Titr­ingur innan lög­reglu Haft var á orði í skýrslu­tökum hjá hér­aðs­sak­sókn­ara að það ríkti „smá­kónga­stríð“ innan fíkni­efna­deildar lög­reglu. Mynd: Björgvin Hilmarsson

Hallarbylting og hreinsanir í fíkniefnadeild

Lög­reglu­menn sem höfðu lög­reglu­full­trúa í fíkni­efna­deild fyrir rangri sök hafa verið hækk­aðir í tign, fengið óaug­lýsta stöðu og hlotið ann­ars konar fram­gang í starfi. Þeir sem stóðu með lög­reglu­full­trú­anum fengu hins vegar að kenna á því. Í skýrslu­tökum hjá hér­aðs­sak­sókn­ara lýstu lög­reglu­menn ólgu, ósætti og flokka­dráttum og haft var á orði að „smá­kónga­stríð“ geis­aði innan fíkni­efna­deildar. En um hvað snýst smá­kónga­stríðið?

Um helm­ingur þeirra lög­reglu­manna sem sök­uðu lög­reglu­full­trúa í fíkni­efna­deild um lög­brot hefur verið hækk­aður í tign eða hlotið fram­gang í starfi eftir að lög­reglu­full­trú­anum var vikið úr deild­inni. Einn þeirra gegnir nú stöð­unni sem lög­reglu­full­trú­inn gegndi áður og annar hefur verið settur í stöðu lög­reglu­full­trúa á höf­uð­borg­ar­svæð­inu án aug­lýs­ingar. 

Aldís Hilm­ars­dóttir, fyrr­ver­andi yfir­maður fíkni­efna­deildar, var færð til og svipt öllum manna­for­ráðum skömmu eftir að mál lög­reglu­full­trú­ans rataði í fjöl­miðla. Þá hafa tveir lög­reglu­menn, sem töldu ásak­anir á hendur lög­reglu­full­trú­anum til­hæfu­lausar og gagn­rýndu fram­göng­una gagn­vart honum, verið reknir af vett­vangi fíkni­efna­rann­sókna.

Að mati hér­aðs­sak­sókn­ara liggur nú fyrir að umræddur lög­reglu­full­trúi var hafður fyrir rangri sök. Samkvæmt rök­stuðn­ingi emb­ætt­is­ins fyrir nið­ur­fell­ingu máls­ins kom ekk­ert fram við rann­sókn þess sem rennir stoðum undir ásak­anir um að mað­ur­inn – sem hér eftir verður kall­aður lög­reglu­full­trúi x – hafi átt í óeðli­legum sam­skiptum við fíkni­efna­heim­inn eða brotið af sér í starfi.

Í skýrslu­tökum lýstu lög­reglu­menn ólgu, ósætti og flokka­dráttum og haft var á orði að „smá­kónga­stríð“ geis­aði innan deild­ar­innar.

Ólga vegna leynihóps

Sú deild sem hér er fjallað um er yfir­leitt kölluð fíkni­efna­deild í fjöl­miðlum en fæst við rann­sóknir á skipu­lagðri brota­starf­semi almennt.

Á meðal þess sem skapað hefur sundr­ung innan deild­ar­innar er sú til­högun að ein­ungis fáeinir lög­reglu­menn til­heyri sér­stöku upp­lýs­ingateymi; leyni­hópi sem sinnir utan­um­haldi og sam­skiptum við upp­ljóstr­ara lög­reglu innan úr fíkni­efna­heim­inum. Leynd ríkir yfir störfum þessa hóps af örygg­is­á­stæðum og til að fyr­ir­byggja hags­muna­á­rekstra. 

Lög­reglu­full­trúi x var um ára­bil yfir­maður hóps­ins og sam­kvæmt heim­ildum Stund­ar­innar bak­aði hann sér óvild meðal nokk­urra starfs­manna fíkni­efna­deildar, einkum þeirra sem töldu borð­leggj­andi að þeir fengju að til­heyra upp­lýs­ingateym­inu vegna reynslu sinnar og starfs­ald­urs. 

„Hann fékk menn upp á móti sér,“ segir fyrr­ver­andi lög­reglu­maður í sam­tali við Stundina. Hann vandar lög­reglu­full­trúa x ekki kveðj­urnar og seg­ist telja að hann hafi komið illa fram við nokkra kollega sína. Aðspurður hvort hann telji þetta skýra ásak­an­irnar á hendur mann­inum segir að hann að svo megi vel vera.   

Mynd teng­ist frétt ekki beint.

Annar við­mæl­andi Stund­ar­innar úr lög­reglu segir að lög­reglu­full­trúi x hafi ein­fald­lega oft verið „pirr­aður á starfs­mönnum sem ekki nenntu að vinna vinn­una sína“ og bætir við: „Í lög­regl­unni er nóg af mönnum sem eru hálf­gerðir áskrif­endur að laun­unum sínum því þeir eru löngu hættir að nenna þessu. Það fór í pirr­urnar á [lög­reglu­full­trúa x] og hann var stundum ekk­ert að fela það.“ 

Í skýrslu­tökum hjá emb­ætti hér­aðs­sak­sókn­ara full­yrti fjöldi lög­reglu­manna að lög­reglu­full­trúi x væri vand­aður og ekki þekktur fyrir annað en fag­leg vinnu­brögð. Þá var haft á orði að óánægju í fíkni­efna­deild mætti rekja til þess að mönnum hugn­uð­ust ekki breyt­ingar sem gerðar voru á utan­um­haldi með upp­ljóstr­urum lög­reglu innan fíkni­efna­heims­ins. Þeir sem ekki hefðu fengið að vera í upp­lýs­ingateym­inu væru óánægðir með að upp­lýs­ingum teym­is­ins væri haldið frá þeim. 

Forsaga málsins

Árið 2011 kvört­uðu þrír lög­reglu­menn, sem ekki til­heyrðu upp­lýs­ingateymi fíkni­efna­deildar, undan því sem þeir töldu óeðli­leg sam­skipti lög­reglu­full­trúa x við aðila úr und­ir­heimum. Karl Steinar Valsson, þáver­andi yfir­maður fíkni­efna­deildar, gerði athugun á ásök­un­unum, bar þær saman við gögn lög­reglu og útbjó grein­ar­gerð sem send var Friðriki Smára Björg­vins­syni, yfir­lög­reglu­þjóni á höf­uð­borg­ar­svæð­inu og Jóni H. B. Snorra­syni vara­lög­reglu­stjóra. Í ljósi þess að eng­inn rök­studdur grunur var um refsi­verða hátt­semi þótti ekki ástæða til að vísa mál­inu til rík­is­sak­sókn­ara. 

Um tveimur árum síðar, í apríl 2014, setti Stefán Eiríks­son, þáver­andi lög­reglu­stjóri á höf­uð­borg­ar­svæð­inu, Aldísi Hilm­ars­dóttur í stöðu aðstoð­ar­yf­ir­lög­reglu­þjóns og yfir­manns rann­sókn­ar­deildar fíkni­efna­mála og skipu­lagðrar brota­starf­semi. Áður hafði Aldís meðal ann­ars starfað í efna­hags­brota­deild rík­is­lög­reglu­stjóra, fjár­muna­brota­deild lög­regl­unnar á höf­uð­borg­ar­svæð­inu og hjá sér­stökum sak­sókn­ara.

Með til­komu Aldísar urðu áherslu­breyt­ingar innan fíkni­efna­deildar. „Follow the money“ varð allt í einu aðal­at­riðið, frekar en að elt­ast við smá­krimma,“ segir einn af heim­ild­ar­mönnum Stund­ar­innar. Lög­reglu­full­trúi x var á meðal þeirra sem fögn­uðu breyt­ing­unum en nokkrum úr deild­inni hugn­uð­ust þær ekki. 

Um sum­arið sagði Stefán Eiríks­son starfi sínu lausu í kjöl­far þrýst­ings og ítrek­aðra afskipta þáver­andi inn­an­rík­is­ráð­herra, Hönnu Birnu Krist­jáns­dóttur, af störfum hans. Sigríður Björk Guð­jóns­dóttir var þá flutt frá Suð­ur­nesjum og skipuð í starf lög­reglu­stjóra á höf­uð­borg­ar­svæð­inu án aug­lýs­ingar. Ráðist var í umfangs­miklar skipu­lags­breyt­ingar hjá lög­regl­unni, meðal ann­ars starfs­manna­skipti milli lög­reglu­stjóra­emb­ætt­is­ins á höf­uð­borg­ar­svæð­inu og rík­is­lög­reglu­stjóra. Skömmu eftir að Aldís var skipuð í stöðu yfir­manns R-2 til fimm ára á vor­mán­uðum 2015 kastað­ist í kekki á milli þeirra Sigríðar. Að því er fram kemur í stefnu, sem Aldís hefur lagt fram gegn íslenska rík­inu vegna fram­göngu Sigríðar Bjarkar gagn­vart sér, þurfti hún til að mynda að ganga sér­stak­lega á eftir því að fá skip­un­ar­bréf sitt afhent.

„Innanhússskoðun“ lögreglu

Um sum­arið leit­uðu átta lög­reglu­menn til Ásgeirs Karls­sonar, yfir­manns grein­ing­ar­deildar rík­is­lög­reglu­stjóra, og komu á fram­færi ábend­ingum um hugs­an­leg brot lög­reglu­full­trúa x. Áður höfðu þrír þeirra, starfs­menn fíkni­efna­deildar, farið á fund Friðriks Smára Björg­vins­sonar yfir­lög­reglu­þjóns. „Erindi eins þeirra var að benda á óein­ingu innan deild­ar­innar en hinna tveggja að koma á fram­færi upp­lýs­ingum, byggðum á sögu­sögnum, um hugs­an­leg brot lög­reglu­full­trú­ans í starfi,“ segir í frétta­til­kynn­ingu sem Friðrik Smári sendi út þegar Vísir.is fjall­aði um málið. Eftir að málið var komið á borð rík­is­lög­reglu­stjóra var það unnið í sam­ráði við Sigríði Björk og ákveðið að vísa því áfram til rík­is­sak­sókn­ara. 

Þann 15. maí upp­lýsti Ásgeir Karlsson rík­is­sak­sókn­ara um ábend­ingar lög­reglu­mann­anna og í fram­hald­inu óskaði sak­sókn­ara­emb­ættið eftir frek­ari upp­lýs­ingum frá lög­regl­unni á höf­uð­borg­ar­svæð­inu. Þegar hér er komið sögu setti lög­reglan af stað „inn­an­húss­skoðun“ eins og það er kallað í styttri útgáfu af nið­ur­fell­ing­ar­bréfi hér­aðs­sak­sókn­ara og var tveimur lög­reglu­mönnum falið að ann­ast hana. 

Lögreglufulltrúi x
Lög­reglu­full­trúi x var sak­aður um óeðli­leg sam­skipti við aðila úr fíkni­efna­heim­inum en hefur verið hreins­aður af þeim ásök­unum.

Í inn­an­húss­skoðun lög­regl­unnar var ein­ungis rætt við þá sem sakað höfðu lög­reglu­full­trúa x um refsi­verða hátt­semi. Hvorki honum sjálfum né yfir­mönnum hans var gef­inn kostur á að svara ásök­un­unum né koma athuga­semdum á fram­færi. Samkvæmt heim­ildum Stund­ar­innar voru margar þeirra ávirð­inga og ágisk­ana sem skráðar voru niður við inn­an­húss­rann­sókn lög­reglu þess eðlis að ein­faldar skýr­ingar hefði verið hægt að nálg­ast í gagna­grunnum og tölvu­kerfum, hjá yfir­mönnum lög­reglu­full­trú­ans og öðrum, sem ekki var rætt við þegar skoð­unin var fram­kvæmd. 

„Sigríði var bent á þetta af þeim sem fram­kvæmdu skoð­un­ina, að hægt væri að ræða við þá sem stjórn­uðu og spyrja þá út í ein­stök atriði en hún bann­aði það,“ segir einn af heim­ild­ar­mönnum Stund­ar­innar úr lög­reglu. „Aðeins skyldi talað við menn sem töldu sig hafa yfir ein­hverju að kvarta hjá [lög­reglu­full­trúa x] og engan annan mátti tala við.“ 

Fjórmenningar úr fíknó

Af þeim átta mönnum sem kvört­uðu til rík­is­lög­reglu­stjóra voru aðeins fjórir starf­andi í fíkni­efna­deild. 

Einn fjór­menn­ing­anna var Jens Gunn­ars­son, rann­sókn­ar­lög­reglu­mað­ur­inn sem sat í gæslu­varð­haldi yfir síð­ustu ára­mót vegna gruns um að hafa átt í óeðli­legum sam­skiptum við brota­menn og þegið frá þeim pen­inga­greiðslur. 

Annar fjór­menn­ing­anna hafði lengi starfað sem rann­sókn­ar­lög­reglu­maður í fíkni­efna­deild, meðal ann­ars sótt um stöðu yfir­manns en lotið í lægra haldi fyrir Aldísi. Í fyrra sótti hann um lög­reglu­full­trúa­stöðu sem lög­reglu­full­trúi x hafði sótt um og flestum þótti aug­ljóst að sá síð­ar­nefndi myndi fá. Lög­reglu­full­trúi x dró umsókn sína til baka þegar fjöl­miðlar hófu að fjalla um ásak­anir á hendur honum. Eftir að lög­reglu­full­trúa x var vikið úr fíkni­efna­deild var umræddur rann­sókn­ar­lög­reglu­maður hækk­aður í tign og gerður að lög­reglu­full­trúa. 

Sá þriðji úr fjög­urra manna hópnum hafði lengi starfað sem rann­sókn­ar­lög­reglu­maður í fíkni­efna­deild og sóst eftir inn­göngu í upp­lýs­ingateymið án árang­urs. Í dag er hann orð­inn einn af með­limum teym­is­ins.

Fjórði mað­ur­inn hafði sótt um stöðu yfir­manns í fíkni­efna­deild á sínum tíma en ekki fengið. Samkvæmt heim­ildum Stund­ar­innar var hann einn þeirra sem höfðu býsnast yfir því að innan deild­ar­innar starf­aði upp­lýs­ingateymi, ein­hvers konar leyni­klúbbur, sem vissi meira en hann og jafn­vel eldri starfs­menn. Maðurinn gegnir í dag stöðu yfir­manns upp­lýs­ingateym­is­ins, stöð­unni sem lög­reglu­full­trúi x gegndi áður. 

Samstarfsmenn færðir til

Í milli­tíð­inni hafði hins vegar annar maður, náinn sam­starfs­fé­lagi lög­reglu­full­trúa x til margra ára, tekið við yfir­manns­stöðu upp­lýs­ingateym­is­ins og sinnt henni í um mánuð. Eftir að lög­reglu­maður úr fíkni­efna­deild, einn þeirra sem sakað hafði lög­reglu­full­trúa x um ólög­lega hátt­semi, kom að máli við nýja yfir­mann­inn og vildi kom­ast inn í upp­lýs­ingateymið vökn­uðu deilur milli þeirra um mál­efni lög­reglu­full­trúa x. Hinn nýi yfir­maður upp­lýs­ingateym­is­ins sak­aði kollega sinn um að hafa tekið þátt í rógs­her­ferð gegn lög­reglu­full­trúa x; framin hefði verið hall­ar­bylt­ing innan fíkni­efna­deildar með það að mark­miði að bola burt lög­reglu­full­trú­anum og Aldísi Hilm­ars­dóttur. 

Eftir þetta fór umræddur starfs­maður og klag­aði yfir­mann upp­lýs­ingateym­is­ins til Sigríðar Bjarkar lög­reglu­stjóra. Hún boð­aði yfir­mann teym­is­ins á fund og krafð­ist þess að hann drægi ummæli sín til baka. Það vildi hann ekki gera. Í kjöl­farið var mað­ur­inn sviptur tign lög­reglu­full­trúa og fluttur úr hinni mið­lægu rann­sókn­ar­deild sem fæst við fíkni­efna­rann­sóknir og skipu­lagða brota­starf­semi. Eftir því sem Stundin kemst næst hefur hann starfað þar til nú nýverið á lög­reglu­stöð­inni í Hafn­ar­firði og rann­sakað minni­háttar saka­mál. 

Í kjöl­far þess að mann­inum var vikið úr fíkni­efna­deild tók einn fjór­menn­ing­anna við stöðu yfir­manns upp­lýs­ingateym­is­ins. Samkvæmt heim­ildum blaðs­ins hefur sá maður ekki reynslu eða þjálfun í að vinna með upp­lýs­inga­gjöfum lög­reglu, enda til­heyrði hann ekki upp­lýs­ingateymi fíkni­efna­deildar meðan lög­reglu­full­trúi x var yfir­maður þess. 

Hinn mað­ur­inn sem vikið var úr fíkni­efna­deild vegna vin­skapar við lög­reglu­full­trúa x hafði lengi starfað í upp­lýs­ingateym­inu og notið virð­ingar innan lög­regl­unnar. Hafði hann ann­ast skipu­lag og stjórnun umfangs­mik­illa aðgerða á sviði fíkni­efna­rann­sókna. Fljót­lega eftir að lög­reglu­full­trúa x var vikið úr deild­inni frétti mað­ur­inn að hann væri ekki lengur í náð­inni hjá Sigríði Björk lög­reglu­stjóra. Hann var færður til, vikið úr upp­lýs­ingateym­inu og sinnir nú rann­sóknum ofbeld­is­brota, málum sem hann hefur enga sér­staka reynslu af eða þekk­ingu á. 

„Það var engin fag­leg, mál­efna­leg eða skyn­sam­leg ástæða fyrir þess­ari breyt­ingu,
þetta var aug­ljós­lega vegna þess að hann var náinn [lög­reglu­full­trúa x]“

„Það var engin fag­leg, mál­efna­leg eða skyn­sam­leg ástæða fyrir þess­ari breyt­ingu, þetta var aug­ljós­lega vegna þess að hann var náinn [lög­reglu­full­trúa x],“ segir einn af við­mæl­endum Stund­ar­innar. Annar tekur í sama streng og segir: „Auðvitað fengu menn á til­finn­ing­una að það væru farnar af stað ein­hvers konar hreins­anir; það ætti að setja þá út í horn sem höfðu unnið náið með [lög­reglu­full­trúa x]. Núna þegar sann­leik­ur­inn liggur fyrir eftir rann­sókn hér­aðs­sak­sókn­ara sést auð­vitað hvers konar klikkun þetta var.“

Orðinn lögreglufulltrúi án auglýsingar

Hinir fjórir sem leit­uðu til Ásgeirs Karls­sonar og sök­uðu lög­reglu­full­trúa x um refsi­verða hátt­semi voru á þeim tíma ekki starfs­menn fíkni­efna­deildar.  

Einn þeirra starf­aði áður hjá emb­ætti sér­staks sak­sókn­ara og hefur nú verið settur í stöðu lög­reglu­full­trúa án aug­lýs­ingar. 

Annar er núver­andi starfs­maður lög­regl­unnar á Selfossi en vann áður sem lög­reglu­full­trúi á lög­reglu­stöð­inni í Reykja­vík. Þar áður hafði hann starfað sem lög­reglu­full­trúi yfir aðgerða­hópi fíkni­efna­deildar en verið rek­inn. „[Lög­reglu­full­trúi x] hrakti [umræddan mann] úr starfi og hirti svo vinn­una hans,“ segir fyrr­ver­andi starfs­maður lög­regl­unnar í sam­tali við Stundina. Annar við­mæl­andi segir að það sé frá­leitt að kenna [lög­reglu­full­trúa x] um brott­rekstur umrædds manns úr fíkni­efna­deild.  

Þriðji mað­ur­inn utan fíkni­efna­deildar sem sak­aði lög­reglu­full­trúa x um ólög­lega hátt­semi er núver­andi varð­stjóri hjá lög­regl­unni á Vík í Mýrdal og fyrr­ver­andi starfs­maður fíkni­efna­deildar. Fjórði mað­ur­inn átti minni aðkomu að mál­inu en hinir. Hann stað­festi ein­ungis að hafa orðið vitni að til­teknu sam­tali sem hinum mönn­unum fannst grun­sam­legt. Sjálfur mun hann ekki hafa hallað orði á lög­reglu­full­trúa x.  

Sigríður Björk Guðjónsdóttir
Sigríður Björk Guð­jóns­dóttir var skipuð í stöðu lög­reglu­stjóra án aug­lýs­ingar í ráð­herra­tíð Hönnu Birnu Krist­jáns­dóttur.

Aldís kölluð á teppið

Eftir að rætt hafði verið við átt­menn­ing­ana í því sem kallað var „inn­an­húss­skoðun“ lög­reglu, sendi Sigríður Björk rík­is­sak­sókn­ara bréf, dag­sett 8. júní 2015, þar sem ásak­anir mann­anna voru teknar saman og emb­ætt­inu greint frá því að uppi væri orðrómur um að til­tek­inn aðili úr fíkni­efna­heim­inum hefði um langa hríð notið sér­stakrar verndar lög­reglu­full­trúa x, hugs­an­lega gegn pen­inga­greiðslum. 

Í kjöl­farið fund­aði Sigríður Björk með rík­is­sak­sókn­ara. Þær komust að þeirri nið­ur­stöðu að kanna þyrfti málið betur. Á grund­velli frá­sagna átt­menn­ing­anna voru 22 til­vik um meint brot lög­reglu­full­trúa x skráð niður og gögnum úr LÖKE-kerf­inu, upp­lýs­inga­kerfi upp­lýs­ingateymis lög­regl­unnar og upp­lýs­inga­veitu fíkni­efna­deildar safnað saman. 

Þann 14. des­em­ber 2015 – þegar inn­an­hús­skoð­un­inni var lokið án þess að lög­reglu­full­trúi x og yfir­menn hans hefðu fengið að koma athuga­semdum á fram­færi – var Aldís Hilm­ars­dóttir boðuð á fund Sigríðar Bjarkar lög­reglu­stjóra með skömmum fyr­ir­vara og fund­ar­efnis ekki getið.

„Á fund­inum, þar sem einnig var við­staddur aðal­lög­fræð­ingur emb­ætt­is­ins, kom lög­reglu­stjóri á fram­færi ýmsum órök­studdum ásök­unum á hendur stefn­anda,“ segir í stefnu Aldísar á hendur íslenska rík­inu. Í lok fundar var Aldísi boðið að flytja sig til emb­ættis hér­aðs­sak­sókn­ara en hún hafn­aði boð­inu.

Sigríður Friðjónsdóttir
Sigríður Frið­jóns­dóttir rík­is­sak­sókn­ari

Lögfræðingur hefur samband

Daginn eftir fund­inn, þann 15. des­em­ber 2015, afhenti Sigríður Björk rík­is­sak­sókn­ara skjala­möppu með gögnum inn­an­húss­skoð­un­ar­innar. Sama dag barst rík­is­sak­sókn­ara dul­ar­fullur tölvu­póstur frá lög­fræð­ingi og fyrr­ver­andi starfs­manni fíkni­efna­deildar. Sak­sókn­ari hringdi í mann­inn sem sagð­ist vera umboðs­maður aðila úr fíkni­efna­heim­inum sem byggi yfir upp­lýs­ingum um meint brot lög­reglu­full­trúa x. Lög­reglu­full­trú­inn hefði um ára­bil veitt umbjóð­anda hans upp­lýs­ingar um fíkni­efna­rann­sóknir og þegið greiðslur frá honum upp á margar millj­ónir. Sam­skiptin hefðu byrjað með þeim hætti að lög­reglu­full­trúi x hót­aði und­ir­heima­mann­inum ofsóknum ef hann veitti sér ekki upp­lýs­ingar um aðra aðila úr fíkni­efna­heim­inum. Með tím­anum hefði nokk­urs konar við­skipta­sam­band kom­ist á milli þeirra. Sagði lög­fræð­ing­ur­inn að umbjóð­andi sinn væri reiðu­bú­inn að upp­lýsa um málið með því skil­yrði að hann yrði sjálfur ekki ákærður.

Eftir þetta ákvað rík­is­sak­sókn­ari að hefja saka­mála­rann­sókn á lög­reglu­full­trúa x og var málið sent nýstofn­uðu emb­ætti hér­aðs­sak­sókn­ara 8. jan­úar 2016. Und­ir­heima­mað­ur­inn sem átti að hafa leitað til lög­fræð­ings­ins var tek­inn í skýrslu­töku og kom af fjöllum þegar hann var spurður um málið. „Sagðist hann aldrei hafa leitað til [lög­fræð­ings­ins] í þessu skyni og ekk­ert skilja hvað fyrir honum vakti,“ segir í nið­ur­fell­ing­ar­bréfi sak­sókn­ara. 

Þá sagði und­ir­heima­mað­ur­inn að umræddum lög­fræð­ingi væri illa við lög­reglu­full­trúa x og kenndi honum um að hafa verið rek­inn úr fíkni­efna­deild á sínum tíma. Þetta fékk Stundin stað­fest þegar rætt var við lög­fræð­ing­inn, en hann hefur nú verið kærður fyrir rangar sak­ar­giftir. Lög­fræð­ing­ur­inn segir í sam­tali við Stundina að hann sé bund­inn trún­aði um mál skjól­stæð­ings síns en sé þess full­viss að með tíð og tíma komi sann­leik­ur­inn í ljós. 

Und­ir­heima­mað­ur­inn hefur þver­neitað fyrir að hafa átt í óeðli­legum sam­skiptum við lög­reglu­full­trúa x. Samkvæmt heim­ildum Stund­ar­innar mætti hann með öðrum lög­manni í skýrslu­töku til hér­aðs­sak­sókn­ara og hefur ekki viljað kann­ast við að lög­fræð­ing­ur­inn sem hér er fjallað um sé umboðs­maður sinn.

„Algjör tilviljun“

Aðspurður hvort hann hafi leitað til rík­is­sak­sókn­ara í sam­ráði við emb­ætti lög­reglu­stjóra á höf­uð­borg­ar­svæð­inu segir lög­fræð­ing­ur­inn: „Nei, ég starfa ekki fyrir lög­regl­una, bara fyrir minn skjól­stæð­ing.“ Aðspurður hvort það sé þá til­viljun að hann hafði sam­band við rík­is­sak­sókn­ara sama dag og Sigríður Björk sendi emb­ætt­inu skjala­möppu um inn­an­húss­skoðun lög­regl­unnar segir hann að engin tengsl séu þarna á milli. „Þetta er algjör til­viljun. Það var nú meira að segja þannig að ég var ekki boð­aður í skýrslu­töku þegar inn­an­húss­skoð­unin hjá lög­regl­unni fór fram.“ Lög­fræð­ing­ur­inn sótti nýverið um stöðu lög­reglu­full­trúa en fékk ekki. Hins vegar hefur hann verið ráð­inn sem lög­reglu­maður í afleys­ingum á Vík í Mýrdal næstu vik­urnar. 

Þann 14. jan­úar síð­ast­lið­inn, skömmu eftir að rík­is­sak­sókn­ari áframsendi málið til hér­aðs­sak­sókn­ara, ákvað Sigríður Björk að víkja lög­reglu­full­trúa x tíma­bundið frá störfum. Var honum tjáð að með brott­vikn­ing­unni væri yfir­stjórn lög­reglu að bregð­ast við fjöl­miðlaum­fjöllun um meinta spill­ingu í fíkni­efna­deild. Að mati inn­an­rík­is­ráðu­neyt­is­ins fól ákvörðun Sigríðar Bjarkar í sér brot á með­al­hófs­reglu stjórn­sýslu­réttar, enda byggði hún á orðrómi en ekki rann­sókn­ar­gögnum. 

Ólöf Nordal
Ólöf Nordal inn­an­rík­is­ráð­herra

Daginn eftir hélt Aldís Hilm­ars­dóttir á fund Ólafar Nordal inn­an­rík­is­ráð­herra og lýsti fyrir henni því umhverfi sem hún og aðrir starfs­menn lög­regl­unnar á höf­uð­borg­ar­svæð­inu hafa búið við undir stjórn Sigríðar Bjarkar. „Fyrir liggur að lög­reglu­stjóri vissi af fundi stefn­anda og inn­an­rík­is­ráð­herra, en í lok dags þennan sama föstu­dag kom lög­reglu­stjóri við á skrif­stofu stefn­anda í því skyni að ræða hvað fram hefði farið á fund­inum,“ segir í stefnu Aldísar. 

Á mánu­deg­inum eftir helg­ina var Aldís rekin úr val­nefnd sem sér um ráðn­ingu nýrra lög­reglu­full­trúa í hinni mið­lægu deild fíkni­efna­deildar. „Nokkrum mín­útum síðar barst stefn­anda svo fund­ar­boð í tölvu­pósti frá lög­reglu­stjóra. Kom þar fram að til­efni fund­ar­ins væri að ræða fyr­ir­hug­aðar breyt­ingar á verk­efnum núver­andi stjórn­anda í mið­lægri rann­sókn­ar­deild.“ Á fund­inum var Aldísi kynnt sú ákvörðun að hún yrði færð til í starfi og svipt öllum manna­for­ráðum. Þetta var gert á þeim grund­velli að „tveir und­ir­menn stefn­anda sættu rann­sókn vegna gruns um spill­ingu, ástandið í deild stefn­anda væri slæmt og að „breyt­ingin“ væri gerð í þágu trú­verð­ug­leika deild­ar­innar“ en lög­reglu­stjór­inn neit­aði að gefa upp hvort ákvörð­unin hefði verið tekin með sam­þykki eða vit­neskju yfir­stjórnar emb­ætt­is­ins.

Karl Steinar Valsson
Karl Steinar Valsson fyrr­ver­andi yfir­maður fíkni­efna­deildar

Samskipti í samráði við yfirmann

Þegar hér­aðs­sak­sókn­ari rann­sak­aði mál lög­reglu­full­trúa x voru teknar skýrslur af 29 vitnum auk sak­born­ing­anna tveggja; lög­reglu­manni x og und­ir­heima­mann­inum sem var sak­aður um að hafa átt í óeðli­legum sam­skiptum við. Sak­born­ingar og vitni voru yfir­heyrð um öll þau 22 til­vik sem tekin höfðu verið saman í inn­an­húss­skoðun lög­reglu. Í engu til­vik­inu tald­ist lög­reglu­full­trúi x hafa átt í óeðli­legum sam­skiptum við mann­inn. Þótti vel skjal­fest að hvers kyns sam­skipti við und­ir­heima­mann­inn hefðu farið fram í sam­ráði við Karl Steinar Valsson, þáver­andi yfir­mann fíkni­efna­deildar auk ann­ars af þeim tveimur sam­starfs­mönnum lög­reglu­full­trúa x sem síðar voru reknir af vett­vangi fíkni­efna­rann­sókna. 

Eins og Vísir hefur fjallað tals­vert um var lög­reglu­full­trúi x á tíma­bili bæði í upp­lýs­ingateymi fíkni­efna­deildar og í rann­sóknum. Fram kom í skýrslu­tökum, bæði yfir honum sjálfum og öðrum, að honum hefði þótt þetta óeðli­leg staða og kvartað undan fyr­ir­komu­lag­inu við yfir­menn sína en tals­verður tími liðið þar til því var breytt. 

Listinn reyndist ekki vera til

Fyrr á árinu full­yrti Vísir.is að meiri­hluti fíkni­efna­deildar hefði í sam­ein­ingu gert alvar­legar athuga­semdir við störf lög­reglu­full­trúa x. Samkvæmt heim­ildum Stund­ar­innar hefur Sigríður Björk ítrekað vísað til þessa í umræðum um mál­efni fíkni­efna­deildar. „Hún var alltaf að veifa þessu, að níu starfs­menn – meiri­hluti fíkni­efna­deildar – hefðu skilað til sín und­ir­rit­aðri van­traust­s­til­lögu eða ein­hverju slíku,“ segir einn af heim­ild­ar­mönnum Stund­ar­innar.

Fleiri við­mæl­endur taka í sama streng. „Ég held að eng­inn trúi því lengur að þessi listi, eða þessi van­trausts­yf­ir­lýs­ing eða hvað þetta nú átti að vera, sé til,“ segir einn þeirra. Kristján B. Thorlacius, lög­maður lög­reglu­full­trúa x, stað­festir í sam­tali við Stundina að nýlega hafi hann sent lög­reglu­stjóra form­legt erindi, fyrir hönd skjól­stæð­ings síns, og óskað eftir því að fá list­ann afhentan. Þá hafi honum borist skrif­legt svar þar sem fram kemur að list­inn sé ekki til.

Eins og Stundin hefur áður fjallað um telur Aldís Hilm­ars­dóttir að Sigríður Björk hafi með ámæl­is­verðum og end­ur­teknum hætti valdið henni van­líðan, lagt hana í ein­elti og framið ólög­mæta mein­gerð gegn friði hennar, æru og per­sónu. Hefur hún verið óvinnu­fær síðan og stefnt íslenska rík­inu vegna máls­ins. Fyrr í sumar greindi RÚV frá því að Aldís ætti ekki aft­ur­kvæmt í sína fyrri stöðu, enda hefði nýr yfir­maður tekið við kefl­inu og frek­ari breyt­ingar væru ekki í sjón­máli. Í við­tali við Aldísi sagð­ist hún fyrst hafa heyrt af þess­ari ákvörðun í fréttum. 

Lög­reglu­full­trúi x er kom­inn aftur til starfa en vinnur í tölvu­rann­sókn­ar­deild á Vín­lands­leið við Graf­ar­holt. Í ljósi ein­dreg­innar nið­ur­stöðu inn­an­rík­is­ráðu­neyt­is­ins og hér­aðs­sak­sókn­ara ætlar hann að stefna lög­reglu­stjór­anum á höf­uð­borg­ar­svæð­inu til greiðslu miska­bóta. Fram hefur komið fleiri íhugi að grípa til sams konar úrræða, svo lík­lega er of snemmt að lýsa því yfir að „smá­kónga­stríð­inu“ í fíkni­efna­deild sé lokið. 

Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.
Tengdar greinar

Lögregla og valdstjórn

Lögreglan segir að gildandi lög hafi heft rannsókn á meintum ISIS-liða
FréttirLögregla og valdstjórn

Lög­reglan segir að gild­andi lög hafi heft rann­sókn á meintum ISIS-liða

Þrír menn voru hand­teknir 12. jan­úar síð­ast­lið­inn í umfangs­mik­illi lög­reglu­að­gerð á Akureyri. Tveimur var sleppt en sá þriðji, sem var grun­aður um aðild að ISIS-hryðju­verka­sam­tök­unum, var sendur úr landi ásamt fjöl­skyldu sinni. Lögregla hefur lítið tjáð sig um málið vegna rann­sókn­ar­hags­muna. Í svörum lög­reglu við fyr­ir­spurn Heim­ild­ar­innar er þess þó getið að lög­regla hafi ekki verið heim­i­ilt að nota allar upp­lýs­ing­arnar sem var miðlað til hennar við rann­sókn máls­ins vegna gild­andi lagaum­hverfis.
Helmingur yfirstjórnenda lögreglunnar fékk stöðuna án auglýsingar
FréttirLögregla og valdstjórn

Helm­ingur yfir­stjórn­enda lög­regl­unnar fékk stöð­una án aug­lýs­ingar

Ítrekað er vik­ist undan meg­in­regl­unni um aug­lýs­inga­skyldu þegar ráðið er í yfir­manns­stöður hjá lög­regl­unni á höf­uð­borg­ar­svæð­inu. „Eins og þið þekkið eru breyt­ingar og aug­lýs­ingar á yfir­manna­stöðum sér­stak­lega vel til þess fallnar að stuðla að óró­leika hjá emb­ætt­inu,“ sagði lög­reglu­stjóri í bréfi til starfs­manna. GRECO hefur gagn­rýnt verk­lagið.

Nýtt efni

Mest lesið undanfarið ár