Strætó í vondri stöðu og sækir um yfirdrátt

Handbært fé Strætó bs. er að verða uppurið og hefur stjórn félags­ins farið fram á það við eig­endur sína, sveit­ar­fé­lögin í höf­uð­borg­ar­svæð­inu, að fá heim­ild til að sækja um 300 millj­óna króna yfir­drátt­ar­heim­ild. Verður sú heim­ild nýtt til að fleyta fyr­ir­tæk­inu út árið. Geta félags­ins til að sinna við­hald­andi fjár­fest­ingum er tak­mörkuð, vagna­flot­inn er gam­all, nýfjár­fest­ingar hafa ekki verið nægj­an­lega síð­ustu ár og horfur í rekstri á næstu miss­erum eru ekki góðar.

Þetta er meðal þess sem kemur fram í fjár­mála­grein­ingu KPMG fyrir Strætó, sem skilað var í jan­úar síð­ast­liðnum. Þar kemur fram að far­þega­tekjur Strætó lækk­uðu veru­lega á síð­asta ári og útlit er fyrir að svo verði einnig á þessu ári. Þannig bendir útkomu­spá fyrir árið 2020 til þess að far­þeg­ar­tekjur það ár hafi verið um 570 millj­ónum króna lægri en árið 2019. Tekjur vegna akst­urs­þjón­ustu fatl­aðra verða þá lægri sem nemu um 280 millj­ónum króna. Á móti kemur að fram­lag sveit­ar­fé­lag­anna til rekst­ar­ins var um 250 millj­ónum króna hærra á síð­asta ári en árið 2019. Alls eru horfur á að tekjur félags­ins hafi verið um 56 millj­ónum króna lægri á síð­asta ári en árið áður. Á sama tíma hækk­uðu gjöld umtals­vert og voru tæpum 1,5 millj­arði króna hærri á síð­asta ári heldur en árið áður. Gert er ráð fyrir að tekjur Strætó nái sömu þróun og var árið 2019 á næsta ári.

Þriðjungur vagna varavagnar sökum aldurs flotans

Í grein­ingu KPMP er gert ráð fyrir að Strætó taki 400 millj­óna króna lán á árinu, en sem fyrr segir hefur stjórn félags­ins farið fram á heim­ild til að sækja um 300 millj­arða króna yfir­drátt. Miðað við grein­ing­una er sjóð­staða fyr­ir­tæk­is­ins þegar orðin nei­kvæð og án lán­töku yrði hún nei­kvæð um 150 millj­ónir króna.

Þá kemur fram að aldur vagna­flota Strætó er orð­inn mjög hár. Félagið á 88 stræt­is­vagna og af þeim voru 28 keyptir fyrir árið 2010. Er með­al­aldur þeirra um 16 ár en Strætó telur eðli­legt að með­al­aldur stræt­is­vagna sé um fimm ár og lífaldur þeirra verði að öllu eðli­legu ekki hærri en tíu ár. Sökum ald­urs vagn­anna eru bil­anir tíðar og nauð­syn á að miklum fjölda vara­vagna, en um 30 pró­sent af flota Strætó eru vara­vagnar. Það hlut­fall ætti að vera nær 12 til 15 pró­sentum. Á allra næstu árum gæti því þurft að fjár­festa í mörgum tugum varna fyrir millj­arða króna. „Miðað við rekstr­ar­horfur Strætó hefur félagið ekki burði til að fara í slíkar fjár­fest­ingar nema til kæmu veru­leg fram­lög frá sveit­ar­fé­la­ögum eða hinu opin­bera.“

Í grein­ing­unni er bent á að Strætó útvisti í dag um helm­ingi akst­urs til verk­taka. Ef það hlut­fall yrði hækkað myndi það draga veru­lega úr þörf á eða jafn­vel sleppa fjár­fest­ingu í nýjum vögnum.

Á borg­ar­ráðs­fundi í síð­ustu viku var beiðni Strætó lögð fram og hún sam­þykkt. Borg­ar­full­trúar Sjálf­stæð­is­flokks­ins sátu hjá og bentu í bókun á að vaxta­kostn­aður Strætó á yfir­drætti væri mun hærri en fjár­magns­kostn­aður sveit­ar­fé­lag­anna. „Engar líkur eru á að Strætó bs. geti greitt upp þessa yfir­drátt­ar­heim­ild í fyr­ir­sjá­an­legri fram­tíð,“ segir í bók­un­inni og bent á að hrein­legra væri að horfast í augu við rekstr­ar­vand­ann og auka bein fjár­fram­lög eig­enda.