Rúm 45 pró­sent lands­manna eru hlynnt aðild Íslands að Evr­ópu­sam­band­inu, sam­kvæmt nýrri könnun sem Maskína gerði fyrir Evr­ópu­hreyf­ing­una. Hlutfall þeirra sem segj­ast hlynnt aðild hefur aldrei mælst hærra, frá því að Maskína og áður MMR hófu að spyrja þess­arar spurn­ingar reglu­lega árið 2011.

Könnunin var fram­kvæmd dag­ana 16. til 24. sept­em­ber og voru svar­endur 1.067 tals­ins, en um er að ræða net­könnun sem lögð var fyrir Þjóðgátt Maskínu, sem er þjóð­hópur sem dreg­inn er af handa­hófi úr Þjóðskrá.

Jafn mörg mjög hlynnt og mjög andvíg

Samkvæmt nið­ur­stöðum könn­un­ar­innar eru 45,3 pró­sent hlynnt aðild, 35,7 pró­sent and­víg og 19 pró­sent svar­enda sögð­ust hvorki hlynnt né and­víg. Alls bár­ust 892 gild svör, sem þetta nið­ur­brot byggir á. 22,7 pró­sent sögð­ust mjög hlynnt aðild en 22,8 eru mjög and­víg aðild. 

Maskína45,3 pró­sent segj­ast hlynn aðild Íslands að ESB í nýrri könnun Maskínu.

Að auki svör­uðu 175 manns því til, eða rúm 16 pró­sent allra svar­enda að þau ýmist vissu ekki hvað þeim þætti um aðild Íslands að ESB, eða vildu ekki svara spurn­ing­unni. 

Miklar svipt­ingar hafa orðið á afstöðu lands­manna til aðildar að Evr­ópu­sam­band­inu á und­an­förnum miss­erum, en í kjöl­far inn­rásar Rússa í Úkraínu árið 2022 er líkt og lands­menn hafi, af ein­hverjum orsökum, orðið hall­ari undir aðild Íslands að sam­band­inu. 

Evr­ópu­spurn­ingin í tíma­röðEins og sjá má hafa orðið miklar breyt­ingar á síð­ustu miss­erum varð­andi afstöðu Íslend­inga til aðildar að ESB.

Mynd: Maskína

Jón Steindór Valdi­mars­son, fyrr­ver­andi þing­maður Við­reisnar og for­maður Evr­ópu­hreyf­ing­ar­innar, segir í sam­tali við Heim­ild­ina að erfitt sé að átta sig á því sem fólk er að hugsa, en að ein­hvers­konar við­horfs­breyt­ing virð­ist hafa átt sér stað eftir inn­rás Rússa í Úkraínu. Fólk hafi í auknum mæli farið að hugsa um „stað­setn­ingu Íslands í sam­fé­lagi þjóð­anna“

„Ég held að það sé höf­uð­skýr­ingin. Síðan held ég líka að hluta til að þetta séu efna­hags­málin hérna hjá okkur; vax­andi verð­bólga, hækk­andi vextir og erf­ið­ari greiðslu­byrði fyrir margt fólk. Það er þekkt stað­reynd að í málum sem þessum hefur efna­hags­á­stand áhrif,“ segir Jón Steindór. 

Skýrir flokkadrættir

Þegar könn­unin er brotin niður eftir stuðn­ingi við stjórn­mála­flokka sjást skýrar flokkalínur. Stuðn­ings­fólk Við­reisnar, Sam­fylk­ingar og Pírata er lang­sam­lega hall­ast undir aðild, en þau sem segj­ast hafa í hyggju að kjósa Sjálf­stæð­is­flokk­inn, Mið­flokk­inn og Framsókn eru and­víg­ust aðild að sam­band­inu. 

Jón SteindórFormaður Evr­ópu­hreyf­ing­ar­innar sat áður á þingi fyrir Viðreisn.

Mynd: Bára Huld Beck

Spurður út í þessa flokka­drætti segir Jón Steindór að afstaða fólks virð­ist lit­ast af því hvað for­ystu­fólk flokk­anna segir um málið á hverjum tíma.

„Það eru ekk­ert rosa­lega mörg ár, eins og með Sjálf­stæð­is­flokk­inn, þar sem þetta var 50/50 mál í þeim flokki. En síðan þá hefur flokk­ur­inn bæði minnkað og orð­ræða for­yst­unnar breyst,“ segir Jón Steindór og nefnir einnig að stuðn­ings­fólk bæði Flokks fólks­ins og Sós­í­alista­flokks­ins séu jákvæð­ari í garð aðildar Íslands að ESB en halda mætti, sé horft til áherslna sem komið hafi frá for­ystu þess­ara flokka.