Þessi grein birtist upphaflega í Stundinni fyrir meira en 6 árum.

Íslenska ríkið braut gegn Agli – tvö sératkvæði og engar miskabætur

Dóm­stól­um láð­ist að vernda rétt Eg­ils Ein­ars­son­ar til frið­helgi einka­lífs.

Íslenska ríkið braut gegn Agli – tvö sératkvæði og engar miskabætur
Egill Einarsson Átján ára stúlka kærði hann fyrir nauðgun árið 2011. Síðar kærði önnur stúlka hann fyrir nauðgun. Hann kærði fyrri stúlkuna á móti fyrir rangar sakargiftir.

Íslenska ríkið braut gegn 8. gr. mannréttindasáttmála Evrópu um réttinn til friðhelgi einkalífs þegar Hæstiréttur sýknaði Inga Kristján Sigurmarsson í meiðyrðamáli eftir að hann hafði birt mynd af Agli Einarssyni á Instagram ásamt ummælunum Fuck You Rapist Bastard

Þetta er niðurstaða Mannréttindadómstóls Evrópu í dómi sem kveðinn var upp í morgun. Ekki var fallist á kröfu Egils um miskabætur, enda telur dómstóllinn að  dómsniðurstaðan sjálf nægi til að rétta hlut hans. Hins vegar þarf ríkið að greiða Agli 17,5 þúsund evrur í málskostnað eða rúmar 2 milljónir íslenskra króna.

Ekki gildisdómur heldur ásökun um glæp

Hæstiréttur Íslands sýknaði Inga Kristján af kröfum Egils Einarssonar þann 20. nóvember 2014, einkum á þeim grundvelli að ummælin „Fuck You Rapist Bastard“ hefðu verið gildisdómur frekar en staðhæfing um að Egill hefði gerst sekur um nauðgun. Egill vildi fá greidda eina milljón krónur frá Inga Kristjáni vegna orðanna.

Litið var til þess fyrir Hæstarétti að ummælin væru viðbragð við framgöngu Egils í viðtali við blaðið Monitor og ummælin jafnframt sett í samhengi við orðræðu Egils á opinberum vettvangi þar sem hann hafði dregið upp niðurlægjandi mynd af konum. 

Forsíðuviðtal viið MonitorUngur maður lét ummæli falla um Egil Einarsson eftir að hann steig fram í viðtali við Monitor í kjölfar tveggja nauðgunarkæra.

Í forsíðuviðtalinu við unglingablaðið Monitor sagðist Egill vera „fín fyrirmynd“ og gagnrýndi meðal annars „vinstrisinnaða femínista“ og „lopahúfur“. „Ég var búinn að storka femínistum mér til gamans og það var eog er eins og sumar þeirra fögnuðu þessari kæru, eins ósmekklegt og það hljómar.“ Þá sagði hann það hafa verið áfall að komast að því að stúlkan hafi verið átján ára, en Egill var fjareinkaþjálfari hennar.

Stúlkan sem kærði Egil steig sjálf fram og greindi frá áhrifum sem hún varð fyrir af umræðu tengdri málsvörn Egils og þeirra sem studdu hann. „Mér líður eins og þetta geti hvort eð er ekki orðið verra. Fólk hef­ur allstaðar tekið und­ir með hon­um. Ég hef setið und­ir lyg­um og tali um mína per­sónu í fjöl­miðlum, án þess að hafa viljað vera þar sjálf.“

Nauðgunarmálin felld niður

Mannréttindadómstóll Evrópu telur að Hæstiréttur hafi ekki tekið fullnægjandi tillit til þess að Ingi Kristján lét ummæli sín falla nokkrum dögum eftir að rannsókn lögreglu á meintum kynferðisbrotum Egils var hætt og málin felld niður af hálfu ákæruvaldsins. Í ljósi þessa samhengis fellst Mannréttindadómstóllinn ekki á þá túlkun Hæstaréttar að orðin fuck you rapist bastard hafi verið gildisdómur. 

„8. gr. mannréttindasáttmálans ber að túlka þannig að einstaklingar, jafnvel umdeildir opinberir aðilar sem hafa komið af stað harðvítugum deilum vegna hegðunar sinnar og ummæla á opinberum vettvangi, eigi ekki að þurfa að sitja undir því að vera opinberlega sakaðir um ofbeldisfulla og glæpsamlega háttsemi nema slíkar staðhæfingar séu studdar rökum. Í ljósi þess telur dómurinn að fullyrðingin hafi verið alvarleg og til þess fallin að skaða orðspor kæranda,“ segir í dóminum (í þýðingu blaðamanns). Telur Mannréttindadómstóllinn að Hæstiréttur hafi ekki komist að sanngjarnri niðurstöðu þegar gagnstæðir hagsmunir voru metnir, þ.e. tjáningarfrelsi Inga Kristjáns og réttur Egils til friðhelgi einkalífs. Þannig hafi verið brotið gegn mannréttindum Egils.

Tvö sératkvæði

Tveir dómarar, þau Paul Lemmens og Stéphanie Mourou-Vikström, skiluðu sératkvæðum og eru ósammála því að brotið hafi verið á réttindum Egils. 

Lemmens telur að Mannréttindadómstóllinn mistúlki vísun Hæstaréttar til þess að að ummælin hafi verið látin falla í tengslum við harðvítugar deilur í íslensku samfélagi. Af samhenginu megi ráða að orðin „fuck you rapist bastard“ hafi verið viðbragð við viðtali Monitors við Egil og þjónað þeim tilgangi að sýna vanþóknun á Agli með blótsyrði fremur en að um hafi verið að ræða hlutlæga lýsingu á gjörðum hans.

Telur Lemmens að almennt séu dómstólar heimaríkis betur til þess fallnir en Mannréttindadómstóllinn að meta merkingu tiltekins orðs í því samhengi sem það birtist. 

Segir Egil hafa komið sjálfum sér í stöðu þar
sem orðið „rapist” mátti skilja sem gildisdóm

Í séráliti sínu segir Mourou-Vikström að taka þurfi tillit til fyrri ummæla Egils og manngerðar hans (e. the applicant’s personality) við mat á ummælunum „Fuck You Rapist Bastard“.

Vísar hún sérstaklega til þess að þegar málið var tekið fyrir í Hæstarétti voru lögð fram skjöl með ummælum Egils sem mátti túlka með þeim hætti að hann væri að hvetja til þess að konur yrðu beittar kynferðisofbeldi. Telur dómarinn að vegna þessara ummæla hafi Egill komið sjálfum sér í stöðu þar sem hægt var að nota orðið „rapist“ til að lýsa honum, ekki sem ásökun um tiltekna háttsemi heldur sem gildisdóm. 

„Samkvæmt þessu gat hann ekki farið fram á vernd samkvæmt 8. gr. með sama hætti og manneskja sem hefur verið hreinsuð af ásökunum um nauðgun en ekki sett fram umdeild ummæli og konur og kynferðisofbeldi. Umdeild og stuðandi ummæli kæranda á opinberum vettvangi breyttu mörkunum milli staðhæfingar um staðreyndir og gildisdóms,“ skrifar hún (þýðing blaðamanns) og kemst að þeirri niðurstöðu að íslenskir dómstólar hafi í ljósi þessa mátt túlka ummælin með þeim hætti sem gert var, sem viðbragð Inga Kristjáns við sjónarmiðum sem Egill hafði haldið á lofti um árabil.

 

Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.
Tengdar greinar

Dómsmál

Mest lesið

Ferðasagan: Frá sprengjuregni á Gaza í hljóðlátan Hafnarfjörð
1
Viðtal

Ferða­sag­an: Frá sprengjuregni á Gaza í hljóð­lát­an Hafn­ar­fjörð

Fyr­ir ör­fá­um vik­um bjuggu Abeer Herzallah og dæt­ur henn­ar þrjár í tjaldi í Rafah. Há­vað­inn í sprengj­um var orð­inn al­vana­leg­ur og þeim fannst dauð­inn nálg­ast. Svo breytt­ist allt við skila­boð­in: „Þið er­uð komn­ar með leyfi til að fara héð­an.“ Það var kom­inn tími á ferða­lag til Ís­lands, til eig­in­manns­ins sem Abeer hafði ekki hitt í tvö ár.
Flúði vændi en verður send út í annað sinn: „Ég vil að hún viti að ég reyndi allt“
6
FréttirFlóttamenn

Flúði vændi en verð­ur send út í ann­að sinn: „Ég vil að hún viti að ég reyndi allt“

Níg­er­ísk­ar kon­ur sem hing­að leita eft­ir dvöl á Ítal­íu hafa í mörg­um til­vik­um ver­ið neydd­ar út í vændi þar og vilja ekki snúa aft­ur, því þær vita hvað bíð­ur þeirra. Ein kvenn­anna kom aft­ur til Ís­lands ör­fá­um dög­um eft­ir að hún fékk end­ur­komu­bann til þriggja ára, því hún sá enga aðra leið út.
Útlendingamál eina sem kemst fyrir í umræðunni: „Þetta er umræða sem sogar allt súrefni til sín“
8
FréttirPressa

Út­lend­inga­mál eina sem kemst fyr­ir í um­ræð­unni: „Þetta er um­ræða sem sog­ar allt súr­efni til sín“

„Þetta er bara elsta smjörklípa ver­ald­ar, að taka jað­ar­sett­ann minni­hluta hóp og skrímslavæða hann í sam­fé­lag­inu,“ sagði Þór­hild­ur Sunna Æv­ars­dótt­ir, þing­kona Pírata. Um­ræðu­efni Pressu var út­lend­inga­mál og það væri ekki út­lend­ing­un­um að kenna að inn­við­ir séu sprungn­ir.
„Við erum ekki að taka upp stefnu Sjálfstæðisflokksins í útlendingamálum“
9
Allt af létta

„Við er­um ekki að taka upp stefnu Sjálf­stæð­is­flokks­ins í út­lend­inga­mál­um“

Odd­ný G. Harð­ar­dótt­ir, þing­mað­ur Sam­fylk­ing­ar­inn­ar, seg­ir það bull að um­sækj­end­ur um al­þjóð­lega vernd ógni inn­við­um á Ís­landi. Sam­fylk­ing­in hafi sína stefnu sem sé sam­þykkt á lands­fundi og hafi ekki breyst í kjöl­far um­mæla Kristrún­ar Frosta­dótt­ur for­manns í hlað­varp­inu Ein pæl­ing á dög­un­um.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Aðstandendur íbúa á Sóltúni beðnir um að þrífa: „Þarna blöskraði mér gjörsamlega“
1
FréttirEinkarekstur í heilbrigðiskerfinu

Að­stand­end­ur íbúa á Sól­túni beðn­ir um að þrífa: „Þarna blöskr­aði mér gjör­sam­lega“

Stjórn­end­ur hjúkr­un­ar­heim­il­is­ins Sól­túns báðu að­stand­end­ur íbúa að hjálpa til við þrif með eig­in tusk­um og hreinsi­efn­um ár­ið 2022. Það var eft­ir að eig­end­urn­ir seldu fast­eign hjúkr­un­ar­fé­lags­ins fyr­ir 3,8 millj­arða, leigðu hús­næð­ið af kaup­and­an­um, greiddu sér 2 millj­arða út úr fé­lag­inu og fóru svo í nið­ur­skurð á þjón­ust­unni. Að­stand­end­ur og starfs­fólk lýsa reynslu sinni af starf­sem­inni og þjón­ustu við gamla fólk­ið.
Magnús beið eftir langvarandi meðferð þegar hann dó
3
FréttirPressa

Magnús beið eft­ir langvar­andi með­ferð þeg­ar hann dó

Móð­ir 19 ára drengs og syst­ir konu sem lét­ust í fyrra af völd­um lyfja­eitr­ana segja að hugs­an­lega hefði ver­ið hægt að bjarga þeim ef hér hefði ver­ið starf­rækt bráða­þjón­usta fyr­ir fíkni­sjúk­linga. Þau hafi bæði ver­ið að bíða eft­ir að fá lækn­is­hjálp þeg­ar þau dóu. Þing­mað­ur Við­reisn­ar seg­ir alltof mörg dæmi um það á Ís­landi að fólk deyi með­an það bíði eft­ir að fá hjálp.
Ferðasagan: Frá sprengjuregni á Gaza í hljóðlátan Hafnarfjörð
5
Viðtal

Ferða­sag­an: Frá sprengjuregni á Gaza í hljóð­lát­an Hafn­ar­fjörð

Fyr­ir ör­fá­um vik­um bjuggu Abeer Herzallah og dæt­ur henn­ar þrjár í tjaldi í Rafah. Há­vað­inn í sprengj­um var orð­inn al­vana­leg­ur og þeim fannst dauð­inn nálg­ast. Svo breytt­ist allt við skila­boð­in: „Þið er­uð komn­ar með leyfi til að fara héð­an.“ Það var kom­inn tími á ferða­lag til Ís­lands, til eig­in­manns­ins sem Abeer hafði ekki hitt í tvö ár.
Nýkjörinn formaður eldri borgara skráði sig í félagið viku fyrr og smalaði „úr öllum flokkum“
8
Fréttir

Ný­kjör­inn formað­ur eldri borg­ara skráði sig í fé­lag­ið viku fyrr og smal­aði „úr öll­um flokk­um“

Hvað gerð­ist raun­veru­lega á að­al­fundi Fé­lags eldri borg­ara í Reykja­vík og ná­grenni? Gagn­rýn­end­ur stjórn­ar­kjörs segja það hafa ver­ið þaul­skipu­lagða hall­ar­bylt­ingu Sjálf­stæð­is­manna. Ný­kjör­inn formað­ur, sem er ný­skráð­ur í fé­lag­ið, seg­ist vera kjós­andi Sjálf­stæð­is­flokks­ins en ekki geið­andi fé­lagi í flokkn­um.
Ísraelar skoða listann sérstaklega því enginn íslenskur ríkisborgari er á honum
9
FréttirFöst á Gaza

Ísra­el­ar skoða list­ann sér­stak­lega því eng­inn ís­lensk­ur rík­is­borg­ari er á hon­um

Í til­kynn­ingu frá ut­an­rík­is­ráðu­neyt­inu seg­ir að tíma­lína mögu­legra fólks­flutn­inga dval­ar­leyf­is­hafa frá Gaza liggi ekki fyr­ir. Verk­efn­ið sé ein­stakt því eng­ir ís­lensk­ir rík­is­borg­ar­ar séu á lista stjórn­valda. Þetta hafi í för með sér að ísra­elsk stjórn­völd þurfi að skoða mál­ið sér­stak­lega.
„Það er svo sjúkt að þetta snúist um peninga“
10
ViðtalFöst á Gaza

„Það er svo sjúkt að þetta snú­ist um pen­inga“

Tón­list­ar­mað­ur­inn Al­ex­and­er Jarl stefn­ir á að fara út til Egypta­lands til þess að koma ömmu sinni, barn­ung­um frænd­systkin­um og for­eldr­um þeirra út af Gaza­svæð­inu. En það er kostn­að­ar­samt og því þarf hann fyrst að safna nokkr­um millj­ón­um króna. Til þess hef­ur Al­ex­and­er hóað sam­an nokkr­um af vin­sæl­ustu hipp hopp tón­list­ar­mönn­um lands­ins og munu þeir halda tón­leika í Iðnó á laug­ar­dag­inn.

Mest lesið í mánuðinum

Uppsagnir á Sóltúni eftir tveggja milljarða útgreiðslu: „Það er gríðarlega þungbær ákvörðun“
1
FréttirEinkarekstur í heilbrigðiskerfinu

Upp­sagn­ir á Sól­túni eft­ir tveggja millj­arða út­greiðslu: „Það er gríð­ar­lega þung­bær ákvörð­un“

Einka­rekna hjúkr­un­ar­heim­il­ið Sól­tún hef­ur stað­ið fyr­ir upp­sögn­um síð­ustu vik­urn­ar til að laga rekst­ur­inn sem sagð­ur er ganga illa. Sam­hliða hafa eig­end­ur Sól­tún stað­ið í fast­eigna­við­skipt­um í gegn­um rekstr­ar­fé­lag­ið og tek­ið há­ar fjár­hæð­ir út úr því. Fyrr­ver­andi og nú­ver­andi starfs­menn gagn­rýna stjórn­end­ur Sól­túns fyr­ir upp­sagn­irn­ar.
Móðir Marks heitins: „Þetta er í raun og veru léttir“
2
Úttekt

Móð­ir Marks heit­ins: „Þetta er í raun og veru létt­ir“

Mark Gunn­ar Roberts lést á Þor­láks­messu. Nokkr­um dög­um áð­ur hafði hann fund­ist með­vit­und­ar­laus í fanga­klefa sín­um á Hólms­heiði. Mark ólst upp við drykkju og of­beldi föð­ur síns og ára­tug­um sam­an reyndi móð­ir hans að fá hjálp fyr­ir son sinn, sagði hann „hættu­leg­an án lyfja­gjaf­ar“, en án ár­ang­urs. Síð­ustu ár átti Mark ekki í nein hús að venda önn­ur en neyð­ar­skýli fyr­ir heim­il­is­lausa eða fang­elsi.
Aðstandendur íbúa á Sóltúni beðnir um að þrífa: „Þarna blöskraði mér gjörsamlega“
4
FréttirEinkarekstur í heilbrigðiskerfinu

Að­stand­end­ur íbúa á Sól­túni beðn­ir um að þrífa: „Þarna blöskr­aði mér gjör­sam­lega“

Stjórn­end­ur hjúkr­un­ar­heim­il­is­ins Sól­túns báðu að­stand­end­ur íbúa að hjálpa til við þrif með eig­in tusk­um og hreinsi­efn­um ár­ið 2022. Það var eft­ir að eig­end­urn­ir seldu fast­eign hjúkr­un­ar­fé­lags­ins fyr­ir 3,8 millj­arða, leigðu hús­næð­ið af kaup­and­an­um, greiddu sér 2 millj­arða út úr fé­lag­inu og fóru svo í nið­ur­skurð á þjón­ust­unni. Að­stand­end­ur og starfs­fólk lýsa reynslu sinni af starf­sem­inni og þjón­ustu við gamla fólk­ið.
Kristín Jónsdóttir ósammála túlkunum starfsbræðra sinna
9
Fréttir

Krist­ín Jóns­dótt­ir ósam­mála túlk­un­um starfs­bræðra sinna

Krist­ín Jóns­dótt­ir, fag­stjóri nátt­úru­vár á Veð­ur­stofu Ís­lands, seg­ist ekki geta tek­ið und­ir með starfs­bræðr­um sín­um Þor­valdi Þórð­ar­syni og Ár­manni Hösk­ulds­syni sem telja ný­leg­ar jarð­skjálfta­hrin­ur vera til marks um að Brenni­steins­fjalla­kerf­ið sé að vakna til lífs­ins. Eng­ar mæl­ing­ar bendi til kviku­hreyf­ing­ar. Skjálft­arn­ir eru senni­lega af völd­um þekkts mis­geng­is sem er á svæð­inu.

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Mest lesið undanfarið ár

Loka auglýsingu