Icelandair hefur verið sýknað af rúm­lega 24 millj­óna króna bóta­kröfu Mar­grétar Frið­riks­dóttur, rit­stjóra fjöl­mið­ils­ins Fréttin.is, í Hér­aðs­dómi Reykja­víkur. Þá er Margréti gert að greiða flug­fé­lag­inu 1,5 milljón króna í máls­kostnað. 

Tildrög mála­ferl­anna má rekja til sept­em­ber 2022 þegar Margrét átti bókað flug með Icelandair til Þýska­lands. Þegar hún hugð­ist ganga um borð í vél­ina var henni gert að skilja hand­far­ang­urstösku sína eftir og flug­vall­ar­starfs­menn tóku ákvörðun um að taskan skyldi færð í far­ang­urs­rými vél­ar­innar, sem Margrét var mjög ósátt við.

Þegar inn í flug­vél­ina var komið var Margréti gert að setja upp grímu, sem hún var einnig mjög ósátt við, auk þess sem hún taldi þá að vel mætti koma hand­far­ang­urstösku sinni fyrir innan far­þega­rýmis. Af þessu reis ágrein­ingur milli Mar­grétar og áhafnar vél­ar­innar sem lauk þannig að lög­regla var kölluð til sem fylgdi henni frá borði. 

Ágrein­ingur Mar­grétar og Icelandair lýtur að því hvort heim­ilt hafi verið að vísa henni frá borði en hún telur svo ekki vera og að með því hafi Icelandair bakað henni umfangs­mikið fjár­hags­legt tjón og sömu­leiðis valdið henni miska. 

Eftir milli­lend­ingu í Þýska­landi hafði hún áætlað að fljúga til Moskvu og fara þaðan til her­set­inna svæða í Úkraínu, meðal ann­ars til að taka upp efni fyrir heim­ilda­mynd.

Heimildarmynd og ærumeiðingar

Í sund­ur­lið­aðri bóta­kröfu sem Margrét lagði fram telur hún meðal ann­ars upp 550 þús­und krónur vegna ónýtts far­miða, rúma milljón vegna auk­ins launa­kostn­aðar, rúma milljón vegna útlagðs hót­el­kostn­aðar og rúmar 14 millj­ónir vegna „eyði­lagðrar  heim­ilda­myndar.“ 

Til­greind fjár­hæð tekur mið af lág­marks­verð­lagn­ingu Netflix vegna kaupa fyr­ir­tæk­is­ins á heim­ild­ar­myndum en Margrét hafði í hyggju að selja sýn­ing­ar­rétt mynd­ar­innar þangað. Í kröfu­gerð­inni segir: „Ljóst er að um ein­stakt myndefni í sér­flokki hefði verið að ræða þar sem eng­inn í heim­inum hefur náð þeirri aðstöðu líkt og stefn­andi að geta unnið heim­ild­ar­mynd um stríðið í Úkraínu með því að kom­ast á þau svæði þar sem barist var á þessum tíma. Sjá „How much does Netflix [pay] for Documentaries“ – verð­bil frá 15.000.000 króna – 300.000.000 króna“

Einnig krafð­ist Margrét bóta vegna ólög­mætrar æru­meið­ingar með brott­vís­un­inn í við­ur­vist fjölda far­þega, sem og ólög­mætra fyr­ir­mæla um ands­lits­grímu­burð, alls 3 millj­óna króna. Einnig krafð­ist hún tveggja millj­óna króna í bætur vegna þján­ingar og læknis­kostn­aðar. 

Neysla áfengis og ógn við flugöryggi

Í mála­til­bún­aði Icelandair kemur fram að óum­deilt sé að flug­stjóri hafi heim­ild til að neita far­þegum eða far­angri, með vísan í lög um loft­ferðir. Þá er bent á ákvæði um að mælt sé fyrir um það mark­mið flug­stjóra að stefna að því að við­halda góðri hegðun og reglu í loft­fari, og skyldu far­þega til að hlíta fyr­ir­mælum flug­stjóra og ann­arra í áhöfn­inni. Telur Icelandair að hegðun hennar, þar sem Margrét neit­aði að hlýða fyr­ir­mælum, hafi verið þess eðlis að það gæti ógnað flug­ör­yggi ef henni hefði verið heim­ilt að fara með vél­inni. 

Icelandair vísar einnig til þess að með miða­kaup­unum hafi Margrét sam­þykkt skil­mála flug­fé­lags­ins en þar kemur til að mynda fram um að heim­ilt er „að neita far­þegum um far í til­fellum þegar far­þegi er í ann­ar­legu ástandi vegna neyslu áfengis og/eða lyfja, far­þegi hefur hegðað sér með ófor­svar­an­legum hætti áður, far­þegi hlítir ekki fyr­ir­mælum flug­rek­anda og starfs­manna hans eða far­þegi ógnar, eða getur ógnað, öruggri starf­rækslu flugs.“

Hvað bóta­kröf­una varðar þá segir í máls­á­stæðum Icelandair um þann þátt sem varðar heim­ilda­mynd­ina að Margrét hefði ekki að nokkru leyti fært sönnur fyrir því að til staðar væri samn­ingur við efn­isveitur um kaup á heim­il­ar­mynd.

„Í raun hafi stefn­andi ekki sýnt fram á að hafa verið í sam­bandi við for­svars­menn efn­isveitna eða að nokkrar þær aðstæður séu fyrir hendi að minnsti mögu­leiki sé á að samn­ingar gætu náðst um sölu heim­ilda­myndar þeirrar sem stefn­andi heldur fram að til hafi staðið að fram­leiða. Telur stefndi að því sögðu að hafna beri kröfu stefn­anda hvað þennan lið áhrærir enda til­vist hins meinta tjóns lítið meira en orðin tóm.“

Margrét hafði áður leitað til Sam­göngu­stofu og kraf­ist bóta frá Icelandair vegna áður­greindra atvika en nið­ur­staða Sam­göngu­stofu var að flug­fé­lag­inu hefði verið heim­ilt að vísa henni frá borði.