Við erum hættar að þegja!

1Þú hefur ekk­ert með það að gera með að fara í fram­boð sagði þéttur karl­kyns fram­bjóð­andi við mig. Hann hélt áfram: Þú þarft hið minnsta að létta þig um 20 kíló, svo þarftu nú að lækka rödd­ina um nokkur desi­bil; það vill engin öskr­andi konur á þing. Svo verð­uru að hafa eitt­hvað sexapíl.

2

Eftir umræðu í borg­ar­stjórn þar sem ég tal­aði fyrir því að borg­ar­stjórn álykta gegn klám­ráð­stefnu sem var fyr­ir­huguð á vegum erlendra aðila. Þverpóli­tísk sam­staða náð­ist en þegar ég kom heim biðu mín grófar nauðg­un­ar­hót­anir sem lög­reglan meðal ann­ars rak í tölvu starfs­manna á lík­ams­ræta­stöð, engin leið var að finna út hver bæri ábyrgð á þessu.

Næstu mán­uði var ég extra vör um mig enda bjó ég á jarð­hæð og var oft ein heima með lítið barn. Ég lét eins og þetta hefði ekki haft áhrif á mig út á við en mér stóð ekki á sama og hugs­aði mig tvisvar um áður en ég fór í umdeild mál.

Ég hélt samt áfram að berj­ast í sömu málum og lét þetta ekki stoppa mig en ég vissi nú að fórn­ar­kostn­að­ur­inn gæti verið öryggi mitt.

3 Var með þáver­andi kærast­anum mínum á fjár­mála­ráð­stefnu sam­bands íslenskra sveita­fé­laga.

Á fimmtu­deg­inum var fengið sér öl; mikil gleði í mann­skapnum. Ég þarf að fara upp á hót­el­her­bergi; fer í lyft­una - stjórn­mála­mað­ur­inn hoppar inn í lyft­una. Við spjöllum, hann lætur mig vita að honum þykir ég sexý, króar mig af í lyft­unni, strýkur upp kjól­inn, endar á brjóst­inu og ég stend frosin þegar hann rekur upp mig tung­una. Lyftan stoppar og hann biður mig að koma með inn á hæð­ina því hann þurfi bara að fá að ríða mér, ég sé búin að stríða honum nóg og lengi.

Sem betur fer kom kona að lyft­unni og spurði hvort ég væri með dömu­bindi. Ég laug og sagðis vera með upp á her­bergi. Hún kom með mér upp; marg­spurði hvort allt væri í lagi því ég labb­aði svo hratt. „Fann ekki“ bindi og dróg hana með mér niður þar sem við gengum beint fram á kon­una hans sem spurði eftir mann­inum sínum ... Ég ung og hrædd, sagð­ist bara ekk­ert eftir að hafa séð hann.

4 Í nefnd stóð ég upp og riss­aði skýr­ingar á „töflu“ til að fylgja eftir til­lögu minni, sem var sam­þykkt. Í lok fundar vatt sér að mér bog­ar­full­trúi og sagði eitt­hvað á þessa leið: „Flott þarna áðan. Rosalega sexý, en þu ert það nú alltaf.“

Von­brigðin voru mikil því ég hélt að hann ætl­aði að hrósa mér fyrir til­lög­una og ég þurfti alvar­lega að halda aftur af mér til að slá hann ekki utan undir. Sem ég gat ekki því eng­inn nema ég heyrði hvað hann sagði.

5 Var á ferð með þing­flokknum um landið þegar ákveðið var að fara á ball. Við vorum öll keyrð í rútu. Ég kom inn í rút­una og þar voru engin sæti laus. Þá grípur einn þing­maður flokks­ins og síðar ráð­herra (giftur) í mig og skellir mér í fangið á sér um leið og hann segir „hún er sætasta stelpan á ball­inu!

6 Hef sem betur fer ekki lent í kyn­ferð­is­legri áreitni eða kyn­ferð­is­legu ofbeldi af hendi stjórn­mála­manna, alla vega ekk­ert verið svo slæmt að það sitji í mér.

Hins vegar var ég margoft vöruð við því að vera ein á fundi með ákveðnum bæj­ar­k­ar­lpóli­tíkusi. Hann var og er alræmdur fyrir áreitni.

En ég hef oft orðið fyrir áreitni inni í stjórn­sýsl­unni, af hendi emb­ætt­is­manna og ann­arra opin­berra starfs­manna. Króuð af úti í horni og gripið í klofið á mér, vælt í mér að fá mér glas uppi á her­bergi á fundum úti á landi með giftum körlum, gamlir emb­ætt­is­kar­lar að segja óvið­eig­andi hluti, kenn­arar í HÍ að tala við brjóstin á mér o.s.frv.

Nið­ur­læg­ingu af öðru tagi þekki ég vel eins og allar konur, en þar sem þessi hópur snýst um versta ofbeldið – kyn­ferð­is­lega áreitni og kyn­ferð­is­legt ofbeldi, læt ég staðar numið. Skora á ykkur systur sem hafið lent í virki­lega slæmum hlutum í þessum geira að opna á meinið, það hjálpar ykkur meira en ykkur grunar (þekki það af eigin reynslu) og hjálpar líka öðrum.

7 Síðan ég byrj­aði að starfa í póli­tík hafa nokkrir menn úr stjórn­mála­flokknum, og þá flestir giftir menn verið að senda mér skila­boð á kvöldin. Menn gera sér upp mis­jöfn til­efni til þess að hafa sam­band. Segjast vilja hjálpa mér ef mig vanti ein­hverja hjálp til dæmis. Ég velti því fyrir mér hvort að þeir vilji eiga inni hjá mér greiða eða hvort þeir séu að sýna að þeir séu valda­meiri.

Svo koma komment eins og: þú ferð nú í fram­boð er það ekki? Þú hefur alla­vega kinn­beinin í það. (Já stelpur, þið sem eruð með kinn­bein, drífið ykkur í fram­boð!) Svo hef ég líka fengið: Þú ert nú með rödd­ina í það, oh þessi rödd! Einn af þessum mönnum veit ég til að hefur verið að hafa sam­band við fleiri ungar konur í flokknum.

Já, ég er ein­hleyp, ung kona, en ég gekk ekki inn í stjórn­mála­starf til þess að hafa ofan af fyrir giftum mönnum sem eru ef til vill orðnir leiðir á kon­unum sínum.

8 Ónefndur fyrr­ver­andi for­maður stjórn­mála­flokks á ein­stak­lega erfitt með að halda augum sínum í augn­hæð þegar hann á í sam­skiptum við konur. Við virð­umst allar vera með eitt­hvað sull á brjóst­unum. ÓGEÐ! og óþol­andi.

9 Ég var einu sinni í Finn­landi á UNR, sem er Ungmenna þing Norð­ur­landa­ráðs, sumsé þvert á alla flokka, þegar ég mæti í kjól og hælum fyrir dinn­er­inn segir hann: Nei, loks­ins sexy og sæt kona í vinstri póli­tík.

Sama kvöld tal­aði hann við nokkra aðra stráka um þetta og í hvert skipti sem ég og sænsk vin­kona mín gengum nálægt honum þá þurfti hann að kommenta á útlit okkar. Óþolandi og gerði mig alltof með­vit­aða um sjálfa mig. Áttum svo eftir heilan dag af þing­inu og ég meik­aði bara ekki að tjá mig dag­inn eftir á fund­inum.

Annars á svip­uðum við­burði sat ég með nokkrum ungum konum af öllum flokkum þar sem var farið yfir hvaða þing­menn væru mestu perr­arnir á þessum þingum. Það er því miður þannig að flestar af ungu kon­unum sem taka þátt í þessum þingum hafa lent í perra­köllum og sumar hafa bara mjög grófar og ógéðs­legar sögur.

Margar hafa fengið beina hótun um að póli­tískur fer­ill þeirra yrði bara ekki að neinu ef þær væru ekki til í að borga fyrir það ein­hvern­veg­inn.

10 Eftir umræðu­fund um mál­efni tengt Íraks­stríð­inu hélt hóp­ur­inn á bar. Þar sem ég sat og ræddi við stjórn­mála­menn tvo og einn vin þeirra um mál­efni fund­ar­ins fór vin­ur­inn upp úr þurru að benda á hvað ég væri með fal­lega brjósta­skoru. Mér þótti þetta aug­ljós­lega óþægi­legt og bað hann um að hætta þessu, en hann hélt áfram. Ég sat þarna klemmd á milli mann­anna, eng­inn kom mér til varnar, ég fór. Hvað hafði eig­in­lega gerst? Í miðri mál­efna umræðu var ég á svip­stundu orðin hlutur í augum þriggja manna. Ég á fleiri svona sögur.

11

Einu sinni stakk ég uppá því í jafn­réttis­nefnd að nef­din skoð­aði mögu­leika þess að setja konu í stað karls á nokkur valin göngu­ljós borg­ar­innar.

Frétta­menn fjöll­uðu um málið, umsvifa­laust fyllt­ust kommenta­kerfi nets­ins þar var rætt hvað gera ætti við svona til­gangs­lausa stjórn­mála­konu. Þar var ýmis­legt lagt til, margt snéri að því að koma vit­inu fyrir mig á ýmsa vegu, enda áttu konur aug­ljós­lega ekk­ert með að vísa fólki veg­inn, hvorki yfir götur né ann­ar­staðar.

12 Þegar mað­ur­inn sem ætl­aði sko að ala þig upp og tók sér stöðu mentors gagn­vart þér ungri í póli­tík, byrj­aði að áreita þig í nokkur ár en varð aldrei ágengt, snýst gegn þér og vinnur mark­visst í að bola þér út en tekst aldrei, er settur í upp­still­inga­nefnd­ina. Í kjöl­farið tekur þú tekur ákvörðun um að hætta í stjórn­málum svo hann hafi engin völd lengur gagn­vart þér og þinni fram­tíð.

En hann vinnur samt.

Þeir vinna alltaf.

13

Er komin fram sagan af karl­kyns borg­ar­stjór­anum sem fór með gam­an­mál í fjöl­mennri veislu í Viðey á vegum borg­ar­innar?

Þar fjall­aði hann um „gang­teg­undir “ kvenna. Þær hafa nefni­lega bara tvenns konar gang: frekju­gang og yfir­gang. Þetta var á þess­ari öld nota­bene.

14 Mætt á fund og stend við fund­ar­borðið þar sem sumir eru sestir og aðrir ekki. Allt í einu grípur hátt settur karl um mjaðm­irnar á mér aftan frá og kreistir. Mér brá svo að ég öskr­aði upp og hann kippir hönd­unum að sér og fer að hlægja, sem og aðrir sem þarna voru. Hann horfði á mig og sagði „ég stóðst þetta bara ekki“.

15 Karl­fram­bjóð­andi og þing­maður tók að sér að vera ræðu­maður kvölds­ins á eld­rik­arla­kvöldi í íþrótta­fé­lagi. Hann ákveður að þar sé tæki­færið til að deila visku sinni og hátt­semi og útnefna þá sam­starfs­konu á þingi sem hann vildi helst sofa hjá.

Þegar hann var búinn að því bætti hann í og sagði helsta kost lág­vax­innar sam­flokks­konu sinnar vera þá að hún þyrfti ekki einu sinni að fara á hnén fyrir for­mann­inn.

16

Frá því að mér var bætt í þennan hóp í morgun hef ég verið mjög hugsi um reynslu mína af stjórn­málum og ofbeldi þar innan. Ég las hverja færsl­una á fætur annarri sem ég gat vissu­lega, sem kona, tengt við. Samt fannst mér ég ekki passa inn í þessar frá­sagnir og ég á erfitt með að skrifa undir yfir­lýs­ing­una vegna þess að mér finnst hún end­ur­spegla of þröngan veru­leika. Ég slökkti því á til­kynn­ing­unum fyrir hóp­inn og ákvað að verja ekki orkunni minni í að láta þetta trufla mig að sinni.

Svo las ég færsl­una frá X og skipti um skoðun. Ég hef ekki orku um þessar mundir til þess að kafa djúpt í þessa reynslu en get raunar skipt út orð­inu „útlensk“ fyrir fötluð í pistl­inum hennar og lýst svip­aðri reynslu. Í stjórn­málum var ég ekki bara kona heldur ung fötluð kona. Þegar ég bauð mig fram til stjórn­laga­ráðs fann ég það sterkt að mörgum fannst ég bara vera með krútt­legan gjörn­ing. Á Alþingi var aðgengi fyrir mig víða mjög erfitt og sumir þing­menn (af öllum kynjum) sögðu mér stöðugt hvað ég væri dug­leg, vildu vita hvort ég væri ekki þreytt, klöpp­uðu mér á kinn­ina, hrósuðu mér fyrir að vera „máluð og allt“ og lýstu undrun sinni á að ég gæti sagt eitt­hvað gáfu­legt (sér­stak­lega ef það var um eitt­hvað annað en fatlað fólk). Aðstoð­ar­konum mínum var bannað að vera hér og þar í þing­hús­inu þó svo að ég þyrfti aðstoð þeirra og þurftum við að berj­ast fyrir því að látið yrði af þeim reglum. Á vett­vangi stjórn­laga­ráðs og þegar ég tók þátt í flokkapóli­tík gat ég aldrei verið viss um að aðgengi að við­burðum (til dæmis félags­legum) væri í lagi sem gerði það að verkum að ég þurfti oft frá að hverfa.

Kyn­ferð­is­of­beldi? Já. Sexismi? Já. Ableismi? Já. Smánun? Já. Athuga­semdir um útlit mitt? Já. Útilokun? Já. Hat­urs­orð­ræða um mig, verk mín og lík­ama á net­inu? Já. Að láta mig upp­lifa mig sem byrði á póli­tískum vett­vangi? Já. Ég get tikkað í öll þessi box og fleiri til. Birt­ing­ar­mynd­irnar eru þó stundum ólíkar út frá reynslu­heimi mínum sem fötluð kona. Ger­enda­hóp­ur­inn vissu­lega oft ófatl­aðir og fatl­aðir karlar en líka ófatl­aðar konur. Allt það fólk þarf að axla ábyrgð. Mitt helsta bak­land var í hópi fatl­aðs fólks, einkum kvenna. En líka í hópi sam­flokks­fólks og ekki síður karla.

Ég er virki­lega þakk­lát öllum þeim sem hafa haft hátt og fyrir þennan hóp. Það er þó mjög mik­il­vægt, ef við ætlum að ráð­ast að rót ofbeld­is­menn­ingar, að gleyma alls ekki að þolendur hennar eru í ólíkri valda­stöðu og með mis­mun­andi lífs­reynslu í fartesk­inu. Það hefur áhrif á birt­ing­ar­myndir ofbeldis og hvernig við vinnum gegn þeim.

17

Mínar sögur skipta tugum af alls kyns hót­unum, áreitni, og niðr­andi og kven­fjand­sam­legum ummælum. Geiri heit­inn í Gold­finger hvatti til þess að karlar tækju sig saman og nauðg­uðu mér auk þess sem hann hvatti til mót­mæla við heim­ili mitt. Vegna bar­áttu gegn súlu­stöðum í Reykja­vík sat ég undir alls kyns hót­unum frá „hags­muna­að­ilum“ og svo fram­vegis.

Mikið var skrifað um þessi ummæli Gillz á sínum tíma í minn garð og fannst sumum þetta mjög fyndið.

„X, alþing­is­maður. X er port­konan ... X þarf lim og það strax. Á hana X dugar ekk­ert annað en lág­mark tveir harðir og munu Buka og Yao taka þetta verk­efni að sér.“

Um femínista: „Gefa þessum leið­inda rauð­sokkum einn granít­harðan,“ „þessar dömur eru flestallar ógeðs­legar auk þess að vera geð­sjúk­lingar“.

18„Sæl

Þú stóðst þig mjög vel í Silfrinu. Má ég koma með eina ábend­ingu. Klæðstu sem mest rauðu ... Það mynd­ast vel og það fer þér mjög vel.“

Er í alvöru að hug­leiða að kveikja í öllum rauðu föt­unum í fata­skápnum mínum...(ef það væri nógu margt eftir).

19 Jón Gnarr, sem þá var borg­ar­stjóri, var spurður að því í við­tali við frönsku frétta­stof­una AFP hvað hann skoð­aði helst á net­inu og svar­aði Jón hlæj­andi: „Aðallega klám.“

Umræðan um þetta snérist meira um öfgar og tepru­skap í mér sem krafð­ist skýr­inga en hans dóm­greind­ar­skort.

20 Þegar ónefndur karl í flokknum sagði að það væri frá­bært að ég ætl­aði að taka sæti á lista, því það væri svo gott að hafa svona „sæta og ljós­hærða stelpu“ á lista.

21 Ég hélt að þessi saga ætti ekki erindi en var sagt að hún gerði það svo ég set hana bara hingað: Ég bauð mig fram sem for­maður Political félags Stjórn­mála­fræði­nema í Háskól­anum um miðjan 10. ára­tug­inn gegn frá­far­andi gjald­kera félags­ins. Kosn­inga­bar­áttan var óvana­lega hatrömm, ég fékk sím­tal frá frá­far­andi for­manni þar sem hann sagði mér að gjald­ker­inn væri að druslu-skömm­unar-baktala mig við hvern sem heyra vildi. Ég gat lítið gert í því annað en að reka mál­efna­lega kosn­inga­bar­áttu og vona það besta.

Ég er þarna kosin for­maður Politica með 80% atkvæða og úrslitin til­kynnt á bar seint um kvöld þegar allir eru komnir vel í glas. Gangandi á eftir vin­konu á leið­inni upp stiga rétt eftir úrslitin, sé ég gæj­ann koma sjóð­andi á móti mér, en vin­kona mín grípur í mig og dregur mig inn á kló­sett til að forð­ast að mæta honum. Hún sagði mér að þarna ætl­uðum við að bíða smá því hún hefði haldið að hann ætl­aði að kýla mig þarna þar sem við vorum að fara að mæt­ast.

Daginn eftir milli­færði hann alla pen­inga Politica inn á ABC hjálp­ar­starf og tæmdi þar með sjóði félags­ins, 55 þús­und að núvirði (nóg fyrir kút&dælu í fyrsta partý vetr­ar­ins). Ég þurfti að fara í að kalla út neyð­ar­fund í félag­inu og fá félags­menn til að senda út yfir­lýs­ingu fyrir hönd félags­ins um aðgerðir ef hann myndi ekki skila sjóðnum eins og skot - enda hafði hann ekk­ert leyfi til að gefa pen­inga félags­ins. Hann var bara fúll yfir að hafa tapað.

Hann greiddi þessar 55 þús­und (þá 22) úr eigin vasa til að sleppa við frek­ari aðgerðir.

22 Fyrir margt löngu var kosn­ing í mið­stjórn flokks­ins. Konur höfðu verið áber­andi á fundi mið­stjórnar og fengu góða kosn­ingu í mið­stjórn­ina. Eftir fund­inn heyrði ég gamlan og reyndan flokks­mann segja hátt og snjallt á gang­inum: „Þetta er afleitt, ekk­ert nema konur og börn í stjórn­inni.“

23Ég hef sem betur fer ekki reynslu af því að vera beitt kyn­ferð­is­legri áreitni eða töluð niður innan míns flokks - hef að vísu sjálf efast mikið um stöðu mína innan flokks­ins, hvernig ég kom inn, oft haft það hang­andi yfir mér sjálfri að það hafi verið af því að ég er kona, ég sé hér í dag af því að ég er kona ... mínir eigin for­dómar býst ég við.

En rosa­lega er magnað að sjá þó kraft­inn sem hér birt­ist, þvert á alla flokka, mér finn­ast það í raun­inni for­rétt­indi að fá að vera með ykkur

En þótt ég hafi ekki fengið að kynn­ast því á eigin skinni að vera kona í póli­tík og upp­lifa það að ég sé síðri en karl­arnir í flokknum mínum að þá birt­ist það í mínu nærum­hverfi, hjá mínum eigin föður.

Föður mín finnst að ég eigi ekki að vera í þess­ari bölv­uðu póli­tík. Hann þolir ekki minn flokk og er á móti flótta­fólki og hæl­is­leit­endum, líka sama um börnin þeirra. Nei, ég á að hætta þessu og ein­beita mér að því að vera góð eig­in­kona, móðir og dóttir *gubb*

Mér gekk vel í próf­kjör­inu okkar núna síð­ast og var í 3. sæti á lista. Hann var ekki stoltur af mér og röfl­aði bara um flótta­fólk og að ég væri að styðja flokk sem vildi lög­leiða „ganja“ (hans orð). Á kosn­inga­nótt­inni birtir svo litli bróðir minn sel­fie af sér og for­manni ann­ars flokks, á kosn­inga­vök­unni og þá var karl­inn stoltur af syn­inum ...
*and­varp*

Dóttir þín er í fram­boði - hún er ömur­leg.

Sonur þinn fer á kosn­inga­vöku - þú fyllist stolti!

24 Ég hef ekki margar sögur að segja, hef ekki verið fyrir kyn­ferð­is­of­beldi eða áreitni af emb­æt­is­menn eða stjórn­mála­menn hér á Íslandi, en hef upp­lifuð annað teg­und af áreitni og það er for­dóma, van­traust og útlend­inga­hatar í minn garð. Ekki er ég bara kona í stjórn­mála, ég er útlensk kona í stjórn­mála. Þið hafið flest öll séð það sem fer fram opin­bert í blöðum, sam­fé­lags­miðlun og blessuð komment­kerfið. Það sem þið hafi ekki séð eða upp­lifuð er alls ekki fal­legt og vinnur gegn öryggi og sjálfs­traust. Kannski stór ástæðu fyrir því að ég er virð­ist vera óör­ugg eða til­finn­ga­rík.

Það er oftar en hægt er að hugsa sér, að mér er sagt að ég get eða á ekki að gera hlut­inum. Jafnvel að ég á ekki einu sinni að hugsa mér um að taka þátt eða bjóða mig fram eða prófa hitt eða þetta því að það eru „aðrir“ sem gæti sinnt því betur. Íslensku er ekki nóg góð eða ég skil ekki hluti nægi­lega vel er oft „mans­plained“ (auð­vitað mat örðum en ekki mín). Bæði karl­menn og konur tala um hluti öður­vísi við mig (til dæmis hæga á tali, útskýra xtra mikið eða segja hrein­lega „nei þú skilir þetta ekki“). Hrein­lega er oft bara talað niður til eða í kringum mig.

Verst er þegar ég frétti gegnum öðrum um hversu oft ég hef verið lítið fram hjá ein­göngu vegna þess að ég er einmitt ekki bara kona heldur útlensk kona. Gott er að biðja mig að tala um mál­efni inn­flytj­enda en ekki alltaf er mér treyst að tala til dæmis um mál­efni tengd heil­brigðis, hús­næðis, vel­ferðar eða utan­rík­is­mál.

Erfit er að tala um hversu oft ég upp­lifa slíku nið­ur­læg­ing því að oft­ast eru fólk ekki að „meina“ neitt, heldur þeim finnst að þau eru að gera mig greiða eða vernda mig. Svo er það þannig að þegar ég tek það nær mig þá er ég of við­kvæm eða að mis­skilja eða bara erfið kona. Hér er kannski gott að taka fram að ég upp­lifa það bæði af körlum og konum.

Þessi upp­lifun var til þegar ég var leik­skóla­stjóri að reyna ná fram breyt­ingar fyrir skóli sem þurfti á sterkan leið­tóga, sem for­maður hverf­is­ráð, sem vara­for­maður í Skóla og frí­stunda­ráð og sem Alþing­is­maður.

25 Á lands­fundi eitt sinn var ég ólétt og langt gengin (komin átta mán­uði á leið). Ég gekk um og heils­aði fólki eins og hefð­bundið er, þegar einn fávit­inn sem ég þekki eig­in­lega ekk­ert, kom upp að mér, strauk á mér kúl­una og sagð­ist ekki vita neitt meira æsandi heldur en óléttar konur.

Á sama fundi var gengið að mér og spjallað létt og svo lokað með (hafði heyrt þetta nokkrum sinnum): „Það er svo þægi­legt fyrir ykkur konur að taka bara ólétt­una á þetta þegar þið viljið hætta í póli­tík.“

26 Þrjár sögur úr nýaf­stað­inni kosn­inga­bar­áttu.

Mæti í grænum kjól á við­burð í tengslum við kosn­ing­arnar. Eldri maður kemur að mér og segir: „Vertu sem mest í þessu græna pilsi í kosn­inga­bar­átt­unni“ með ákveð­inn svip. Fór ekki í þennan kjól eftir það!

Er í vinnu­staða­heim­sókn með odd­vita fram­boðs­ins (ég skip­aði 2. sætið) á karla­vinnu­stað. „Flott hjá þér að hafa eina svona fal­lega með þér.“ Ég svar­aði: „Ég er nú ekki í þessu til þess að vera til skrauts.“

Erum í annarri vinnu­staða­heim­sókn á karla­vinnu­stað að dreifa bæk­lingum með mynd af odd­vita fram­boðs­ins ásamt for­manni og vara­for­manni flokks­ins. „Af hverju er ekki mynd af þér þarna? Þú ert miklu sæt­ari heldur en... “

27 Nefnd á vegum borg­ar­innar og emb­ætt­is­menn, hvoru­tveggja nær ein­göngu konur (fyrsta kyn­slóð kvenna með völd í borg­ar­kerf­inu) var í kynn­is­ferð erlendis. Í rútu sagði borg­ar­full­trúi sem starf­aði fyrir íhaldið í ára­tugi: Vinur minn Sverrir Storm­sker var að hringja í mig og segja mér það væri komið mjög gott orð yfir kven­kyns ráð­herra. Það væri ráð­herfa.

Nota bene, þetta var örstuttu eftir að Jóhanna Sig­urð­ar­dóttir tók við emb­ætti for­sæt­is­ráð­herra.

Ég sá rautt og skamm­aði karl­inn svaka­lega. Sagði meðal ann­ars að það læki blóð undan nöglum okkar kvenn­anna, við hefðum haft svo mikið fyrir því að kom­ast í þær stöður sem við værum í. Karlinn móðg­að­ist, sem mér stóð á sama um.

Verra þótti mér að eini karl­kyns yfir­maður stofn­unar sem var í ferð­inni marg­bað mig um að biðja borg­ar­full­trú­ann afsök­unnar, sem ég að sjálf­sögðu gerði ekki. Borg­ar­full­trú­inn hætti fljót­lega í nefnd­inni. En eftir þetta sýndi emb­ætt­is­mað­ur­inn mér fjand­skap. Þetta er dæmi um karla­sam­stöðu

28 Einu sinni vorum við í vinnu­ferð þar sem átti að hrista saman hóp­inn. Einn leik­ur­inn fólst í því að raða nokkrum úr hópnum upp í röð, þar sem hver átti að segja hvað þeim fannst fal­legt við hinn. Einn karl­mað­ur­inn sagði „brjóstin“ við unga stúlku á list­anum.

Þegar allir voru búnir að nefna eitt­hvað átti að síðan kyssa á stað­inn sem þeir höfðu valið sem fal­leg­astan (og ekk­ert hætt neitt við það).

29 Í kosn­ing­unum 2010 var ég ólétt og sett­ist í pall­borð hjá hags­muna­sam­tökum um menntun barna. Við hlið­ina á mér sett­ist þáver­andi borg­ar­full­trúi sem þurfti endi­lega að tjá mér áður en við hófum umræður í pall­borð­inu hvað honum fynd­ust ófrískar konur sexý.

30Eitt sinn, sem oftar, var ég í minni­hluta í borg­ar­stjórn. Ég vann mikla vinnu og lagði fram til­lögu um aukna áherslu á verk­menntun í 10 liðum. Ég lagði hana inn á dag­skrá eins og reglur kveða á um. Daginn fyrir borg­ar­stjórn hringir einn borg­ar­full­trú­inn seint um kvöld og byrjar að öskra á mig í sím­ann. Að hann eigi að leggja þessa til­lögu fram. Að hann sé full­trúi hóps­ins í mennta­málum. Að hann sé ofar á list­anum. Að ég eigi að hlýða. Og hann eigi að flytja þessa til­lögu. Öskrandi allan tím­ann.

31 Þing­mað­ur­inn í ferð erlendis horfði á barm­inn á mér og sagð­ist alveg vilja leggja sig þarna á milli. Klukku­tíma síðar var ég að koma af barnum. Hann gekk við hlið mér og lagð­ist upp að hlið mér, með höf­uðið og lagði það á brjóstin mín og stundi; leit svo á mig og sagði með hvolpa augum --- .

Kunningi minn kom aðvíf­andi og bað um aðf fá að tala við mig. Ég gekk út stuttu síðar.

32 Var á barnum þegar for­mað­ur­inn þáver­andi kom aftan að mér, strauk rass­inn á mér. Ég brosti og gekk í burt. Hann elti mig að sal­ern­inu og spurði hvort hann ætti ekki að koma inn. Ég hló og var vand­ræða­leg en sagði nei. Þetta var hvorki í fyrsta né síð­asta skiptið sem þetta gerð­ist.

33 Nýverið sögðu tveir eldri karlar brand­ara á fundum sem ég sat. Fyrri er frá félaga­fundi á Aust­ur­landi og hljómar svona: Einu sinni var maður að keyra frá Reykja­vík til Borg­ar­ness. Hann tekur upp konu sem ferð­að­ist á putt­anum. Hann segir henni að þetta sé skemmti­leg til­viljun því hann hafi áður skutlað óléttri konu í Borg­ar­nes. Konan verður hálf­móðguð og seg­ist ekki vera ólétt. Þá segir mað­ur­inn: „Ekki ennþá, við erum nú ekki komin í Borg­ar­nes.“

Seinni brand­ar­inn var sagður í kaffi­hléi á Lands­fundi og hljóm­aði svona: Stjórn­mála­maður er að fara ríð­andi á milli bæja í ónefndri sveit fyrir kosn­ingar.

Hann kemur að bæ nokkrum og hittir bónd­ann og spyr hann hvað þau hjónin eigi mörg börn. Bóndinn segir að því miður séu þau enn barn­laus. Stjórn­mála­mað­ur­inn segir þá: „Við hljótum nú að geta reddað því. Haltu í hest­inn minn svolitla stund,“ og svo fer stjórn­mála­mað­ur­inn inn í bæinn.

34 Ég var á póli­tískri ráð­stefnu fyrir hönd ung­liða­hreyf­ing­ar­innar minnar. Það var skemmtun á laug­ar­dags­kvöld­inu. Eldri maður í valda­stöðu á ráð­stefn­unni var kom­inn vel í glas og við vorum ein eftir inni.

Hann grín­ast með að reyna við mig á „femínískan máta“ því ég er svo mik­ill femínisti og lætur svo hverja lín­una á eftir annarri flakka. Ég hlæ vand­ræða­lega. Maðurinn leiðir mig og ég veit ekki hvernig ég á að bregð­ast við. Því næst leggur hann hend­ina sína á lærið mitt og færir hana sífellt ofar. Ég gríp í hend­ina hans, tek hana af lær­inu mínu og seg­ist þurfa að fara út að finna vin minn.

Ég hef hitt mann­inn tvisvar sinnum síðan þetta atvik átti sér stað. Í bæði skiptin hefur hann reynt eitt­hvað svipað.

Hann sendi mér einnig reglu­lega skila­boð í hálft ár eftir þetta og bað mig meðal ann­ars að hitta sig þegar hann var í Reykja­vík til að fara yfir eitt­hvað „stjórn­mála­tengt“.

35 Ég skrif­aði grein um skað­semi ákveð­inna efna í plasti. Ég benti á teng­ingu þeirra við ófrjó­semi kvenna og þá stað­reynd að þetta efni er að finna í ýmsum vörum sem konur nota til dæmis hjálp­ar­tækjum.

Ég fékk að heyra það í langan tíma á eftir þar sem ég mætti á fundi, frá karl­mönnum, að þeir gætu sko sýnt mér hvernig ég þyrfti ekk­ert að nota þessi hættu­legu hjálp­ar­tæki, þeir gætu kennt mér ýmis­legt sem hefði ekki komið fram í grein­inni sem ég skrif­aði og snéri að þessum hluta og svo fram­vegis.

Einn gekk það langt að segja hversu mikið þessi grein gerði fyrir hann, núna þyrfti hann bara að hugsa um mig og það sem ég skrif­aði til að full­nægja sér.

36 Árshátíð Árborgar 2017: Veislu­stjóri og þrír skemmti­kraftar. Allt karl­menn. Fjórir karl­menn að skemmta öllu starfs­fólki sveit­ar­fé­lags­ins ásamt mökum. Allir utan einn, gerðu nær ein­göngu út á neð­anmitt­is­brand­ara. Okkur var gert að sitja undir þessu, brosa, borða og hafa gaman. Haltu kjafti og vertu sæt.

37 Einn af upp­renn­andi stjórn­mála­mönn­unum er með margar „óstað­festar“ sögur um áreitni gangvart ungum konum. Innan flokks­ins var gert mál úr þessu og reynt að láta hann sæta ábyrgð. Ein­hverjar konur gátu ekki hugsað sér að starfa með flokknum vegna þessa manns. Ekkert kom útúr mál­inu og mað­ur­inn starfar í flokknum eins og ekk­ert hafi í skorist enda er svo rosa­lega dramat­ískt að hefta póli­tískan feril ungs manns þrátt fyrir sögu­sagnir.

38Ég náði frá­bærum árangri í próf­kjöri. Karl­mað­ur­inn sem ég var í hvað mestri sam­keppni við, sagði við mig eftir að úrslitin lágu fyrir að svona hefði þetta nú farið af því ég væri kona.

39 Ég á ótal sögur af smá­at­riðum sem lýsa fyr­i­ritn­ingu og gera lítið úr konum og mér. Mig langar lítið að vita af því sem sagt er um mig að mér fjar­staddri í ljósi þess sem ég heyri að mér við­staddri.

40 Það var svona jóla­gleði, allur þing­flokk­ur­inn úti að borða með mökum. Eftir mat­inn var fólk að færa sig og spjalla og svona og for­mað­ur­inn kemur og sest við hlið­ina á mér og er að segja eitt­hvað. Allt í einu finn ég hendi renna niður bakið á mér og stoppa á rass­inum. Vildi ekki vera með vesen, konan hans var þarna. Stóð upp og færði mig.

Fullt af fólki sá þetta en eng­inn sagði neitt. Þetta eyði­lagði alla mögu­leika á eðli­legum sam­skiptum okkar á milli.

41 Á eft­ir­mið­dags jóla­gleði á vegum nefndar borg­ar­innar, sem ég sat í, sest annar yfir­manna stofn­un­ar­innar (stór og stæði­legur karl­maður) við hlið mér í sófa og við ræðum um mál­efni stofn­un­ar­innar. Allt í einu setur hann hend­ina utan um mig, dregur mig að sér og stingur tung­unni upp í mig. Ég beit hann í tung­una og spurði hvern and­skot­ann hann hefði verið að gera. Hann kunni ekki að skamm­ast sín heldur tuð­aði eitt­hvað um ég kynni ekki gott að meta. Sem betur fer los­aði borgin sig við hann stuttu síðar - með skipu­lags­breyt­ingu.

42 Í próf­kjöri var pan­ell fram­bjóð­enda. Salur kjaft­fullur. Það var þétt raðað á bak­við borð fyrir pan­el­inn. Einn með­fram­bjóð­andi minn sat þétt við mig og óskaði mér góðs gengis um leið og hann strauk lærið á mér allt of mikið og allt of ógeðs­lega og allt of ofar­lega. Gleymist aldrei.

43 Komment frá borg­ar­full­trúa á fagráðs­fundi: Þú átt ekki að vera í svona flegnu. Það fer þér ekki. Er bara ekki þinn stíll, þú sem ert alltaf svo proper til fara.

44 Ég var í stjórn vel­ferðar-íþrótta-jafn­rétt­is­mála í bænum auk ann­ara trún­að­ar­starfa. Óskað var eftir að ég ynni að jafn­rétt­is­málum fyrir bæinn og var samið um allt nema laun. Tímann hafði ég nokkuð rúman en á þessum tíma var ég nýbúin að eign­ast mitt fjórða barn.

Var í laun­uðu starfi og auka­starfi við skúr­ingar. Við skil á skýrsl­unni lagði starfs­maður nefn­ar­innar (bæj­ar­ins) til að greiða mér sama tíma­kaup og ég fékk fyrir skúr­ing­arnar. Eftir smá umhugsun sam­þykkti ég það með þeim fyr­ir­vara að við myndum leggja til­ögu hans fyrst fyrir nefnd­ina. Þá föln­aði hann og bauð mér fimm­falt skúr­ing­konu­taxtan eins og hann kall­aði það.

45 Eitt sem hefur farið mikið í taug­arnar á mér og ég tel hindra eðli­lega fram­göngu kvenna í stjórn­málum er þessi áhersla á „ungu flottu“ kon­una. Veit ekki hversu oft ég hef heyrt þetta og svo verið hvött til að sækja harðar og hraðar fram af því að það sé svo gott að fá svona „unga og flotta“ konu til valda. Ég þoli ekki þennan dulda draum fólks um ungu flottu valda­kon­una - með aldri kemur viska og gamla vitra konan er síst verri. Held að við brennum frekar út ef okkur en enda­laust ýtt fram áður en við rennum út.

46 Stuttu eftir að ég eign­að­ist eldri dóttur mína fór ég í próf­kjör, land­aði 3. sæti á lista og við tók kosn­inga­bar­átta. Ég var ýmis með dóttur mína með mér eða skaust afsíðis til að mjólka mig þegar hún var heima með pabba sínum.

Und­an­tekn­inga lítið var ég spurð hver væri að hugsa um barnið, þar sem rúm 2000 ár eru liðin frá síð­ustu skráðu mey­f­æð­ingu, svona í sög­unni amk, fannst mér þetta fárán­leg spurn­ing, því barnið ætti jú pabba.

Verst fannst mér þó kommentin um að „unga konan“ á list­anum væri ekki nógu sexý, það væri ekk­ert sex í því að vera með nýbak­aða móður í fram­boði.

47 Ég er nýkjörin for­maður í nýju kjör­dæm­is­fé­lagi flokks í Reykja­nes­kjör­dæmi (já það er svo langt síðan). Öflugt félag strax, fund­ar­her­ferðir, umræður og stuð. Ýmsir karl­menn meika mig ekki og eru sífellt að reyna að skrúfa niður í mér. Nokkrir ganga lengra, niðr­andi komment og nið­ur­rif, örfáir en fleiri en tveir, káf og til­raunir til að kom­ast lengra. Engum tókst en hafði þau áhrif að mig lang­aði ekki að vera í for­ystu ... þeirra.

48 Í aðdrag­anda próf­kjörs voru margir karl­menn æstir í að fara í efstu sætin. Ég var eina konan sem kom til greina í slag­inn. Einn karl­mað­ur­inn hafi reynt mikið til að fá mig til að fara í neðra sæti svo ég trufl­aði ekki hans bar­áttu.

Ítrekað sögðu stuðn­ings­menn hans við mig að ég væri frá­bær, og mik­ill stuðn­ings­maður og „team player“ en ég ætti auð­vitað að bíða. Ég ætti að velja mér mál­efni. Og fullt annað.

Að lokum þegar ég til­kynnti að ég ætl­aði í slag­inn við þessa karla þá fékk ég sím­tal: „Vinskapi okkar er lokið.“

49 Ekki áreiti en dæmi um sex­is­mann í Háskólapóli­tík­inni: Mér var boðið 3. sætið á lista Vöku til Stúd­enta­ráðs sem ég þáði. Daginn fyrir lista­kynn­ingu er mér sagt að ég sé komin niður í 5. eða 6. sæti, en sú sem var sett í sætið mitt var þáver­andi við­hald odd­vit­ans.

Þau lof­uðu og settu mig í rit­stjórn Stúd­enta­blaðs­ins til að halda mér góðri fram­yfir kosn­ingar. Í fyrsta sinn í langan tíma var kona að leiða lista Vöku. Vaka beið afhroð og það var skrifað á leið­tog­ann og henni refsað per­sónu­lega. Einu til tveimur árum síðar hringdi þáver­andi (nýr) oddi­viti í mig og bauð mér rit­stjórn Vöku­blaðs­ins í kosn­inga­bar­átt­unni. Ég hló og spurði hvort hann væri að grín­ast. Nei, þeim vant­aði solid fólk til að gefa út blaðið í kosn­inga­bar­átt­unni og ég væri besta mann­eskjan í djobbið.

Ég benti honum á að ég hefði líka verið það í fyrra og ég hefði ein­fald­lega betra djobb við að þjálfa mennta­skóla til úrslita í Morfís. Vaka tap­aði aftur það árið, en það var aldrei tengt við gæj­ann sem leiddi list­ann eða arfa­slakt Vöku­blaðið.

50 Ég er í sveit­ar­stjórn og þegar ég kem hlaup­andi inn á fund og fæ mér sæti sé ég að karl­kyns odd­viti ann­ars fram­boðs glottir og horfir á mig og segir svo: „Ég er ekki vanur að sjá þig í svona miklum fötum.“

51 Ung­liða­hreyf­ing stjórn­mála­flokks. Ný í starf­inu. Einn aðili sem áreitti mig sér­lega mikið: „Ég ætla að sofa hjá þér þegar konan mín deyr“ (hún var ólétt en ekki dauð­vona).

52 Ég var í opin­berri heim­sókn erlendis, eina konan í íslensku sendi­nefnd­inni, sem sam­an­stóð af ráð­herra, aðstoð­ar­manni, ráðu­neyt­is­stjóra, sendi­herra og emb­ætt­is­manni.

Í heim­sókn í fjár­mála­fyr­ir­tæki voru að auki full­trúar úr við­skipta­líf­inu með okkur. Við stilltum okkur upp í röð til að heilsa og ég var í miðri röð. Þegar röðin kom að mér færðu þeir, sem voru að heilsa okkur, sig út á enda hinum megin og byrj­uðu að heilsa úr þeirri átt en hættu þegar röðin kom aftur að mér. Slepptu því sem­sagt að heilsa mér þótt ég væri með útrétta hönd. Ég var furðu lostin og algjör­lega miður mín.

Þegar ég nefndi þetta við mína menn eftir á voru þeir rosa hissa. Höfðu ekki tekið eftir neinu.

53 Hann var á þeim tíma aðstoð­ar­maður ráð­herra og við vorum í óform­legum hitt­ingi að loknum fundi ásamt sam­starfs­manni hans (aðstoð­ar­maður ann­ars ráð­herra) og utan­að­kom­andi félaga þeirra.

Höndin á honum var allt í einu komin á lærið á mér og nán­ast upp í klof. Ég færði mig undan þannig að hinir urðu aug­ljós­lega varir við hvað var í gang.

Enginn þeirra brást við aðstæð­unum, þeir létu bara eins og ekk­ert væri. Ég fór heim.

54 Í mörg ár velti ég þessu ekk­ert meira fyrir mér, enda ekk­ert „alvar­legt atvik“. Mjög klass­ískt að hugsa þannig, upp­lifa sig heppna að hafa sloppið við eitt­hvað verra. Það var ekki fyrr en ég fór að heyra allar hinar sög­urnar af honum sem sam­hengið rann upp fyrr mér. Enn einn karl­inn að mis­nota vald sitt gróf­lega.

Hann er nefni­lega þekktur fyrir að stunda það að áreita konur um leið og hann er kom­inn í glas. Eftir að hann svo fór í með­ferð er eins og hann hafi sjálf­krafa fengið synda­af­lausn og að þessi hegðun hafi aldrei verið hluti af honum, þrátt fyrir að fjöldi kvenna hafi upp­lifað áreiti af hans hálfu. Að mér vit­andi hefur þetta ekki verið rætt sér­stak­lega innan flokks­ins þó ég viti ekki betur en að þetta sé nokkurn veg­inn almenn vit­neskja þar. Hann er giftur sem ég veit ekki hvort ýtir undir það að allir kóa með honum, án þess að það afsaki eða útskýri neitt.

Hann gegnir ennþá trún­að­ar­störfum fyrir flokk­inn.

55 Sam­starfs­maður í stjórn­mála­flokki kemur aftan að mér og strýkur mér niður bakið og niðrá mjaðma­svæði. „Mikið ertu nú blóm­leg og fín.“ Ég var tæp­lega þrí­tug, klædd í blóma­kjól og komin tæpa átta mán­uði á leið.

56 Ég get ekki talið upp öll þau skipti sem mér hefur beint og óbeint verið hótað nauðgun vegna skoð­ana minna. Ég hef engan áhuga á að hafa það eftir, en ég hef oft lesið um alls­konar hluti sem ég hefði gott af og hvernig væri nú best að þagga niður í mér.

57 Ég var fram­kvæmda­stjóri þing­flokks í tvö kjör­tíma­bil og aðeins einu sinni fór þing­maður yfir strikið – tók aðeins of „vina­lega“ utan um mig í þing­flokks­veislu. Senni­lega ótrú­lega vel sloppið miðað við aðstæður.

58 Starfs­maður stjórn­mála­flokks stopp­aði ung­liða á leið á fund glott­andi og sagð­ist vita hvar hún ætti heima og hvaða síma­númer hún hefði.

59 Ég var í mót­töku og alls­konar fólk á staðnum. Mér finnst gaman og er að spjalla við alls­konar fólk, stend allt í einu við hlið­ina á eldri manni úr öðrum stjórn­mála­flokk sem ég þekki ekk­ert þannig.

Ég heilsa samt og brosi og hann snýr sér að mér og tekur í hend­ina á mér og dregur mig aðeins til hliðar, allt í einu tekur hann utanum mig og ég finn að hendur hans eru útum allt. Ég losa mig og brosi bara og fer að hlægja og færi mig og von­aði að eng­inn hefði séð þetta.

60 Ég var starf­andi borg­ar­full­trúi og kom inn sem vara­maður á fund. Ég hafði ekki áður setið fund í þessu her­bergi og spurði því emb­ætt­is­mann­inn sem fór fyrir mála­flokknum hvar ég ætti að sitja. Hann sat við fund­ar­borðið, glennti út fæt­urnar, glotti og klapp­aði á annað lærið á sér: „Hérna,“ sagði hann. Mér var gróf­lega mis­boðið.

Þessi sami emb­ætt­is­maður er frægur fyrir að kalla konur: „Vina.“

61 Á erlendri ráð­stefnu (í gær) var ég að tala við ungan karl­kyns stjórn­mála­mann (hómó­fó­bískan) um Pride göng­una og hvað mér þætti hún mik­il­væg fyrir rétt­inda­bar­áttu hinsegin fólks og ætti því að vera haldin sem víð­ast og hann spurði mig þá glott­andi hvort ég væri tví­kyn­hneigð og hvort ég hefði sofið hjá öðrum konum.

62Var í hópi sveit­ar­stjórn­ar­fólks í ferð þar sem allir gistu á sama hót­eli. Það var farið út að borða og eftir mat­inn fékk fólk sér drykk og bæj­ar­stjóri í nálægu sveit­ar­fé­lagi sem ég þekki ekki neitt stakk upp á að við færum saman upp á her­bergi. Þegar ég neit­aði setti hann upp fýlu­svip og sagð­ist aldrei hafa fengið neitun áður. Ég yrði bara að sofa hjá honum. Margir karlar voru við borið en því miður engin kona sem var nógu nálægt til að heyra. Enginn sagði neitt.

Ég flýtti mér upp á her­bergi þegar á hót­elið var komið, skömmu síðar var bankað á hurð­ina. Ég opn­aði ekki og ekki í hin tvö skiptin sem bankað var. Ég hins vegar svaf ekk­ert og var ekki í neinu formi fyrir póli­tískar umræður dag­inn eftir þar sem orkan fór í að forð­ast hann og svo skamm­að­ist ég mín, skil það ekki núna.

63 Hátt­settur emb­ætt­is­maður var á leið í sjón­varps­við­tal og sagð­ist vera á leið heim að skipta um föt. Var þá sagt að það væri óþarfi, það væri nóg að hneppa bara aðeins frá.

64 Ég hef ekki orðið fyrir kyn­ferð­is­legri áreitni í stjórn­mála­flokknum mínum. Það er senni­lega samt til­viljun þar sem ég veit að þar er að finna ofbeld­is­menn eins og ann­ars staðar (að minnsta kosti tveir sátu lengi á þingi). Öðru máli gegnir um stjórn­sýsl­una, en það er önnur saga.

Ég vil hins vegar nota þennan vett­vang til að lýsa þeim van­mætti sem ég upp­lifi þegar menn á borð við X fá athygli. Þegar nánir vinir mínir og fjöl­skyldu­með­limir deila við­tölum við hann og óska eftir end­ur­komu hans í stjórn­mál. Maðurinn er harðsvír­aður kyn­ferð­is­brota­maður og hefur beitt margar konur ofbeldi, þar á meðal eina frá því að hún var níu ára. Sú er mér nokkuð náin og hefur hún ekki starfað í stjórn­málum, en ég upp­lifi mig ekki sem örugga í þeim á meðan kyn­ferð­is­brota­menn af þessu tagi eiga enn erindi og njóta vægis.

Ég vona að þær konur sem eru hér treysti sér til að hafa hátt þegar Egill Helgason fær hann næst í Silfrið eða þegar frændur okkar deila greinum um stór­kost­leg afrek hans.

65 Ég var valin í odd­vita­sæti á lista og karl­maður sem vildi sætið varð fúll. Hann spyr mig hvort ég átti mig á því hversu harður heimur þetta sé, það séu menn þarna úti sem muni alveg láta mig heyra það, og ég ein­stæð móðir - hver ætti að hugga mig á kvöldin?

Þetta var ekki 1979 heldur sirka 2014.

66 Langar að segja frá einni sögu tengdri svona ald­urs­for­dómum í póli­tík. Ég var á stórum fundi hjá stjórn­mála­flokknum mínum, var þar í fyrsta skiptið sem for­maður flokks­ins í mínu bæj­ar­fé­lagi og var þar með erindi.

Mér fannst þetta mjög vald­efl­andi að standa þarna í pontu og miðla minni reynslu og var fer­lega ánægð með mig. Þarna var ég 36 ára gömul (þetta var í fyrra). Í hádeg­is­hléinu var fólk mikið að spjalla saman eins og gaman er að gera á svona manna­mótum.

Svo rekst ég á einn sem ég þekki aðeins, þing­maður flokks­ins, og ég fer að heilsa honum. Þá klípur hann í nefið á mér og segir „hvað segir þú stelpa“ ! Og skyndi­lega fór ég úr því að vera vald­efld 36 ára kona í að vera 12 ára nið­ur­lægð stelpa.

Ég var svo hissa og lít­il­lækkuð og trúði ekki að hann hefði virki­lega gert þetta. Var eitt­hvað svo lengi að melta þetta að ég sagði ekk­ert við hann um þessa óvið­eig­andi fram­komu hans. Það situr enn í mér að hafa ekki svarað fyrir mig.

67 Óþolandi. Svipuð saga: Ég var beðin um að halda kynn­ingu á svona 40 manna fundi. Þegar ég mætti tók stjórn­mála­maður utan um mig og strauk upp og niður mittið á mér á óþægi­legan máta. Ég sat við hlið­ina á honum allan fundin og lærið hans var sífellt að koma við mitt, ég færði mig bara undan og hélt flott­ann fyr­ir­lestur að mér fannst.

Eftir fund­inn voru skipu­leggj­endur, stjórn­mála­mað­ur­inn og fyr­ir­les­arar að ræða fund­inn, ég kem með athuga­semd og stjórn­mála­mað­ur­inn bregst þá við með því að brosa yfir­læt­is­lega og klappa mér á koll­inn.

68 Þú veist að kosn­ingar eru í nánd þegar þú ferð að fá skila­boð frá hinum og þessum körlum í kjör­dæm­inu þínu sem hafa allt í einu gríð­ar­legar áhyggjur af því að þú ætlir þér eitt­hverja hluti og reyna að sann­færa þig um að þinn tími sé ekki kom­inn eða ein­fald­lega lið­inn eða að það sé þörf fyrir þig akkúrat þar sem þú ert núna og borgi sig ekki að ætla sér hluti.

69 Hef náð góðum árangri með flokknum mínum í sveit­ar­stjórn­ar­kosn­inum þar sem ég er odd­viti. Skýr­ing­arnar sem ég hef fengið á þess­ari vel­gengni frá sumum körlum er sú að það sé svo fram­bæri­legur karl í öðru sæti og þing­mað­ur­inn sem leiðir kjör­dæmið þakkar sér árang­ur­inn því hann er svo geð­felldur.

70 Þegar Jóhanna Sig­urð­ar­dóttir var for­sæt­is­ráð­herra sat ég í bæja­ráði og var eina úr mínum flokki í ráð­inu og í minni­hluta.

Næstum hver ein­asti fundur byrj­aði á því að sami karl­kyns nefnd­ar­mað­ur­inn kom með háðs­glósur um Jóhönnu eða nið­ur­lægj­andi athuga­semdir um hana og glotti svo framan í mig og margir hlóu með. Ef ég svar­aði að þá sagði hann: Vertu ekki svona til­finn­inga­næm eða voða­lega ertu við­kvæm … Ég var farin að hata þessa fundi en lærði að það besta sem ég gat gert var að hunsa hann.

Svo hætti Jóhanna og ég mæti á fund ... og hann byrjar að tala um hana. Þá gat ég ekki orða bund­ist og leit yfir hóp­inn og sagði: Er hann sá eini hér inni sem veit ekki að það er búið að skipta um rík­is­stjórn og Jóhanna er hætt?

71 Ég náði ljóm­andi góðum árangri í fyrsta próf­kjör­inu sem ég tók þátt í og end­aði á öðru sæti á lista í Kraganum. Þegar úrslit­unum var fagnað stóð ég ásamt þáver­andi kærasta mínum á spjalli við mann sem óskaði mér til ham­ingju með árang­ur­inn og spurði svo kærast­ann: Já, ert það þú sem ert masterm­ind­inn á bak við þetta?

72 Var á ráð­stefnu á lands­vísu, var í mál­efn­hópi með manni frá mínu sveit­ar­fé­lagi, þó ekki sam­flokks­manni. Við komum með til­lögu að ályktun inn til hóps­ins. Þegar búin var að vera ágætis umræða og hóp­ur­inn er að klára störf sín segir hann. „Þetta er fínt, að hafa konu með sér til að semja og skrifa álykt­anir.“ Ég þagði, horfði á mann­inn og svo hina, eng­inn sagði neitt. Í hádeg­is­hléi kemur ungur maður (sam­flokks­maður manns­ins) sem var í hópnum til mín og for­dæmir hegðun manns­ins.

73 Þegar ég var í fram­boði til Alþingis 2009 var ég klipin fast í rass­inn af ein­hverjum fávita sem mætti á opið hús. Ég upp­lifði það eins og honum fynd­ist hann mega þetta þar sem ég væri í (fram)boði og ætti að þókn­ast áhuga­sömum kjós­endum.

Ég byrsti mig eitt­hvað við hann en fór ekki nálægt því að láta henda honum út eða neitt slíkt. Held ég hafi ómeð­vitað verið að passa uppá að búa ekki til senu og vera óþægi­leg og skemma fyrir fram­boð­inu.

Við erum mikið búnar að ræða hérna um „ungu og glæsi­legu kon­urnar“ sem eru taldar svo æski­legar í póli­tík; sem er bara skýrt dæmi um hlut­gerv­ingu kvenna. Þessi litla saga hérna að ofan er af sama meiði. Búið að gera konur að ein­hverjum hlutum sem mega þá vera almenn­ings­eign fyrst þær eru að bjóða sig fram á opin­berum vett­vangi.

74 Ég var kosin í ung­liða­hreyf­ingu nýstofn­aðs flokks fyrir mörgum árum síðan (ég þá rúm­lega tví­tug). Ég hafði ekki boðið mig fram til stjórnar heldur frétti ég af því frá ókunn­ugri mann­eskju að ég sæti nú í stjórn­inni.

Eftir að hafa sann­fært mig um að þetta kæmi ekki fyrir aftur og djúpt sam­tal við for­mann­inn ákvað ég að halda stjórn­ar­sæt­inu því mig lang­aði að gefa þessu séns. Ég var á fyrsta fundi kosin gjald­keri nýstofn­aðrar hreyf­ing­ar­innar. Á fyrsta fundi mínum sem gjald­keri var mér til­kynnt um að annar gaur myndi líka vera gjald­keri félags­ins með mér af því að ég var svo reynslu­lítil.

Þá var ég búin að vera gjald­keri félaga­sam­taka til nokk­urra ára. Ég mætti aldrei aftur á fund og tók aldrei þátt í starf­inu eftir þetta.

75 Ég sá um skipu­lag á öllum mögu­legum við­burðum hjá flokk­inum mínum. Eitt skipti eftir vís­inda­ferð og gest­irnir voru farnir var ég að klára að taka til. Þing­maður frá okkur og annar (ungur) karl voru þarna og var galsi í okkur öllum.

Þing­mað­ur­inn faðmar mig skyndi­lega alveg inni­lega þannig að við dettum ofan í sófa, hann liggj­andi ofan á mér með allan sinn þunga. Svo kyssir hann mig á háls­inn og kinn­ina. Ég hló þetta af mér en fór heim og brotn­aði niður og gat lengi vel ekki horfst í augu við hann eða umgengst hann í starfi flokks­ins.

Þegar ég reyndi að ræða þetta við hinn karl­inn hló hann bara og sagði að ég hefði nú alveg fílað þetta, svona mynd­ar­legur maður eins og X. Það væru nú allar kon­urnar í flokknum heitar fyrir honum.

Hann er (enn) dáður og elsk­aður þing­maður.

76 Í stjórn Spari­sjóðs­ins í Keflavík (ég var yfir­leitt eina konan) ákváðu karl­arnir í stjórn­inni að hitt­ast hálfri klukku­stund fyrir fund – og létu mig ekki vita. Þeim brá virki­lega þegar ég frétti af þessu og mætti, ekki síst spari­sjóðs­stjór­inn.

77 Ég hef setið í fjölda nefna og stjórna. Í einni stjórn­inni var óþol­andi oft sem ég þurfti að taka hönd manns sem sat við hlið­ina á mér, af hnéinu og lærunu á mér – þessi stans­lausu grip í mann eru virki­lega þreyt­andi.

78 Þegar ég var nýbyrjuð í póli­tík og var mjög virk og dug­leg í kosn­inga­bar­áttu árið 2009, þá frétti ég af dips keppni tveggja manna í bar­átt­unni um mig. Ég hló bara að þessu þegar mér var sagt frá því (þorði ekki öðru og vildi ekki vera leið­in­leg) en mér leið alltaf svo illa yfir þessu.

Var ég ekk­ert annað en ein­hver hlutur fyrir þeim? Hafði ég ekk­ert annað að bera en að vera sæt og ung? Glatað!

79 Á fyrsta kjör­tíma­bil­inu sem ég sat í bæj­ar­ráði (í minni­hluta). En ég var líka for­maður jafn­réttis­nefndar og nefndin lagði til að gerði yrði úttekt á launa­málum hjá bæj­ar­fé­lag­inu með til­liti til jafnra launa.

Málið kom til bæj­ar­ráðs og eftir tals­verða umræður spurði einn bæj­ar­ráðs­mað­ur­inn mig: Af hverju eru konur að fara út á vinnu­mark­að­inn og ... af hverju getið þið ekki verið heima og verið sætar. Svo ég spurði hann hvort hann vildi vera heima og vera sætur?

Tillagan var ekki sam­þykkt.

80 Eitt skipti í bæj­ar­stjórn tók ég upp mál, munn­lega, sem ég taldi mjög mik­il­vægt að fara að vinna að. Umræður héldu áfram en eng­inn tók undir með mér.

En svo brá við að bæj­ar­stjór­inn nefndi þetta sama mál og þá tóku fimm bæj­ar­full­trúar undir með honum. Síðan kom kaffi­hlé og þá vakti ég athygli þeirra kvenna sem höfðu tekið undir með bæj­ar­stjór­anum að ég hefði reifað málið á undan bæj­ar­stjór­anum. Þær höfðu ekki áttað sig á því.

Sam­fé­lags­mótun hefur tals­verð áhrif á okkur og við konur þurfum líka að gæta þess að hlusta jafn gaum­gæfi­lega á kon­urnar.

81 Á fundum þar sem ég var í stjórn kom það varla fyrir að ég hitti þessa karla (allir tals­vert eldri en ég) án þess að það væri rætt um útlit mitt, svo sem hefur þú fitnað eða hefur þú grennst. Það skán­aði eftir að ég fór að spyrja þess sama.

82

Ég var í fyrsta sæti í mínu bæj­ar­fé­lagi (for­seti bæj­ar­stjórnar og vara­bæj­ar­stjóri) og hafði bætt við manni í síð­ustu kosn­ingum.

Þá kom einn fram­kvæmda­stjóri sem mætti á viku­lega fundi og sagði við mig: Við þurfum að fá karl­mann í fyrsta sætið næst. Jæja, sagði ég. Finnst þér ég ekki hafa staðið mig?

Jú, sagði hann, en það er betra að tala við karl­menn.

83 Fyrir þremur árum var ég í starfs­námi hjá Eft­ir­lits­stofnun EFTA. Allir starfs­nem­arnir áttu það sam­eig­in­legt að vera frekar reynslu­miklir á ald­urs­bil­inu 25 - 32 ára, 4 stelpur og 2 strákar.

Í jóla­löns­inum var fólk búið að fá sér aðeins í glas og ég og starfs­nem­inn (stelpa) sem deildi með mér skrif­stofu sátum á borði með nokkrum frekar hátt settum karl­kyns starfs­mönnum.

Þar kom til tals að á hverju ári væri gerður listi yfir kven­kyns starfs­nem­ana og þeim gefin stig eftir hversu heitar þær voru. Þeir voru rosa­lega hissa á því hvað við brugð­umst illa við, skildu ekk­ert hvað var nið­ur­lægj­andi við þetta, því við fengum jú fína ein­kunn að þeirra sögn.

84 Eitt skiptið fór ég út á land á mið­stjórn­ar­fund og þar var einn giftur þing­maður að reyna við mig á skemmtun um kvöldið. Mér tókst að losna við hann og fór að sofa. Í að minnsta kosti einn klukku­tíma stóð hann og barði á dyrnar hjá mér. Þetta var óskemmti­legt.

85 Ég var eina konan á lok­uðum fundi og kom með til­lögu sem sner­ist um jafn­rétt­is­bar­áttu kvenna. Þetta reynd­ist þeim erfitt og fóru þeir í mikla vörn, kjörnir full­trúar sem og emb­ætt­is­menn. Ég spurði hvort það væri þá raunin að þeir treystu ekki konum á hinu póli­tíska sviði, það var að sjálf­sögðu ekki til að bæta and­rúms­loftið.

Eftir mikið tuð og pirr­ing lagði ég til að það yrði kosið um þessa til­lögu, þeim væri vel­komið að fella hana en til­lög­una legði ég fram. Að sjálf­sögðu var ekki kosið um til­lög­una heldur var hún lögð fram og sam­þykkt, það hefði fallið á glans­mynd­ina út á við að koma hreint fram.

Í fram­hald­inu var þess gætt að málið náði ekki til­settum árangri.

86 Fyrir 20 árum tók ég þátt í próf­kjöri (sveita­stjórn) fyrir ný stofn­aðan flokk og náði fimmta sæti.

Mér var talin trú um að þarna væri reynd­ara fólk og það væri betra fyrir flokk­inn ef það færð­ist ofar á list­ann og end­aði ég í íþrótta­nefnd. Þar var tekið á móti mér með lófataki (allt karl­menn) eftir að einn karl­mað­ur­inn kleip í rass­inn á mér og spurði hvaða vit ég hefði eig­in­lega á íþróttum.

87 Að taka þátt í próf­kjöri var ávísun á að þurfa „þola“ kossa, þukl og faðm­lög frá flokks­mönnum, helst með bros á vör (ann­ars myndu þeir ekki kjósa þig).

88 Þing­manns­frú.

Það fer afskap­lega í taug­arnar á mér þegar er gert lítið úr maka þing­kvenna vegna stöðu þeirra. Upplifði þetta oft þegar ég var á þingi. Oft eins og ég ætti að skamm­ast mín fyrir að „setja“ maka minn í þessa stöðu. Var oft spurð hvernig honum lit­ist á að ég væri í þessu starfi og hvort honum væri sama ef ég færi aftur fram.

Hann fékk á sig athuga­semdir ef hann gerði eitt­hvað fyrir mig sem aðrir urðu vitni að, eins og að keyra mig á við­burð eða koma með gögn sem ég gleymdi heima. Þá var „þing­manns­frúin að störfum“ og hann var „vel upp alinn hjá mér“ ... af því það gat ekki verið að hann reyndi að gera eitt­hvað af fúsum og frjálsum vilja til að styðja mig í starfi.

Eins og að mað­ur­inn minn ætti að skamm­ast sín fyrir það í hvaða stöðu ég var eins og það gerði lítið úr honum að ég væri á þingi. Að það væri karl­mann­legt að vera þing­maður og það gerði stöðu maka svo kvenn­læga, sem sagt tengt við und­ir­gefni, þjón­ustu og ómerki­legri stöðu í sam­band­inu. Eins og karl­menn hefðu þörf til að minna mig á með svona athuga­semdum að hann ætti að vera „karl­mað­ur­inn“ og ég væri að grafa undan því.

89 Það er maður í flokknum sem ég hef þekkt í nokkur ár, hann er tölu­vert eldri en ég, en við höfum bæði verið virk í flokknum í nokkurn tíma.

Hann hefur oft sagt að hann langi að sofa hjá mér og ég hef margoft sagt greini­lega að ég hafi ekki áhuga á því. Við erum á ráð­stefnu og gistum á sama hót­eli og hann kemur og bankar hjá mér á hurð­ina. Ég opna enda erum við vinnu­fé­lagar en þá girðir hann niðrum sig ...

Mér tókst að koma honum út en sat eftir með skömm­ina og sagði engum.

90 Ég byrj­aði að vinna hjá opin­berri stofnun á vegum borg­ar­innar í tíma­bund­inni sum­ar­ráðn­ingu á svip­uðum tíma og ég var í fram­boði fyrir nærri 20 árum. Ég var vöruð við einum eldri karl­manni sem starf­aði þarna. Sam­starfs­konur sögðu, pass­aðu þig á því að vera aldrei ein með honum á skrif­stofu, ekki segja já ef hann biður þig að vinna með sér verk­efni fram­eftir og aldrei þiggja far með honum heim. Ok! Takk, sagði ég.

Einn dag­inn stend ég við bók­hillur að leita að ein­hverju, sný baki í dyrnar. Allt í einu er hann kom­inn þétt upp að mér, rennir hend­inni á sér í klofið á mér og segir: „Mikið hefur þú verið fal­leg lítil stúlka.“

Mér kross­brá, æpti, snéri mér við og sagði við hann að ef hann reyndi svona aftur myndi ég kæra hann! Hann glotti og sagði: ,,Það hefur nú verið reynt væna, við lít­inn árangur,“ og rölti glott­andi í burtu.

Ég var í sjokki og skalf. Frétti svo að sam­starfs­kona hans í fram­halds­skól­anum sem hann starf­aði í sínu aðals­starfi hefði kært hann, málið látið niður falla, hún auð­vitað hrökkl­ast úr starfi og hann haldið sínu striki.

Seinna sá ég hann taka við verð­launum sem kenn­ari árs­ins í sínum skóla.

91 Var rétt rúm­lega tví­tug og var boðið að vera kosn­inga­stýra flokks­ins í kjör­dæm­inu. Stuttu áður hafði vinur minn sagt mér að það væri ekk­ert endi­lega lík­legt að ég fengi starfið, hann hefði nefni­lega sóst eftir þessu starfi og bjóst við að fá það.

En alla­veg­ana, kosn­inga­stjórn kjör­dæm­is­ins fund­aði reglu­lega en fund­irnir voru oft ómark­vissir framan af því odd­viti flokks­ins var reglu­lega með störu á brjósta­skor­una mína meg­in­þorra fund­ar­ins og hélt illa fókus, þeir gengu betur þegar ég pass­aði mig að vera þannig klædd að ekki sæist neitt í brjóstin.

Í fögn­uði eftir kosn­ingar kyssti odd­vit­inn mig svo án þess að ég hafi gert neitt til að gefa til kynna að ég hefði nokkurn áhuga á því (hann var nota bene á aldur við for­eldra mína).

92 Þegar við töl­uðum fyrir kynj­aðri hag­stjórn í fyrsta skipti í borg­ar­stjórn hlógu karl­kyns borg­ar­full­trúar upp­hátt og hædd­ust að okkur með frammíköllum sem tíðkast ekki í borg­ar­stjórn, ólíkt Alþingi, nema við alveg sér­stök til­efni.

Sem þeim fannst þetta vera.

93 Karl sem gegndi trún­að­ar­störfum í stjórn­mála­flokki nauðg­aði ungri konu í flokknum í partýi á vegum flokks­ins. Honum var gert að fara úr öllum trún­að­ar­störfum á vegum flokks­ins en af því að hann er „svo dug­legur“ var hann fljót­lega mættur á alla pósta, fundi og við­burði.

Þegar konur gerðu athuga­semdir við þetta og neit­uðu að taka þátt yrði hann þátt­tak­andi var hann tek­inn úr opin­berum störfum en geymdur á bak­við í auka­störfum enda „svo dug­legur“. Fyrir utan það hversu slæmt það yrði fyrir fjöl­skyld­una hans ef hann fengi ekki að vera með.

94 Á fyrsta kjör­tíma­bil­inu mínu í bæj­ar­stjórn var ég vara­bæj­ar­full­trúi og for­maður félags­mála­ráðs. Skömmu eftir kosn­ingar eign­að­ist ég barn sem ég var með á brjósti.

Einn dag­inn komu tveir smiðir í heim­sókn á meðan ég var að gefa barn­inu. Þegar ég var búinn að gefa honum rétti ég pabb­anum barnið og sagði ég þarf að fara að mæta á fund­inn. Þá spurði annar þeirra hvert ég væri að fara. Hún er að fara á fund og það er fundur á fund ofan, sagði eig­in­mað­ur­inn og hló.

Ekki lík­aði smiðnum þetta og hann sagði: Aldrei myndi ég leyfa minni konu að svona.

Það skemmti­lega er að þessi maður er núna ein­lægur stuðn­ings­maður kvenna í stjórn­málum.

95 Stelpur, held að ég hafi verið nokkuð heppin en auð­vitað mætt alls konar við­móti karla á póli­tískum ferli. Ekki allt kyn­ferð­is­legt en oft­ast til­raun til að „sætte meg paa plads“ .

Nokkur dæmi:

- í þing­sal eftir ræðu: Ertu ekki í jafn­vægi?

- í bið­röð í mat­sal (hádegi): Hver er að passa? (Ég snapp­aði)

- á um það bil þús­und fundum: Ég búin að leggja eitt­hvað til, sem er síðar end­ur­tekið af karli á sama fundi og fagnað sem frá­bærri til­lögu.

- lands­fund­arpartí (við­kom­andi drukk­inn): Hæ, mig hefur alltaf langað svo að sofa hjá þér (!).

96 Vertu ákveðin en ekki reið. Ekki missa stjórn á þér. Segðu það sem þú meinar, bara ekki þannig að það sé óþægi­legt að heyra það. Segðu það öðru­vísi.

Stattu með sjálfri þér en ekki vera ein­streng­ings­leg.

Ekki vera eins­máls, þú verður að geta talað um allt en sjáðu samt femín­is­mann fyrir okkur hin, við viljum ekki vera óvin­sæl.

Ekki tala út frá til­finn­ingu, hafðu stað­reyndir á hreinu. Ekki vera samt alltaf að biðja um þessar kynj­uðu grein­ingar, stjórn­kerfið er undir alveg nægi­legu álagi.

Brostu.

97 Á fundum í stjórn fjár­mála­stofn­unar sem ég var í (sirka ára­tug) var mér iðu­lega boðin aðstoð við að skilja hluti en körlunum var aldrei boðin aðstoð jafn­vel þó þeir væru sumir illa að sér, vissu ekk­ert um bók­hald, lítið um fjár­mál, pen­ingamarg­fald­ar­arnn og svo fram­vegis.

Þó ég væri með BS í við­skipta­fræði breytti það engu. Þetta var arfur af gamla tím­anum sem ég vona að konur séu þurfi ekki lengur að glíma við.

98 Í pall­borðsum­ræðum á vegum félaga­sam­taka þar sem tek­ist var á um ólík sjón­ar­mið í aðdrag­anda kosn­inga spurði sitj­andi þing­maður og fram­bjóð­andi ann­ars flokks hvort hann mætti kyssa mig.

Síðar í sömu pall­borðsum­ræðum sagði sami maður að hann væri skot­inn í mér.

99 Þegar ég var valin í ræðulið í laga­deild­inni því ég væri svo hvöss. Ekki ákveðin, sjálfsör­ugg eða flott. Heldur hvöss.

100 Eitt skiptið var ég að fara yfir fjár­hags­á­ætlun bæj­ar­ins (ég var for­seti bæj­ar­stórnar og vara­bæj­ar­stjóri).

Ég hafði vandað mig mikið við gerð ræð­unnar og síðan fóru fram umræður. Einn eldri mað­ur­inn kom síðan til mín og sagði: Mikið var gaman að horfa á þig en ég veit ekk­ert hvað þú sagðir. Það er auka­at­riði!

101 Einu sinni var ég kölluð skraut. Ég stóð við hlið­ina á karl­kyns þing­manni á blaða­manna­fundi vegna fjár­lag­anna. Ég sat í fjár­laga­genefnd og hafði well, dýpri þekk­ingu á því sem var verið að tala um.

Allavega, frétta­maður Stöðvar 2 kemur og spyr hvort „þú sért ekki til­bú­inn í við­tal“ og horfir eitt­hvað upp í loftið og við spyrjum hvort okkar hann vill tala við. „Karlinn, en þú getur staðið svona til hliðar sem svona skraut.“ Ég hróp­aði yfir sal­inn: „Þú kallar mig sko ekki skraut!“

Skilst síðan að hann hafi haldið að ég væri vara­þing­maður og þess vegna ekki viljað tala við mig. Þetta er nota bene, þing­frétta­rit­ari og ég var þá búin að sitja á þingi í þrjá mán­uði sirka. Gaman.

Gott að vera skraut í póli­tík.

102 „Það verður munur þegar þú kemst inn á þing, þá verður eitt­hvað fal­legt að horfa á í ræðu­stól Alþingis.“ Þetta sagði ungur karl­maður við mig. (Það er sem sagt hlut­verk kvenna að vera fal­legar í ræðu­stól fyrir karla að horfa á).

103 Sama dag og tveir fyrr­ver­andi og þáver­andi for­menn Lands­sam­bands Sjálf­stæð­iskvenna höfðu sent frá sér yfir­lýs­ingu um brott­hvarf sitt út flokknum hitti ég einn merki­legan karl.

Merki­legur karl: „Jæja það er nú gott að vera laus við þessar frekjur þarna!“ Ég: „Já þú meinar eins og mig?“ Merki­legur karl: „Ha! Ert þú hætt? Ég hélt nú að þú yrðir síð­asta mann­eskjan til að segja þig úr flokknum!“

Ég móðg­að­ist, en hrút­skýrendur hafa sagt mér að þetta hafi verið vel meint.

104 Þó ég hafi ekki orðið fyrir grófu ofbeldi innan stjórn­mál­anna sjálfra heldur ann­ars staðar er það afar erfitt að labba inná vinnu­stað­inn Alþingi og mæta þar nauð­gara, þekktum í minni kreðsu. Hann er þar ekki starf­andi lengur.

Annars er typpa­fýlan stæk í stjórn­mál­unum.

Kvartað yfir fram­boði af því að karl­inn lenti neðar í sæti og ég lét hann ekki vita af fram­boði. Farið rangt með nafn og talað um hvers dóttir ég væri frekar en mig.

105

Var eitt sinn á fundi og tal­aði fyrir ákveðnu máli sem var mér hjart­ans mál. Þrír karlar sátu og ég hélt að þeir væru að hlusta, en nei, einn horfð­ist í augu við mig og sagði: „Oh, þessi bláu augu!“ og hinir stundu.

Sló mig algjör­lega út af lag­inu, sem var sjálf­sagt ætl­unin.

106 Í fjöl­mennu boði stóð ég á tali með nokkrum aðilum, þar með talið fyrr­ver­andi sendi­herra gagn­vart Íslandi, eldri erlendum manni.

Umræðu­efnið var þá nýaf­staðnar kosn­ingar og áherslur nýrrar rík­is­stjórnar. Þegar ég hef orðið grípur mað­ur­inn fram í með eft­ir­far­andi orðum: „Jájájá ... en það sem kemur mér svo á óvart ha (lítur á karl­mann­inn sem stóð í sama hóp) er hvað þessar aðstoð­ar­konur eru allar sætar! Ég hef nú hitt tvær og þær eru báðar svo sætar, þessi (bendir í átt að mér) og *annar aðstoð­ar­maður* !?“

Ég stóð við hlið­ina á honum en hann hefði ekki getað sýnt meir­van­virð­ingu nema þá kannski ef hann hefði klipið í rass­inn á mér í leið­inni. Öllum leið kjána­lega en ekk­ert okkar sagði neitt við mann­inn. Áttum held ég erfitt með að trúa að þetta hefði gerst. Tveir höfðu þó orð á því eft­irá hvað þetta hefði verið súr­r­eal­ískt.

107 Þegar ég varð reglu­lega fyrir kyn­ferðs­legri áreitni af sam­flokks­manni mínum, sagði vinur minn femínista og áhrifa­konu í flokknum, frá hegðun hans. Hún sagði vini mínum að ekki mætti skrímsla­væða ungan mann á upp­leið.

Ég hætti að þora að drekka á við­burðum á vegum flokks­ins því ég var hrædd um að hann myndi nýta sér yfir­burða­stöðu sína ef ég yrði of drukkin.

Ásökunum mínum var aldrei tekið alvar­lega svo ég hætti alveg að mæta á við­burði á vegum svæð­is­fé­lags­ins sem hann starf­aði fyrir vegna þess að mér leið svo illa í kringum hann. Þrátt fyrir að fleiri ungar stúlkur hafi stigið fram og lýst sömu áreitni þá fær hann enn að sinna trún­að­ar­störfum innan flokks­ins.

108 Það sem mér fannst erf­ið­ast við að fara í stjórn­mál var að karl­kyn­inu í flokknum fannst það eiga mig og ég hugs­aði alltaf með mér hvort að ég þyrfti að þola öll þessi faðm­lög þar sem brjóstin á mér þrýst­ust upp við við­kom­andi, enda­la­ustu faðm­lög þar sem hendin var haldið um mjaðm­irnar og ég dregin að.

Ég man að ég reyndi að taka í hend­ina á mönnum með báðum höndum til að mynda svona mót­stöðu við að vera dregin að við­kom­andi.

Eftir mína fyrstu kosn­inga­vöku sem odd­viti, man ég að ég fór í bað þegar ég kom heim og reyndi að þvo allt þetta af mér, mér var svo mis­boðið hvað karl­mönnum fannst þeir eiga mig.

Ég hugs­aði, kannski kann ég ekki að setja mörk og læt of mikið yfir mig ganga.

109 Í hlut­verki póli­tíkus og þá sér­stak­lega í hlut­verki fram­bjóð­anda hef ég oft reynt að rétta bara út hend­ina til að heilsa og sleppa þannig við ofur­þéttu faðm­lögin, þuklið, káfið og koss­ana. Það er bara ekki í boði. Og alls ekki er í boði að brosa ekki bara og taka þátt í þessu hlut­verki sem ég kaus jú sjálf að setja mig í með öllu því sem til­heyrir.

110 Ég þoli ekki freka kall­inn. „Ég tel mig hafa eitt­hvað fram að færa og vil vera með til að styrkja hóp­inn“ ... „ég ætla ekki að fara gegn einum eða neinum,“ sagði karl á sjö­tugs­aldri þegar hann til­kynnti mér, odd­vit­anum á list­anum, að hann hyggð­ist bjóða sig fram í próf­kjöri flokks­ins.

Hann væri nýr í stjórn­málum, hvort ég gæti gefið honum góð ráð, hverja hann þyrfti að tala við, hverjir væru lyk­il­menn og svo fram­vegis?

Auðvitað gaf ég honum öll þau góðu ráð sem ég gat gefið, mann­inum sem sagð­ist ekki þola freka kall­inn, mann­inum sem ætl­aði að breikka list­ann. Daginn sem fram­boðs­frest­ur­inn rann út hringdi hann. „Ég ætla að sækj­ast eftir fyrsta sæt­inu.“

Hann sagð­ist ekki geta gert annað, ann­ars myndu freku kall­arnir ekki styðja hann.

111 Mér var boðið í kynn­is­ferð til útlanda þegar ég var nýorðin aðstoð­ar­maður ráð­herra, þá rúm­lega þrí­tug. Hópurinn var bland­aður, karlar og konur, aðal­lega kenn­arar og fólk tengt stjórn­málum.

Fyrsta kvöldið fór hóp­ur­inn saman út að borða. Það var mikið spjallað en ég hafði mig ekki mikið í frammi þar sem ég þekkti engan í hópnum þótt ég kann­að­ist við þá sem komu úr stjórn­mál­unum. Ég var rétt að byrja að segja eitt­hvað þegar þing­mað­ur­inn í hópnum grípur í hend­ina á mér og segir yfir hóp­inn. „X mín, ertu nú ekki til í að hneppa skyrt­unni þinni að þér svo að við karl­menn­irnir í hópnum getum ein­beitt okkur að því sem þú hefur að segja.“

Ég tek það fram að ég var í síð­erma skyrtu og toppi inn­an­undir þannig að það var frekar lítið að sjá. Það sló þögn á hóp­inn, mér leið eins og ég sæti þarna alls­ber.

112 Ein saga ótengd kyn­ferð­is­legu áreiti reyndar. Þegar ég bauð mig fyrst fram árið 2013 var ég áköf og rögg­söm og hengdi und­ir­skrift­ar­lista á korktöfl­una á gang­inum í kenn­ara­stof­unni. Tveimur tímum seinna var búið að taka hana niður og setja hana í hólfið mitt. Ég fatt­aði þá um leið að kannski væri þetta ekki alveg við hæfi og fékk stað­fest­ingu á því frá yfir­manni mínum sem hafði tekið þetta niður.

Tveimur árum seinna var annar sam­starfs­maður minn (kk) að bjóða fram fyrir sama flokk (já, ég dróg hann með) og gerði slíkt hið sama. Það fékk hins vegar að hanga alveg óáreitt á töfl­unni og svo þegar annar kollegi í öðrum flokki (kk) gerði slíkt hið sama án athuga­semda í haust fór ég að velta fyrir mér hvort að þetta hafi í alvöru verið vegna þess að ég er kona eða hvað haldið þið?

113 Við vorum nokkur á vinnufundi úti á landi vegna stofn­unar nýs flokks. Um kvöldið var eld­aður góður matur og fengið sér í glas.

Þegar leið á kvöldið og allir voru að tygja sig í hátt­inn kemur karl­maður úr hópnum að mér (giftur) tekur utan um báðar kinn­arnar á mér og reynir að stýra höfð­inu á mér að munn­inum á sér um leið og hann segir „mig langar að kyssa þig.“

Ég náði ein­hvern veg­inn að snúa honum frá á alveg fárán­lega kurt­eis­is­legan hátt (held hann hafi samt kysst mig á kinn­ina) . Ég vildi nú ekki vera með neitt vesen en ég fann vel fyrir skömminni yfir þessu atviki!

114Á alþingi man ég eftir mönnum, þremur, sem leit­uð­ust við að reyna að lít­il­lækka konur með tví­ræðu eða ágengu tali, fasi eða skrifum, allt undir því yfir­skyni að þykj­ast vera fyndnir. Ekki fyndið.

Svo voru þeir sem ætl­uð­ust til að konur á þingi létu hvað sem er yfir sig ganga. Dæmi: Fulltrúi hags­muna­að­ila mætir á nefnd­ar­fund, fullur eða ófullur, að kvöldi rétt fyrir jól. Ætlast til þess að geta kysst og/eða kjassað kven­kyns nefnd­ar­mann (mig) að vild. Það var bæði vand­ræða­legt og við­bjóðs­legt.

Vafasöm til­boð og þaðan af verri ágengni virð­ast fylgja sumu alþjóð­legu starfi og ekki bætir úr skák ef þing­kona er yfir­lýstur fem­inisti. Fannst stundum að það væri verið að reyna að kveða niður femín­is­mann/femínist­ann með þessu hátta­lagi og vænt­an­lega að veifa ein­hverju sig­ur­tákni á eftir. Vonskan, þegar það gekk ekki, gat verið ógn­vekj­andi. En við erum ekki hræddar.

115 Ég fékk tölvu­póst fyrir nokkrum árum frá áhrifa­miklum þing­manni flokks­ins sem fór fram á afsögn mína úr því emb­ætti sem ég skip­aði innan flokks­ins vegna þess að hann taldi mig (rang­lega) bera ábyrgð á frétt sem honum lík­aði ekki. Hann bað mig svo afsök­unar.

Síðar kom í ljós að hann hefði til­kynnt for­manni flokks­ins og fram­kvæmda­stjóra að hann hefði farið fram á leið­rétt­ingu á frétt­inni, hellt sér yfir nán­ustu sam­starfs­konu mína og til­kynnt að ef þetta yrði ekki gert, hefði hann veiði­leyfi á mig og hygð­ist nota það.

Þessi maður er enn áber­andi í stjórn­málum og álítur sig femínista.

116 Ótal oft hef ég verið spurð þegar að ég hef verið í fram­boði til Alþing­is­kosn­inga hvernig í ósköp­unum ég ætli mér að vera þing­maður eig­andi fjögur börn! Og svo þegar að ég hef „bara“ orðið vara­þing­maður þá koma athuga­semdir eins og: Það er bara eins gott að þú komst ekki inn, börnin þurfa svo á þér að halda og svo fram­vegis.

Svo koma enda­lausar yfir­lýs­ingar þar sem að mér er „til­kynnt“ það að ég hafi ekki tíma fyrir hitt og þetta, fundi út á landi og slíkt, vegna þess að ég á svona mörg börn. Ég er ekki spurð, mér er það til­kynnt.

Þessu sitja karl­menn í stjórn­málum ekki undir. Þetta eru ekk­ert annað en óþol­andi for­dómar og for­sjár­hyggja.

117 Ég byrj­aði ung að starfa fyrir flokk og varð fljót­lega for­maður ungra í mínu sveit­ar­fé­lagi. Ég treysti mér þó ein­göngu að segja frá kyn­bund­inni nið­ur­læg­ingu.

Gekk vel fyrst en svo fór að bera á í próf­kjöri að efast væri mína greind sökum ald­urs og kyns. Það hringdi í mig karl­kyns sam­flokks­maður þá og spurði hvort ég myndi ekki stilla ákveðnum fram­bjóð­enda í 1. sæti. Ég sagði svo ekki vera, ætl­aði að stilla öðrum en hann lagði til í 1.sætið.

Hann sagði þá: „Viltu ekki tala við pabba þinn eða ein­hvern sem hefur vit á þessu?“

Ég man ekki hverju ég svar­aði en það fyrsta sem ég gerði var að hringja í þann sem ég ætl­aði mér að setja í 1.sæti og spyrja hvernig og hvort ég mætti vinna fyrir hann sem og ég gerði í nokkur ár.

Hann varð minn lærifaðir í stjórn­málum og tal­aði alltaf við mig sem jafn­ingja þátt fyrir tæp­lega 40 ára ald­urs­mun.

118 Fyrir lík­lega átta árum var mér boðið sæti ofar­lega fyrir þann sama flokk í því sveit­ar­fé­lagi sem ég bý í. Ég mætti á fund með tveim karl­mönnum til­búin að ræða þau mál­efni sem ég vildi.

Fljót­lega fann ég að þeir keppt­ust við að segja mér að ég þyrfti ekki að hafa áhyggjur af ábyrgð eða þekk­ingu á mál­efnum. Þá sagði annar þeirra: „Okkur vantar svo konu í 2. sætið.“ Ég afþakk­aði og afskiptum mínum við þann flokk lokið og stjórn­málin voru sett á ís þá 28 ára.

Ég treysti mér ekki að segja frá öðru áreiti. Í fyrra steig ég aftur inn í póli­tík­ina tók sæti ofar­lega í öðrum stjórn­mála­flokki, eldri og gift kona og hef ekki fundið fyrir kyn­bundnu áreiti né fengið útlits ábend­ingar ennþá.

119 Ég lenti í því á mínum yngri árum (hér talar mið­ald­ara kona) að þing­manni fannst í lagi að vera mjög ágengur við mig sem ungan vara­þing­mann á ein­hverri skemmt­un­inni, ráð­herra fannst við hæfi að leggja hönd á læri þegar ég var að ræða við hann mál sem mér fannst mjög mik­il­vægt (og nota bene tengd­ist lær­inu mínu ekki neitt og heldur ekki lamba­kjöti ef því er að skipta).

Ég hef ekki upp­lifa slíkt nú á síðstu árum og hélt (eða kanski rétt­ara sagt von­aði) að þetta væri breytt, en svo er greini­lega ekki. Breytum þessu.

120

Þegar ég var að stíga fyrstu skrefin mín sem þing­maður þá fékk ég sím­töl frá eldri mönnum sem vildu heyra rödd­ina mína. Það var sér­stak­lega einn sem gekk mjög langt og vann greini­lega vinnu, þar sem hann var einn og sam­kvæmt sím­tal­inu þá gisti hann á staðnum. Hann tók það fram hann væri kom­inn upp í rúm og vildi heyra rödd þess­arar mynda­legu konu sem væri komin á þing! Það þarf ekki að fara mörgum orðum um hversu ömur­legt þetta var en hann fékk svo sann­ar­lega að heyra að þetta væri ekki í boði.

Þegar ég hitti hann síðar á við­burði innan flokks­ins, þar sem hann var með konu sinni, þá kom hann til mín og sagði það væri gott ef konan hans fengi ekki að vita af þessu. Ég hef aldrei og mun aldrei geta þennan mann. Það sem mig lang­aði að labba upp að kon­unni hans og segja henni frá. Ég gat það ekki, var ekki nógu sterk.

Auk þessa voru það einka­skila­boð á Facebook frá mönnum. Skilaboð sem inni­héldu athuga­semdir um útlit mitt og fram­komu. Þessi skila­boð bár­ust und­an­tekn­inga­laust um miðjar næstur, oft­ast um helgar.

Símtöl þar sem maður klæddi sig ekki við hæfi. Var ekki í nógu þröngum fötum, hárið ekki í lagi og fram­koman auð­vitað ... það var varla hægt að tala um það, svo hrika­leg var hún. Þetta voru alltaf sím­töl frá karl­mönnum.

Einnig tek ég undir orð þeirra um að handa­bandið virt­ist ekki duga til að heilsa mér á fundum. Það þurfti í of mörgum til­fellum kossa og káf.

121Gæti sagt ykkur hér frá ótal atvikum frá því ég fór að taka þátt í póli­tísku starfi en sem fjöl­miðla­full­trúi ráð­herra átti ég „auð­vitað“ að vera í ást­ar­sam­bandi við ráð­herr­ann enda með öllu ómögu­legt að kona innan við fer­tugt gæti verið í svo vanda­sömu starfi nema að vera að sofa hjá eldri mann­inum sem var ráð­herra. Þetta gekk svo langt að ég var sam­kvæmt sög­unum orðin ólétt eftir hann. Sú saga tröll­reið öllu hér fyrir nokkrum árum og komst svo langt að mér var til­kynnt að frétt um málið og mynd­birt­ing var til­búin á for­síðu Séð og heyrt.

Mín starfs­reynsla sem fjöl­miðla­kona á íslenskum og erlendum fjöl­miðlum skipti engu máli, ég hlyti bara að vera komin þangað sem ég var af því ég svæfi hjá ráð­herr­anum.

122 Mig lang­aði að nefna eitt sem mér hefur fund­ist óþægi­legt á því ári sem ég hef gegnt þing­mennsku og líka þegar ég hef komið inn á þing sem vara­þing­maður, er þegar þing­konur stíga í pontu og karla­ráð­herr­arnir á ráð­herra­bekknum horfa upp og niður eftir rass­inum á kon­unum í pontu. Ég hef séð þetta ger­ast ótal sinnum þegar stöllur mínar á þing­inu standa og flytja ræður sínar og ég er alltaf ofur-með­vituð um þetta þegar ég stíg í pont­una í stað­inn fyrir að ein­beita mér 100% að því sem ég er að segja.

Ég ætla ekki að nefna nöfn á þeim karla­ráð­herrum sem eru verstir með þetta en það er auð­velt að finna út úr því. Þetta er full­kom­lega óvið­eig­andi hegðun og til þess gert að nið­ur­lægja konur og taka þær á taugum. En er auð­vitað svo ótrú­lega afhjúp­andi fyrir störu-karl­ana.

123 Ég var ung kona nýlega þrí­tug og var kosin í stjórn félaga­sam­taka, sem mér fannst heiður af, því ég var fyrsta konan sem var kosin í stjórn þessa félags, sem var gam­alt og rót­gróið.

Ég mætti á fyrsta fund­inn með miklar vænt­ingar og ætl­aði að láta að mér kveða. Var slegin flöt á fyrsta fundi.

Byrjað var á að bjóða okkur vel­komin sem voru að setj­ast ný í stjórn­ina og bætt við í lokin. „Við keyptum nýjan sófa í til­efni að það kona var að setj­ast í stjórn­ina.“

Annar bætti við: „Þau geta notað sófann X og for­mað­ur­inn, enda bæði ein­hleyp.“ Allir hlógu. Vissi ekk­ert hvern­ing ég átti að taka þessu og fann lengi vel til óör­yggis í sam­skiptum við karl­ana.

124 Ég var í kvenna­boði uppúr 1990. Gest­gjaf­inn (góð vin­kona mín) spurði hvort ég gæti ekki komið því í kring innan Kvenna­list­ans að huggu­legri konur veld­ust þar til áhrifa.

Ég hváði og þá sagði hún að í hvert sinn sem ein þing­kona birt­ist á skjánun færu eig­in­maður hennar og faðir að tala um hvað hún væri feit og hall­æris­leg og hlust­uðu ekk­ert á það sem hún segði.

Ég spurði hvort það sama myndi ekki ger­ast ef þing­konan væri „huggu­leg“, þá færu þeir bara að tala um hve hún væri sæt og fín því málið væri að þeir hlust­uðu aldrei á konur. Hún taldi sig vera að gera okkur greiða með því að koma þessum skila­boðum á fram­færi.

125 Hef ekki upp­lifað kyn­ferð­is­lega áreitni en asna­legar athuga­semdir sem eiga lík­lega að vera hrós, en hitta bara ekki í mark. Hér er nýlegt dæmi:

Formaður félaga­sam­taka sem bauð í veislu og kynnti mig fyrir velunn­urum og ráð­herra með þessum orðum: „Sjáið hvað við eigum glæsi­lega bæj­ar­full­trúa!“ Leyfði mér að vera í kjól og á hælum þetta kvöld. Vitlausa ég!

126 Á þingi stjórn­mála­flokks var unnið að því að koma jafn­rétt­is­á­kvæði inní sam­þykktir hans. Kvenna­hreyf­ing flokks­ins og konum innan hans var sér­lega umhugað að ná þessu í gegn og var ég ein þeirra sem beitti mér fyrir að ákvæðið yrði sam­þykkt. Þrátt fyrir að fjöl­margir karlar hafi verið sama sinnis var þó nokkur hópur sem var ósáttur við fyr­ir­hug­aðar breyt­ingar.

Ég átti erindi fram í mann­laust stórt andyri meðan á fund­inum stóð og var þar á gangi þegar þrír karlar komu út úr salnum í hinum enda þess. Einn þeirra gekk frá hópnum og gekk til mín, (um 20 metrar) tók um axlir mínar, beygði höfð­uðið milli brjósta minna og kúg­að­ist og lét eins og hann væri að kasta upp. Mér varð um og ó en mað­ur­inn gekk svo frá mér orða­laust og hvarf.

Viðbrögð mín voru að fara að starfs­manni til að athuga hvort hún hefði séð þetta og hvort hún gæti stað­fest að þetta hefði gerst, ég trúði því varla sjálf. Síðar um dag­inn, meðan á fund­inum stóð, færði flokks­systir mín mann­inum plast­poka svona ef honum yrði óglatt aftur.

Þegar ég kom heim dag­inn eftir að þing­inu loknu beið mín tölvu­póstur uppá tvær síður þar sem mað­ur­inn, sem nota bene var lög­fræði­mennt­aður, baðst afsök­unar á því að hafa rek­ist á mig í mann­þröng­inni! Árið eftir varð þessi maður þing­maður flokkisns en átti þar ekki langa setu.

127 Mér var byrlað nauðg­un­ar­lyf á lands­fund­ar­hófi stjórn­mála­flokks. Ég skamm­að­ist mín alltaf fyrir að hafa þegið glas af ókunn­ugum manni, kenndi sjálfri mér um hvernig fór og ræddi þetta við fáa. Sem betur fer fór betur en á horfði. Gott fólk sá að ég var farin að missa fæt­urnar undan mér (eftir tvö hvítvíns­glös). Þarna var ég komin í blackout og man lítið sem ekk­ert eftir þessu, en bless­un­ar­lega þá var mér skutlað heim, og er þeim hjónum ævin­lega þakk­lát. Þetta hefði getað endað með skelf­ingu. Finnst gott að það er vakn­ing í þessum málum, takk fyrir þetta fram­tak, svona fram­koma á ekki að lýð­ast. #MEETOO

128 Ég er svo oft spurð að því hvernig ég geti starfað, ferð­ast vegna vinnu og átt fjögur börn og rekið heim­ili! Mín leið var að upp­ræta fyrst mína eigin for­dóma og reyna að vera skít­sama um svona athuga­semdir. Virkar oft­ast.

129 Fjórum árum síðar voru nokkrir karlar í mínum eigin flokki sem brugðu undir sig betri fæt­inum og bjuggu til nýja ófræg­ing­ar­her­ferð gegn mér, sem ég nenni ekki að rifja upp, enda veit ég að ófræg­ing­ar­her­ferðir eru alfa og omega í stjórn­málum og tek það ekki per­sónu­lega.

Þetta er ekki per­sónu­leg saga, hún er okkar allra, og margar okkar gætu án efa skrifað heilar bækur um okkar eigið „me too,“ en ég læt þetta duga að sinni.

130 Upp­lifunin af því að vera oft eina konan eða ein tveggja kvenna í hópum (með strák­unum) við ákvörð­una­tökur, und­ir­bún­ing mála, plotta. Og jafn­vel stundum „hleypt“ að borð­inu þegar búið var að taka flestar ákvarð­an­irnar en það vant­aði „full­trúa“ kvenna við borðið til að allt liti betur út.

131 Fyrir um hund­rað árum ótt­uð­ust sumir karl­menn það að konur fengju kosn­inga­rétt, hver ætti að sjá um börnin og heim­ilið? Og hvað kæmi næst, kannski fram­boð kvenna? Þegar Kvenna­list­inn var stofn­aður 1983 varð ótt­inn sá að þær kæmu konum inn á Alþingi og jafn­vel málum sínum á dag­skrá.

Þegar und­ir­skrifta­listi kvenna úr stjórn­mála­starfi verður til­bú­inn vona ég að næsti ótti þeirra verði sá að konur hætti að taka við góðum leið­bein­ingum þeirra, athuga­semdum, aðdrátt­unum, þukli og káfi.

132 Sjálfs­myndin

Ég horfði í spegil
og mál­aði mynd.
En ég leyfði öðrum
að klára hana.

Þeir trömp­uðu á henni
börðu og mörðu
meiddu og brutu.

Ég vildi ekki horfa
en mál­aði mynd.
Í þetta sinn ætla ég
að klára hana sjálf.

133 Einn aðili sem ég þurfti að vinna með á vett­vangi sveit­ar­stjórna var sífellt að spyrja mig hvernig nær­bux­urnar væru á lit­inn eða bjósta­hald­ar­inn og hvort það væri búnda í nær­föt­unum! Hann sagði líka við mig ýmis­legt miður skemmti­legt og kleip mig.

Nokkrir kró­uðu mig af og reyndu að káfa á mér og kyssa.

Ég var oft­ast eina konan í nefndum og stjórnum og fékk að heyra ýmsar mjög grófar athuga­semdir en það lag­að­ist undrafljótt eftir að önnur kona bætt­ist við. Þá var það ekki sjald­gæft að það gleymd­ist að gefa konum orðið eða að kar­lenn fengu orðið á undan þeim – en við kon­urnar létum það ekki líð­ast.

134 Þegar ég var 21 árs bauð ég mig fram í mið­stjórn flokks­ins (sem var þá kosið á Lands­fundi). Ég fékk næst flest atkvæði eða eitt­hvað um 600 að mig minnir. Mjög stolt enda hafði ég tölu­vert fyrir því að tala við sem flesta fund­ar­menn og kynna mig.

Eftir fund­inn (í fleiri vikur) fékk ég ítrekuð komment frá alls­konar karl­mönnum að það væri aug­ljóst að ég væri að sofa hjá valda­mönnum í flokknum, ann­ars væri ég ekki komin í mið­stjórn flokks­ins.

Og dæmin eru fleiri ... Og ég er ekki þing­maður ... heldur bara mann­eskja í félaga­starfi stjórn­mála­flokks.

Ótrúlega sorg­legt hvar haus­inn á fólki er!

135 Sagan sem mig langar að deila með ykkur er af þing­manni, karli, sem kjör­inn var til þing­setu nokkru eftir að mínum þing­ferli lauk.

Hann hringdi til mín, kynnti sig og sagð­ist þurfa að biðja mig afsök­unar á ummælum sem hann hafði við­haft um mig á bloggi og sam­fé­lags­miðlum meðan ég starf­aði sem þing­maður og barð­ist gegn kvenna­kúgun og kyn­ferð­is­of­beldi.

Ummælin hafði ég aldrei séð, enda gerði ég allt sem ég gat til að sneyða hjá dólgs­legri umfjöllun um þing­störf mín (og per­sónu mína) meðan ég starf­aði í stjórn­málum. En þing­mann­inum unga fyr­ir­gaf ég að sjálf­sögðu umyrða­laust.

136 Góðu ráðin og vina­legu ábend­ing­arnar sem mér bár­ust að kvöld­lagi í kosn­inga­bar­áttu – merki­legt nokk, bara frá körlum. Konur eiga senni­lega bara engin góð ráð að gefa.

- Skóla­stjór­inn (sem ég þekkti ekk­ert) sem gekk að mér í veislu í miðri kosn­inga­bar­áttu og sagði: „Ég var að skoða bæk­ling­inn, mikið rosa­lega myndastu vel. Og ekki ertu nú síðri í eigin per­sónu.“ Gekk svo í burtu með bjór­inn sinn ... Ég, orð­laus. Svip­ur­inn þó lík­lega kódak móment.

- Maðurinn sem ég hitti á kosn­inga­skrif­stof­unni sem sett­ist hjá mér og vildi fá að tala við mig „alveg út af fyrir sig af því að ég væri svo glæsi­leg“ ... Rantaði síðan stans­laust í hálf­tíma um útlend­inga­for­dóma. Veit ekki hvort honum þótti ég jafn flott eftir það sam­tal samt.

- Og loks þetta ... Eldri mað­ur­inn sem kom og klapp­aði mér á kinn­ina að afstöðnum kosn­ingum og sagði: „Þú ert búin að standa þig vel.“ Ég er 50 ára!

137 Ég gæti talið upp ótal atvik, þar sem lítið var gert úr mér, mér ýtt til hliðar og sagt hrein­lega að ég hefði ekki vit á ýmsu, sem ég vissi full­vel að ég var betur inn í en sá sem tal­aði. Ég lenti í ágangi, sím­tölum og var króuð af í hornum þar sem ég var til dæmis í eitt sinn var gert ljóst að ég ætti að vera„ góð“ við við­kom­andi, þá myndi mér ganga betur. Treysti mér ekki til að segja frá alvar­leg­asta atvik­inu, en það varð í raun til þess að ég hætti nán­ast afskiptum af póli­tík og flutti úr bænum mínum.

Þegar umræðan í kringum #metoo hófst, gróf ég í skúff­unni minni og tók upp gull­fal­legt arm­band sem ég hafði ekki notað síðan þetta allt gekk yfir. Það er núna á úln­liðnum mínum og ég vil muna, fyr­ir­gefa ungu stúlkunni barna­skap­inn og trúgirn­ina og ég, nú komin að sjö­tugu, get hætt að bera innra með mér þessa skömm og kenna mér um að ég varð aldrei nema efni­leg og skila af mér ára­tuga langri skömm.

Ég var flott ung stúlka og kona og átti ekki að láta brjóta mig niður.