Þessi grein birtist fyrir rúmlega 2 mánuðum.

Innhverfur leiðangur

Leik­hús­gagn­rýn­and­inn Sig­ríð­ur Jóns­dótt­ir brá sér á Að­ventu, byggt á hinni frægu sögu Gunn­ars Gunn­ars­son­ar – sem Rauði sóf­inn set­ur upp í sam­starfi við Borg­ar­leik­hús­ið.

Innhverfur leiðangur
Friðgeir Einarsson og Lovísa Ósk Gunnarsdóttir. Sveitarómantík er þjóðarsport, segir leikhúsgagnrýnandi.
Leikhús

Að­venta

Niðurstaða:

Aðventa eftir Gunnar Gunnarsson

Leikgerð: Móeiður Helgadóttir og Egill Ingibergsson

Rauði sófinn í samvinnu við Borgarleikhúsið

Leikstjóri: Egill Ingibergsson

Leikarar: Friðgeir Einarsson og Lovísa Ósk Gunnarsdóttir

Leikmynd og teikningar: Þórarinn Blöndal, Móeiður Helgadóttir og Egill Ingibergsson

Búningar og leikgervi: Þórhildur Sunna Jóhannsdóttir

Tæknimaður og lýsing: Magnús Thorlacius

Tónlist og hljóðmynd: Sigurður Halldórsson

Kór: Kvennakórinn Katla

Niðurstaða: Forvitnileg tilraun sem fellur um sjálfa sig.

Gefðu umsögn

„Þegar hátíð fer í hönd búa menn sig undir hana hver á sína vísu. Það getur gerst á margan máta. Benedikt hafði sinn hátt á því sem öðru.“

Maður, sauður og hundur halda upp á öræfi. Þrenningin er hversdagsleg frekar en heilög þó fyrir þeim liggi göfugt verkefni, að finna eftirlegukindur og bjarga frá köldum dauðdaga. Vinnumaðurinn Benedikt, forystusauðurinn Eitill og fjárhundurinn Leó eru íslenskum bókaunnendum þekktir, nánast eins og fjölskylduvinir í sumum tilvikum, enda er Aðventa Gunnars Gunnarssonar fyrir löngu orðin klassík. Áhorfendur í Borgarleikhúsinu fá nú tækifæri til að slást í för með þrenningunni í þessari tuttugustu og sjöundu aðventuferð Benedikts.

Sveitarómantík er þjóðarsport

Sveitarómantík er þjóðarsport og nóg er af henni í Aðventu: pauf í stórbrotinni náttúru, hin íslenska nægjusemi, góðlátlegt grín, rólyndi, dugnaður, kaffidrykkja og hangikjet. En Aðventa er annað og miklu meira en einfaldur sveitarómans. Þetta er saga um tilvist mannsins í alheiminum, tengslin við almættið, eilífu baráttuna við náttúruna, leitina að tilgangi lífsins. Lestur Róberts Arnfinnssonar á bókinni vekur tilfinningastorm enda kjamsar hann á textanum og flytur af mikilli innlifun.

Egill Ingibergsson og Móeiður Helgadóttir ráðast svo sannarlega ekki á fjallgarðinn þar sem hann er lægstur í tilraun sinni að setja Aðventu á svið. Þeirra lausn er að strípa textann niður í einstaka setningar og endurspegla söguna með öðrum aðferðum. Þar spila tónlist, söngur og þögn stór hlutverk ásamt nútímatækni og teikningum. Þannig reyna þau, Egill er einnig skrifaður fyrir leikstjórninni og leikmyndinni sem Móeiður kemur líka að, að fanga átök sögunnar og innra líf Benedikts. Vandamálið er að þegar orðin eru fjarlægð stendur fábrotin framvindan ein eftir. Þá ríður á að ýta undir dramatíkina með öllum mögulegum ráðum. Hvernig er annars hægt að sviðsetja slíkar náttúrulýsingar?:

„Birtunóran, sem mjallarþyrlarnir mólu á milli sín fölnaði æ meir, mólst í myrkur með daufa tunglsglætu einhverstaðar að baki, mjallar myrkur, rjúkandi rofalausa aldimmu. Hamförunum linnti ekki, gnýr og stunur sem væru jötnar að fangbröðum glumdu við: barátta ósýnilegra reginafla, endalaus og af öllum áttum – æðisgengin, öskrandi fimbulnótt.“

Vantar alla dramatík

Því miður tekst tilraunin ekki. Í staðinn fyrir drífandi og dramatíska frásögn staðnar hún og frýs stundum alveg, í hana vantar alla innri dramatík sem skrifast aðallega á leikstjórann. Sýningin er lengi í gang og spilað djarft með því að leyfa þögninni að vera ríkjandi, nánast eins og persóna í verkinu. Friðgeir Einarsson leikur Benedikt, ríflega fimmtuga vinnumanninn sem er „biðvanur“, „tötramaður af líkama og sál“, „gamall, lúinn og bráðónýtur“ að eigin sögn. Búinn vistum og rekublaði heldur hann af stað í sitt árlega ferðalag, stundum gangandi og á skíðum þegar snjór leyfir, í leit að eftirlegukindum og innri friði. Lovísa Ósk Gunnarsdóttir bregður sér í allra kvikinda líki, þar á meðal í ham Eitils og Leós. Bæði gera þau vel, þá sérstaklega þegar þau skapa lítið augnablik milli Sigríðar og Benedikts en einnig hvernig þau koma djúpu sambandi hunds og manns til skila.

Naumhyggjan er allsráðandi og að engu óðslega farið. Leikmyndin saman stendur af tveimur tjöldum, blár bakgrunnur sem notaður er til að varpa Friðgeiri upp á hvíta tjaldið fyrir miðju leiksviðsins. Þar spretta fram svarthvítar hreyfimyndir sem staðsetja áhorfandann í sögunni. Fallegar eru teikningarnar og víddir stundum listilega vel leystar, en á öðrum stundum fletja þær út fannfergið. Aðra leikmuni er meira og minna að finna í bakpoka Benedikts. Þórhildur Sunna Jóhannsdóttir leysir búningana vel, fyrir utan mosagrænu úlpuna sem er of nútímaleg fyrir þetta þjóðlega umhverfi.

Öll leitum við að innri kyrrð

Sterk og afgerandi hljóðmynd hefði lyft Aðventu upp á hærra plan, búið til dramatík og kynt undir innri átökum sögunnar. En líkt og með annað í sýningunni verður hún fljótlega fyrirsjáanleg. Sigurður Halldórsson semur tónlistina og skapar hljóðheim sýningarinnar, en kvennakórinn Katla tekur einnig þátt. Eintóna hljóðmyndin varð öllu betri þegar kórinn bættist við en nær aldrei að skapa þann ofsa sem umvefur Benedikt og berst innra með honum.

Öll erum við að leita að eins konar innri kyrrð og friði í þessari endalausu leit að tilgangi lífsins. Einfalt húsaskjól getur verið „hallarígildi“ ef hugarfarið er rétt. Smæð okkar í alheiminum getur verið styrkleiki frekar en áhyggjuefni. Aðventa eftir Gunnar Gunnarsson minnir okkur á allt þetta og meira. Leikgerð Rauða sófans endurspeglar því miður ekki þennan kjarna sögunnar þótt sýningin hafi fundið innri kraft eftir hlé. 

Kjósa
1
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið

Ferðasagan: Frá sprengjuregni á Gaza í hljóðlátan Hafnarfjörð
1
Viðtal

Ferða­sag­an: Frá sprengjuregni á Gaza í hljóð­lát­an Hafn­ar­fjörð

Fyr­ir ör­fá­um vik­um bjuggu Abeer Herzallah og dæt­ur henn­ar þrjár í tjaldi í Rafah. Há­vað­inn í sprengj­um var orð­inn al­vana­leg­ur og þeim fannst dauð­inn nálg­ast. Svo breytt­ist allt við skila­boð­in: „Þið er­uð komn­ar með leyfi til að fara héð­an.“ Það var kom­inn tími á ferða­lag til Ís­lands, til eig­in­manns­ins sem Abeer hafði ekki hitt í tvö ár.
Flúði vændi en verður send út í annað sinn: „Ég vil að hún viti að ég reyndi allt“
5
FréttirFlóttamenn

Flúði vændi en verð­ur send út í ann­að sinn: „Ég vil að hún viti að ég reyndi allt“

Níg­er­ísk­ar kon­ur sem hing­að leita eft­ir dvöl á Ítal­íu hafa í mörg­um til­vik­um ver­ið neydd­ar út í vændi þar og vilja ekki snúa aft­ur, því þær vita hvað bíð­ur þeirra. Ein kvenn­anna kom aft­ur til Ís­lands ör­fá­um dög­um eft­ir að hún fékk end­ur­komu­bann til þriggja ára, því hún sá enga aðra leið út.
Útlendingamál eina sem kemst fyrir í umræðunni: „Þetta er umræða sem sogar allt súrefni til sín“
8
FréttirPressa

Út­lend­inga­mál eina sem kemst fyr­ir í um­ræð­unni: „Þetta er um­ræða sem sog­ar allt súr­efni til sín“

„Þetta er bara elsta smjörklípa ver­ald­ar, að taka jað­ar­sett­ann minni­hluta hóp og skrímslavæða hann í sam­fé­lag­inu,“ sagði Þór­hild­ur Sunna Æv­ars­dótt­ir, þing­kona Pírata. Um­ræðu­efni Pressu var út­lend­inga­mál og það væri ekki út­lend­ing­un­um að kenna að inn­við­ir séu sprungn­ir.
„Við erum ekki að taka upp stefnu Sjálfstæðisflokksins í útlendingamálum“
9
Allt af létta

„Við er­um ekki að taka upp stefnu Sjálf­stæð­is­flokks­ins í út­lend­inga­mál­um“

Odd­ný G. Harð­ar­dótt­ir, þing­mað­ur Sam­fylk­ing­ar­inn­ar, seg­ir það bull að um­sækj­end­ur um al­þjóð­lega vernd ógni inn­við­um á Ís­landi. Sam­fylk­ing­in hafi sína stefnu sem sé sam­þykkt á lands­fundi og hafi ekki breyst í kjöl­far um­mæla Kristrún­ar Frosta­dótt­ur for­manns í hlað­varp­inu Ein pæl­ing á dög­un­um.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Aðstandendur íbúa á Sóltúni beðnir um að þrífa: „Þarna blöskraði mér gjörsamlega“
1
FréttirEinkarekstur í heilbrigðiskerfinu

Að­stand­end­ur íbúa á Sól­túni beðn­ir um að þrífa: „Þarna blöskr­aði mér gjör­sam­lega“

Stjórn­end­ur hjúkr­un­ar­heim­il­is­ins Sól­túns báðu að­stand­end­ur íbúa að hjálpa til við þrif með eig­in tusk­um og hreinsi­efn­um ár­ið 2022. Það var eft­ir að eig­end­urn­ir seldu fast­eign hjúkr­un­ar­fé­lags­ins fyr­ir 3,8 millj­arða, leigðu hús­næð­ið af kaup­and­an­um, greiddu sér 2 millj­arða út úr fé­lag­inu og fóru svo í nið­ur­skurð á þjón­ust­unni. Að­stand­end­ur og starfs­fólk lýsa reynslu sinni af starf­sem­inni og þjón­ustu við gamla fólk­ið.
Magnús beið eftir langvarandi meðferð þegar hann dó
3
FréttirPressa

Magnús beið eft­ir langvar­andi með­ferð þeg­ar hann dó

Móð­ir 19 ára drengs og syst­ir konu sem lét­ust í fyrra af völd­um lyfja­eitr­ana segja að hugs­an­lega hefði ver­ið hægt að bjarga þeim ef hér hefði ver­ið starf­rækt bráða­þjón­usta fyr­ir fíkni­sjúk­linga. Þau hafi bæði ver­ið að bíða eft­ir að fá lækn­is­hjálp þeg­ar þau dóu. Þing­mað­ur Við­reisn­ar seg­ir alltof mörg dæmi um það á Ís­landi að fólk deyi með­an það bíði eft­ir að fá hjálp.
Ferðasagan: Frá sprengjuregni á Gaza í hljóðlátan Hafnarfjörð
5
Viðtal

Ferða­sag­an: Frá sprengjuregni á Gaza í hljóð­lát­an Hafn­ar­fjörð

Fyr­ir ör­fá­um vik­um bjuggu Abeer Herzallah og dæt­ur henn­ar þrjár í tjaldi í Rafah. Há­vað­inn í sprengj­um var orð­inn al­vana­leg­ur og þeim fannst dauð­inn nálg­ast. Svo breytt­ist allt við skila­boð­in: „Þið er­uð komn­ar með leyfi til að fara héð­an.“ Það var kom­inn tími á ferða­lag til Ís­lands, til eig­in­manns­ins sem Abeer hafði ekki hitt í tvö ár.
Nýkjörinn formaður eldri borgara skráði sig í félagið viku fyrr og smalaði „úr öllum flokkum“
7
Fréttir

Ný­kjör­inn formað­ur eldri borg­ara skráði sig í fé­lag­ið viku fyrr og smal­aði „úr öll­um flokk­um“

Hvað gerð­ist raun­veru­lega á að­al­fundi Fé­lags eldri borg­ara í Reykja­vík og ná­grenni? Gagn­rýn­end­ur stjórn­ar­kjörs segja það hafa ver­ið þaul­skipu­lagða hall­ar­bylt­ingu Sjálf­stæð­is­manna. Ný­kjör­inn formað­ur, sem er ný­skráð­ur í fé­lag­ið, seg­ist vera kjós­andi Sjálf­stæð­is­flokks­ins en ekki geið­andi fé­lagi í flokkn­um.
Ísraelar skoða listann sérstaklega því enginn íslenskur ríkisborgari er á honum
8
FréttirFöst á Gaza

Ísra­el­ar skoða list­ann sér­stak­lega því eng­inn ís­lensk­ur rík­is­borg­ari er á hon­um

Í til­kynn­ingu frá ut­an­rík­is­ráðu­neyt­inu seg­ir að tíma­lína mögu­legra fólks­flutn­inga dval­ar­leyf­is­hafa frá Gaza liggi ekki fyr­ir. Verk­efn­ið sé ein­stakt því eng­ir ís­lensk­ir rík­is­borg­ar­ar séu á lista stjórn­valda. Þetta hafi í för með sér að ísra­elsk stjórn­völd þurfi að skoða mál­ið sér­stak­lega.
„Það er svo sjúkt að þetta snúist um peninga“
9
ViðtalFöst á Gaza

„Það er svo sjúkt að þetta snú­ist um pen­inga“

Tón­list­ar­mað­ur­inn Al­ex­and­er Jarl stefn­ir á að fara út til Egypta­lands til þess að koma ömmu sinni, barn­ung­um frænd­systkin­um og for­eldr­um þeirra út af Gaza­svæð­inu. En það er kostn­að­ar­samt og því þarf hann fyrst að safna nokkr­um millj­ón­um króna. Til þess hef­ur Al­ex­and­er hóað sam­an nokkr­um af vin­sæl­ustu hipp hopp tón­list­ar­mönn­um lands­ins og munu þeir halda tón­leika í Iðnó á laug­ar­dag­inn.
Fyrrverandi bæjarstjóri Sjálfstæðisflokksins í Garðabæ var meðmælandi Lúðvíks
10
FréttirRáðning Lúðvíks Arnar Steinarssonar til Garðabæjar

Fyrr­ver­andi bæj­ar­stjóri Sjálf­stæð­is­flokks­ins í Garða­bæ var með­mæl­andi Lúð­víks

Gunn­ar Ein­ars­son, fyrr­ver­andi bæj­ar­stjóri Sjálf­stæð­is­flokks­ins í Garða­bæ, var með­mæl­andi Lúð­víks Arn­ar Stein­ars­son­ar í starf sviðs­stjóra hjá bæn­um. Lúð­vík Örn hef­ur um ára­bil gegnt trún­að­ar­störf­um fyr­ir Sjálf­stæð­is­flokk­inn í Garða­bæ. Meiri­hlut­inn í Garða­bæ ákvað að ráða Lúð­vík Örn fram yf­ir konu sem er bæj­ar­rit­ari í Mos­fells­bæ.

Mest lesið í mánuðinum

Uppsagnir á Sóltúni eftir tveggja milljarða útgreiðslu: „Það er gríðarlega þungbær ákvörðun“
1
FréttirEinkarekstur í heilbrigðiskerfinu

Upp­sagn­ir á Sól­túni eft­ir tveggja millj­arða út­greiðslu: „Það er gríð­ar­lega þung­bær ákvörð­un“

Einka­rekna hjúkr­un­ar­heim­il­ið Sól­tún hef­ur stað­ið fyr­ir upp­sögn­um síð­ustu vik­urn­ar til að laga rekst­ur­inn sem sagð­ur er ganga illa. Sam­hliða hafa eig­end­ur Sól­tún stað­ið í fast­eigna­við­skipt­um í gegn­um rekstr­ar­fé­lag­ið og tek­ið há­ar fjár­hæð­ir út úr því. Fyrr­ver­andi og nú­ver­andi starfs­menn gagn­rýna stjórn­end­ur Sól­túns fyr­ir upp­sagn­irn­ar.
Móðir Marks heitins: „Þetta er í raun og veru léttir“
2
Úttekt

Móð­ir Marks heit­ins: „Þetta er í raun og veru létt­ir“

Mark Gunn­ar Roberts lést á Þor­láks­messu. Nokkr­um dög­um áð­ur hafði hann fund­ist með­vit­und­ar­laus í fanga­klefa sín­um á Hólms­heiði. Mark ólst upp við drykkju og of­beldi föð­ur síns og ára­tug­um sam­an reyndi móð­ir hans að fá hjálp fyr­ir son sinn, sagði hann „hættu­leg­an án lyfja­gjaf­ar“, en án ár­ang­urs. Síð­ustu ár átti Mark ekki í nein hús að venda önn­ur en neyð­ar­skýli fyr­ir heim­il­is­lausa eða fang­elsi.
Aðstandendur íbúa á Sóltúni beðnir um að þrífa: „Þarna blöskraði mér gjörsamlega“
4
FréttirEinkarekstur í heilbrigðiskerfinu

Að­stand­end­ur íbúa á Sól­túni beðn­ir um að þrífa: „Þarna blöskr­aði mér gjör­sam­lega“

Stjórn­end­ur hjúkr­un­ar­heim­il­is­ins Sól­túns báðu að­stand­end­ur íbúa að hjálpa til við þrif með eig­in tusk­um og hreinsi­efn­um ár­ið 2022. Það var eft­ir að eig­end­urn­ir seldu fast­eign hjúkr­un­ar­fé­lags­ins fyr­ir 3,8 millj­arða, leigðu hús­næð­ið af kaup­and­an­um, greiddu sér 2 millj­arða út úr fé­lag­inu og fóru svo í nið­ur­skurð á þjón­ust­unni. Að­stand­end­ur og starfs­fólk lýsa reynslu sinni af starf­sem­inni og þjón­ustu við gamla fólk­ið.
Kristín Jónsdóttir ósammála túlkunum starfsbræðra sinna
9
Fréttir

Krist­ín Jóns­dótt­ir ósam­mála túlk­un­um starfs­bræðra sinna

Krist­ín Jóns­dótt­ir, fag­stjóri nátt­úru­vár á Veð­ur­stofu Ís­lands, seg­ist ekki geta tek­ið und­ir með starfs­bræðr­um sín­um Þor­valdi Þórð­ar­syni og Ár­manni Hösk­ulds­syni sem telja ný­leg­ar jarð­skjálfta­hrin­ur vera til marks um að Brenni­steins­fjalla­kerf­ið sé að vakna til lífs­ins. Eng­ar mæl­ing­ar bendi til kviku­hreyf­ing­ar. Skjálft­arn­ir eru senni­lega af völd­um þekkts mis­geng­is sem er á svæð­inu.

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Mest lesið undanfarið ár

Loka auglýsingu