Davíð Þór sagði enn fremur að þessi skrif Lífar séu svo sem í takt við annað og vísar þar til yfir­lýs­inga Orra Páls Jóhann­es­sonar, þing­flokks­for­manns Vinstri grænna, sem lýsti því að gagn­rýni Davíðs Þór ali á hat­urs­orð­ræðu í sam­fé­lag­inu. Það væri grafal­var­legt að þjóð­kirkjan tæki þátt í slíku. „Hat­urs­orð­ræða er mjög skýrt skil­greint hug­tak, þú getur ekki bara notað það um allt sem þér finnst dóna­legt eða ósmekk­legt eða særir til­finn­ingar þínar,“ sagði Davíð Þór og benti á að hat­urs­orð­ræða væri skipu­lagður áróður gegn minni­hluta­hópum og gæti aldrei beinst gegn vald­höfum. Sama sé hvort gagn­rýni á vald­hafa væri ósmekk­leg, harka­leg eða ósann­gjörn, slíkt væri ekki hat­urs­orð­ræða. „Mér finnst áhyggju­efni að þing­flokks­for­maður flokks sem í orði kveðnu er að skera upp herör gegn hat­urs­orð­ræðu skuli ekki skilja hug­takið,“ sagði Davíð Þór enn fremur. Hann sagði einnig það væri óboð­legt að spyrða saman hans per­sónu­legu skoð­anir og tján­ingu við þjóð­kirkj­una, rétt eins og Orri Páll. „Þjóð­kirkjan er ekk­ert að blanda sér í það hvaða skoð­anir ég hef á inn­flytj­enda­málum eða hvað ég segi á minni per­sónu­legu heima­síðu á Facebook, ekki frekar en þjóð­kirkjan sé að blanda sér í það hvort ég kaupi létt­mjólk eða nýmjólk.“

Stjórn­endur Morg­un­út­varps­ins bentu í fram­hald­inu á að fram­kvæmda­stjóri þing­flokks Vinstri grænna, Anna Lísa Björns­dóttir, hefði á Twitter lýst því, í sam­hengi við umræður um skrif Davíðs Þórs, að hat­urs­orð­ræða væri „afmennsk­andi orð­ræða“ og sagði meðal ann­ars að það að kalla fólk fas­ista væri afmennsk­andi. Rétt er, í þessu sam­hengi, að benda á að það að kalla fólk fas­ista getur ekki verið afmennsk­andi þar eð fas­ismi er hug­mynda­stefna sem aðeins fólk getur fylgt.

„Ég vildi óska að það væru til eitt­hvað orð yfir þá póli­tík að ákveð­inn hópur fólks eigi ekki að njóta borg­ara­legra rétt­inda vegna upp­runa síns eða þjóð­ernis, og jafn­vel að það megi flytja nauð­ung­ar­flutn­ingum í óboð­legar aðstæður þar sem mann­rétt­indi þeirra eru virt að vettugi. Ó, jú! Fyr­ir­gefðu, það er til orð yfir þá póli­tík, það orð er fas­ismi,“ sagði Davíð Þór í hæðn­is­legum tón og bætti við: „Ég vildi líka óska að að það væri til orð yfir þá póli­tík að fólki sé stillt upp við vegg og það látið gera upp á milli þess hvort það vilji búa við tján­ing­ar­felsi eða atvinnu­ör­yggi. Eða það sem kallað er berufsver­bot, það að fólki sé meinað að starfa við það sem það hefur menntun, hæfi­leika og getu til. Af hverju skyldi orðið yfir þetta vera þýskt, alþjóð­lega heitið yfir þessa aðferð­ar­fræði? Það er vegna þess að þess­ari aðferð­ar­fræði var beitt mis­kunn­ar­laust í Þýska­landi af stjórn­völdum þar á dögum síð­ari heims­styrj­ald­ar­innar, og í aðdrag­anda hennar. Þannig að það er til orð yfir þetta líka, og það orð er fas­ismi. Þannig að ég nota þetta orð ekki bara sem blóts­yrði af því mér líkar illa við ein­hvern, ég nota það vegna þess að þetta er hug­tak sem lýsir ákveð­inni teg­und af póli­tík og ákveðnu við­horfi til réttar stjórn­valda til vald­beit­ingar.“

Hljóp á sig með orðalaginu

Davíð lýsti því að hel­víti í túlkun Jesú væri and­staðan við guðs­ríki, en því sem næst hvergi sæust þess merki í bibl­í­unni að hel­víti væri staður þar sem hinir dauðu væru sendir þeim til hegn­ingar. Spurður hvað hann hefði sjálfur átt við þegar hann sagði að í hel­víti væri sér­stakur staður fyrir þá sem sem seldu sál sína fyrir völd og veg­tyllur. Davíð vís­aði til þess að orð­færið væri alþekkt, þannig hefðu Martin Luther King, John F. Kennedy og Madel­eine Albright öll við­haft þau áður. „Ég á við að sá sem að gerir svona lagað á ekk­ert gott skilið, sá sem gerir svona lagað kallar yfir sig glötun. Þetta er orð­bragð, þetta er orða­til­tæki. Það er frá­leitt að ætla að þetta sé hótun um hel­vít­is­vist, ég held að það þurfi alveg sér­stakt ólæsi til að skilja þau orð þannig,“ sagði Davíð Þór og sagði alls ekki að um neina bölvun hefði verið að ræða.

Spurður hvort að hann hefði hlaupið á sig með færsl­unni svar­aði Davíð Þór því ját­andi. „Já, ég gerði það og ég er alveg reiðu­bú­inn að gang­ast við því. En mér finnst við­brögðin við honum ekki vera í neinu sam­ræmi við alvar­leika þeirrar yfir­sjónar. Mér var mis­boðið, ég snöggreidd­ist og ég setti þennan status niður og eftir á að hyggja sé ég að ég hefði átt að anda með nef­inu og telja upp í tíu.“

Spurður hvort hann hefði raun­veru­legar óhyggjur af því að atvinnu­ör­yggi hans sem prests væri ógnað vegna þess að hann hefði lýst þessum skoð­unum sínum, en eins og kunn­ugt er hefur Agnes Sig­urð­ar­dóttir biskup veitt Davíð Þór til­tal vegna máls­ins. Davíð Þór sagði að til­tal sem slíkt væri grafal­var­legt mál en mál­inu væri lokið af hálfu bisk­ups og hann treysti því að svo væri. „En ég heyri ótrú­lega marga, og meira að segja stjórn­mála­menn, tala þannig að ég eigi, vegna þess að skoð­anir mínar eru þeim ekki þókn­an­legar, ekki að hafa rétt til að gegna því starfi sem ég gegni og hef menntað mig til. Lái mér hver sem vill að finn­ast það svo­lítið óþægi­legt.“