Viljandi gert?

Mar­in­ella Arn­órs­dóttir veltir fyrir sér ásetn­ingi höf­undar eftir að hafa rýnt í skáld­sög­una Ég færi þér fjöll – eftir Kristínu Mörju Bald­urs­dóttur.

Viljandi gert?
Bók

Ég færi þér fjöll

Höfundur Kristín Marja Baldursdóttir
Bjartur - Veröld
219 blaðsíður
Gefðu umsögn

Kristín Marja birt­ist les­endum í nýjum bún­ingi í bók sinni Ég færi þér fjöll. Hér kemur manni í hug að hún sé að skemmta sér, raunar leika sér að ákveð­inni hug­mynd sem les­endur þekkja vel undir yfir­skrift­inni rómans. Atburða­rásin minnir jafn­vel á tíðum á franska róm­an­tíska gam­an­mynd þó að það sé vissu­lega að finna nokkra und­ir­tóna sem gætu þótt of myrkir fyrir þá frönsku en passa íslensku hefð­inni ef til vill betur. Kristín kafar ekki djúpt í per­són­urnar, flestar rista þær grunnt og auka­per­són­urnar eru eins konar skop­myndir, sem er þó ekki endi­lega slæmt því það getur einnig verið áhuga­vert að virða fyrir sér íslenskar skop­mynda­per­sónur. Hvernig lítur klisjan okkar út? Kristín býður upp á nokkra mögu­leika. Hún nær flugi í ljóð­rænum lýs­ingum og túlk­unum á íslenskri menn­ingu, sögu og raun­veru­leika. Þar glittir í þá Kristínu undan skop­mynda­grímunni sem les­endur þekkja vel. 

Fyrst og fremst ástarsaga

Aðal­per­són­urnar tvær eru hins vegar einnig óslíp­aðar. Fram eftir sög­unni eru karakt­er­lýs­ingar svo grunnar að aðal­per­són­urnar missa tökin á les­endum, ef ekki alveg þá næstum. Þeim fylgir drungi og erf­ið­leikar, eru bæði þurr og passíf og slá frá sér öll boð aukak­arakt­era um hreyf­ingu í sög­unni. Ástæður fyrir þess­ari forðun koma vissu­lega í ljós seinna í bók­inni en per­són­urnar hefði að ósekju mátt skreyta meira og gefa upp fleiri vís­bend­ingar til þess að minna les­anda á af hverju þær skipta hann máli. Hvorug aðal­per­són­anna finnst mér ná fullri þrí­vídd og bæði eru þau enn svip­lítil í lok bókar. Þær karakt­ervís­bend­ingar sem upp voru gefnar voru oft eins og eftir upp­skrift spennu­sögu, of almennar og ofnot­aðar og þar sem Kristín getur óneit­an­lega gert betur vaknar sú spurn­ing hvort þetta hafi verið vilj­andi gert?

Persónur í bók­inni hír­ast í skugg­anum og eru lík­ari ill­grein­an­legum útlínum en ef til vill er aðal­per­sóna bók­ar­innar þá frekar formið sem hún klæð­ist. Þetta er fyrst og fremst ást­ar­saga og löng­unin til að vita meira um sögu elskend­anna er raunar það sem teymir les­and­ann áfram.

„Þar sem Kristín getur óneit­an­lega gert betur vaknar sú spurn­ing hvort þetta hafi verið vilj­andi gert?“
Mar­in­ella Arn­órs­dóttir

Endurnýjar trú á forlagaást

Það er ákveð­inn sann­leikur í þess­ari fram­setn­ingu. Mér finnst lík­legt að Kristín sé einmitt að leika sér að hug­mynd­inni um rómans­inn og þrá okkar í hann. Í rómans­inum er sam­kvæmt hefð­inni ekki mikið lagt í per­sónu­sköpun eða list­ræna fram­setn­ingu, þar er í for­grunni spennan sem teng­ist ást­inni fyrst og fremst. Þessi sammann­lega þrá eftir hinni einu sönnu ást og upp­skeru leit­ar­innar. Sam­ein­ing hinna for­boðnu elskenda er yfir­leitt hápunktur lest­urs­ins og end­ur­nýjar trú les­and­ans á for­laga­ást, þrátt fyrir mót­bárur raun­veru­leik­ans. 

Leikur Krist­ínar felst, að ég tel, í öðru­vísi endi en les­endur ást­ar­sagna eiga að venj­ast. Rómans­inn hefur á okkur ákveðið tak; við elskum flest fal­legar ást­ar­sögur, klisju­kenndar eða ekki, í laumi eða ekki og eftir langan aðdrag­anda væntir les­andi ákveð­ins endis sem Kristín gefur ekki fylli­lega eftir. Þannig hristir hún, með einu hand­taki upp í fantasíu­ver­öld ást­ar­sögu­fíkils­ins og minnir hann á æðru­leys­is­bæn­ina. 

Ákveðið pönk

Á mæli­kvarða fyrri bóka Krist­ínar telst Ég færi þér fjöll í lak­ara lagi en er á sinn hátt áhuga­verð lesn­ing. Það felst í því ákveðið pönk að þora að gera til­raunir og henda í einn rómans eftir allar hinar eðal­bæk­urnar.


Í hnot­skurn: Í bók sinni Ég færi þér fjöll mátar Kristín hefð­bundna ást­ar­sögu­formið. Aðal­per­sónur, auka­per­sónur og sögu­fram­vinda sverja sig í ætt við þessar hefð­bundnu for­múlu­bók­menntir en frá­gangur Krist­ínar á sög­unni setur hana að lokum í annað sam­hengi. Áhuga­verð til­raun og leikur að vænt­ingum bóka­gagn­rýnenda og les­enda.

Kjósa
2
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Mest lesið í mánuðinum

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Mest lesið undanfarið ár