Þessi grein birtist fyrir rúmlega 10 mánuðum.

Vilja að einkaaðilar malbiki Kjalveg

Nú­ver­andi ástand Kjal­veg­ar „er óvið­un­andi og veg­ur­inn hættu­leg­ur yf­ir­ferð­ar“ segja þing­menn Sjálf­stæð­is­flokks sem leggja til, enn einu sinni, að veg­ur­inn verði byggð­ur upp af einka­að­il­um og þeir sem um hann fari greiði fyr­ir.

Vilja að einkaaðilar malbiki Kjalveg
Um hálendið Umferð hefur verið um Kjöl í aldir. Núverandi vegur hefur verið bættur töluvert síðustu ár en þingmenn Sjálfstæðisflokks leggja til að hann verði malbikaður. Mynd: Wikipedia

Sjö þingmenn úr Sjálfstæðisflokki hafa lagt fram þingsályktunartillögu um það sem þeir kalla „endurnýjun vegarins yfir Kjöl“ svo honum megi halda opnum stóran hluta ársins. Lagt er til að um einkaframkvæmd verði að ræða og að framkvæmdin standi undir sér „að öllu leyti með notendagjöldum“. Vilja þingmennirnir að stefnt verði að því að ljúka undirbúningi fyrir lok næsta árs og að framkvæmdin geti hafist í beinu framhaldi. „Við undirbúning að endurnýjun vegarins er mikilvægt að allir fletir málsins verði vel greindir, þ.m.t. hvernig best væri að standa að fjármögnun verksins og hvort skynsamlegt væri að líta til fyrirkomulagsins við gerð Hvalfjarðarganga með aðkomu Spalar hf. sem fyrirmyndar fyrir þetta verkefni,“ segir í greinargerð.

Flutningsmenn tillögunnar eru Njáll Trausti Friðbertsson, Óli Björn Kárason, Ásmundur Friðriksson, Vilhjálmur Árnason, Birgir Þórarinsson, Berglind Harpa Svavarsdóttir og Jón Gunnarsson. Í viðtali við Morgunblaðið í apríl sagði Njáll Trausti að kostnaðurinn við uppbyggingu Kjalvegar gæti „hlaupið á tíu milljörðum“. Veggjaldið sem notendur vegarins gætu átt von á að þurfa að borga yrði líklega „öðru hvorum megin við 3.000 krónur“.

Mikilvæg samgönguleið frá landnámi

Kjalvegur liggur yfir hálendi Íslands um Kjöl, frá Gullfossvegi í suðri að Svínvetningabraut í Blöndudal í norðri, alls um 168 kílómetra leið. Þingsályktunartillagan lýtur að því að vegurinn yfir Kjöl verði endurnýjaður og lagður bundnu slitlagi „svo betur megi nýta hann til að mæta aukinni umferð á svæðinu samhliða fjölgun ferðamanna sem sækja landið heim,“ líkt og það er orðað í greinargerð tillögunnar. „Kjalvegur hefur frá landnámsöld verið mikilvæg samgönguæð milli norður- og suðurhluta landsins og þrátt fyrir mikla uppbyggingu á hringveginum síðustu áratugi er mikilvægi vegarins um Kjöl enn mikið. Veginum hefur þó ekki verið haldið við eins og nauðsynlegt hefði verið.“

„Hugmyndafræðin í dag er að rafmagnið taki við sem orkugjafi í bílaleigubílunum á næstu árum og þá held ég með alla þessa dreifingu og fyrir þá er minni eyðsla að keyra á bundnu slitlagi heldur en á malarvegi. Þetta er líka umhverfismál þeim megin frá sem og loftlagsmál.“
Njáll Trausti Friðbertsson,
í viðtali við Morgunblaðið.

Núverandi ástand Kjalvegar er óviðunandi að mati þingmannanna „og vegurinn hættulegur yfirferðar og veldur miklu sliti á þeim bifreiðum sem um hann aka“.

Í umsögn Landverndar um sambærilega tillögu sem lögð var fram á Alþingi árið 2021 sagði að hugsanlega þyrfti að bæta einhverja tilgreinda vegi á hálendinu og að unnið hefði verið að ákveðnum bótum á Kjalvegi síðustu ár. Við frekari umbætur þurfi að hafa í huga að álag á viðkvæm svæði gæti aukist og að búa þyrfti vinsælustu áningarstaði við Kjalveg undir slíkt og stýra gestafjölda með ítölu eða gjaldtöku.

LagfæringarUnnið að lagfæringum á Kjalvegi sumarið 2014.

Landvernd sagði rannsóknir benda til þess að ferðamenn á hálendinu telji að takmarka þurfi fjölda ferðamanna inn á svæðið. Gera megi ráð fyrir að núverandi ástand vega dragi úr gestafjölda á hálendinu sem gæti útskýrt hvers vegna vaxandi fjöldi erlendra ferðamanna hafi ekki skilað sér hlutfallslega í fjölda gesta á svæðinu. „Ef aðgengi yrði bætt er ástæða til að óttast að umferð yrði umfram afkastagetu margra staða á hálendinu og að það myndi bitna á upplifun gesta og geti valdið náttúruspjöllum.“ Á vissan hátt mætti segja að „slælegt ástand hálendisvega“ sem hindri aðgengi stuðli að náttúruvernd á hálendinu, sagði í umsögn Landverndar.

„Stjórn Landverndar telur því ekki tímabært að hefja undirbúning að endurnýjun vegarins yfir Kjöl og gera hann að vegi sem hægt er að halda opnum stóran hluta ársins með einkaframkvæmd,“ sagði þar ennfremur. „Þess í stað telur stjórnin skynsamlegt að marka skýrari stefnu um vegagerð á hálendinu almennt.“

Njáll Trausti sagði við Morgunblaðið í vor að hugsa þyrfti „virkilega“ um nýjan punkt þegar kæmi að umhverfissjónarmiðum og það væru rafmagnsbílar. „Hugmyndafræðin í dag er að rafmagnið taki við sem orkugjafi í bílaleigubílunum á næstu árum og þá held ég með alla þessa dreifingu og fyrir þá er minni eyðsla að keyra á bundnu slitlagi heldur en á malarvegi. Þetta er líka umhverfismál þeim megin frá sem og loftlagsmál.“

Fleiri fái að upplifa hálendið

Sambærilegar þingsályktunartillögur hafa verið fluttar nokkrum sinnum áður, fyrst árið 2005. Flutningsmenn tillögunnar nú segja mikið hafa runnið til sjávar á þeim tæplega tveimur áratugum frá því að tillaga um gerð heilsársvegar yfir Kjöl var fyrst flutt. Ferðamenn hafi verið 360 þúsund árið 2005 en gert sé ráð fyrir að þeir verði um 2,2 milljónir í ár. „Þessi fjölgun ferðamanna hefur ekki skilað sér í aukinni umferð um Kjalveg,“ segir í greinargerð tillögunnar.

„Ef aðgengi yrði bætt er ástæða til að óttast að umferð yrði umfram afkastagetu margra staða á hálendinu og að það myndi bitna á upplifun gesta og geti valdið náttúruspjöllum.“
Landvernd

Með heilsársvegi yfir Kjöl væri, segir í greinargerð þingmannanna, mögulegt að stytta til muna leiðina landshorna á milli og auðvelda þannig ferðir til Norðurlands og yfir hálendið og opna fyrir möguleika á þróun nýrra ferðamannaleiða. „Þá veitir það fleirum tækifæri til að upplifa hálendið og náttúru þess og víðerni sem eru einstök á evrópskan mælikvarða og ljóst er að hafa mikið aðdráttarafl fyrir ferðamenn sem koma til landsins.“

Þeir sem fari um veginn borgi

Þingmennirnir leggja til að um einkaframkvæmd yrði að ræða sem myndi þýða að einkaaðili tæki að sér fjármögnun, framkvæmd og rekstur vegarins í umboði hins opinbera. „Gert er ráð fyrir að framkvæmdin standi undir sér að öllu leyti með notendagjöldum.“

Hér á landi hefur ekki verið ráðist í margar einkaframkvæmdir í vegakerfinu en Hvalfjarðargöng eru að mati flutningsmanna tillögunnar „skýrt dæmi“ um að slíkt getur heppnast vel.

Uppbygging heilsársvegar um Kjöl kæmi að sögn þingmannanna ekki til með að hafa áhrif á forgangsröðun samgönguáætlunar þar sem ráðgert sé að framkvæmdin og fjármögnun hennar verði í höndum einkaaðila.

Kjósa
6
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir (1)

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
  • Jón Ragnarsson skrifaði
    ,,Sjö þingmenn úr Sjálfstæðisflokki hafa lagt fram þingsályktunartillögu um það sem þeir kalla „endurnýjun vegarins yfir Kjöl“ svo honum megi halda opnum stóran hluta ársins."

    Er þessi þingflokkur sjálfstæðisflokksins eitthvað grín ?

    Formaður sjálfstæðisflokksins er nýbúinn að leggja fram fjárlagafrumvarp , og hvað ?
    Á þetta að sýna okkur að þingflokkurinn er ,,ekki húsum hæfur" ? eða eru þeir að mómæla formanninum ?

    Eða á þetta að sýna okkur að forsætisráðherra og formaður VG ræður engu , og þeim er alveg sama ?
    4
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Söluráðgjafar fengu þóknun fyrir sölu á Íslandsbanka þrátt fyrir að hafa brotið lög
2
Greining

Sölu­ráð­gjaf­ar fengu þókn­un fyr­ir sölu á Ís­lands­banka þrátt fyr­ir að hafa brot­ið lög

Banka­sýsla rík­is­ins ætl­ar ekki að taka ákvörð­un um hvort hún greiði sölu­ráð­gjöf­um val­kvæða þókn­un fyr­ir að­komu sína að sölu á hlut í Ís­lands­banka fyr­ir rúm­um tveim­ur ár­um fyrr en at­hug­un Fjár­mála­eft­ir­lits­ins á þætti þeirra í sölu­ferl­inu ligg­ur fyr­ir. Eft­ir­lit­ið hef­ur þeg­ar lok­ið at­hug­un á tveim­ur ráð­gjöf­um og komst að þeirri nið­ur­stöðu að báð­ir hefðu brot­ið gegn lög­um.
KS kaupir Kjarnafæði – Skagfirska efnahagssvæðið orðið Norðurland allt
3
Skýring

KS kaup­ir Kjarna­fæði – Skag­firska efna­hags­svæð­ið orð­ið Norð­ur­land allt

Kaup­fé­lag Skag­firð­inga mun ekki þurfa að bera kaup sín á Kjarna­fæði und­ir Norð­lenska Sam­keppnis­eft­ir­lit­ið, eft­ir að Al­þingi und­an­skyldi fyr­ir­tæk­in sam­keppn­is­lög­um. KS fær yf­ir­burð­ar­stöðu á kjöt­mark­aði. Kjarna­fæði sam­ein­að­ist Norð­lenska fyr­ir tveim­ur ár­um með ströng­um skil­yrð­um, sem falla nú nið­ur. Verð­laus hlut­ur þing­manns, sem harð­ast barð­ist fyr­ir sam­keppn­isund­an­þág­un­um, í KN, er orð­inn millj­óna­virði.
„Það er ekkert eftir“
5
GreiningMillistétt í molum

„Það er ekk­ert eft­ir“

Þrátt fyr­ir að um helm­ing­ur hjóna­banda endi með skiln­aði virð­ist kerf­ið ekki miða við for­eldra sem vana­lega eru kall­að­ir ein­stæð­ir – en eru í þess­ari grein kall­að­ir sjálf­stæð­ir. Heim­ild­in fékk á þriðja tug þátt­tak­enda til að svara spurn­ing­um um lífs­kjör sín. Svör­in sem bár­ust kall­ast vel á við lífs­kjarak­ann­an­ir sem fram­kvæmd­ar hafa ver­ið að und­an­förnu.
Lögfræðingar borgarinnar skoða styrki til Betra lífs
7
FréttirBrostnar vonir á Betra lífi

Lög­fræð­ing­ar borg­ar­inn­ar skoða styrki til Betra lífs

Lög­fræð­ing­ar vel­ferð­ar­sviðs eru að skoða styrki sem Reykja­vík­ur­borg veitti áfanga­heim­il­inu Betra líf á ár­un­um 2020-2023. Þetta kem­ur til eft­ir að Heim­ild­in fjall­aði um að rang­ar upp­lýs­ing­ar hefðu ver­ið í styrk­umsókn­um. Í fyr­ir­spurn vegna máls­ins er með­al ann­ars spurt hvort lit­ið sé á þetta sem til­raun til fjár­svika en eng­in svör fást að svo stöddu.

Mest lesið í mánuðinum

Þau sem hafa hagnast ævintýralega á Þorpinu
1
FréttirHúsnæðismál

Þau sem hafa hagn­ast æv­in­týra­lega á Þorp­inu

Ár­ið 2021 keypti hóp­ur fjár­festa í gegn­um eign­ar­halds­fé­lag­ið Þorp­ið 6 ehf. lóð­ir og bygg­ing­ar­rétt­indi á Ár­túns­höfða í Reykja­vík fyr­ir 7,4 millj­arða króna. Fyrr á þessu ári voru lóða­rétt­ind­in seld fyr­ir ell­efu millj­arða króna án þess að nokk­uð hafi ver­ið byggt á svæð­inu. Við­skipt­in sýna vel hvernig fjár­fest­ar geta hagn­ast æv­in­týra­lega með því að kaupa og selja lóð­ir og bygg­ing­ar­rétt­indi á til­tölu­lega skömm­um tíma.
Hulduheildsali flytur inn hundruð tonna af kjöti
3
RannsóknSamkeppnisundanþága í Landbúnaði

Huldu­heild­sali flyt­ur inn hundruð tonna af kjöti

Ris­ar á ís­lensk­um kjöt­mark­aði, sem fengu í vor um­deild­ar und­an­þág­ur frá sam­keppn­is­lög­um til þess að verj­ast sam­keppni að ut­an, verða á þessu ári um­fangs­mest­ir í kjöt­inn­flutn­ingi og því keppi­naut­ar sjálfs sín. „Von­brigði,“ seg­ir formað­ur at­vinnu­vega­nefnd­ar. Um­fangs­mik­il heild­sala á hundruð­um tonna af inn­fluttu kjöti virð­ist fyrst og síð­ast leiktjald fyr­ir öfl­ug­asta hags­muna­afl­ið gegn inn­flutn­ingi land­bún­að­ar­vara.
Tvíburasystur óléttar samtímis: „Þetta er draumurinn“
4
Viðtal

Tví­bura­syst­ur ólétt­ar sam­tím­is: „Þetta er draum­ur­inn“

Tví­bur­ar, sem lík­lega eru eineggja, gengu sam­tals í gegn­um þrjú fóst­ur­lát á inn­an við ári og voru um tíma óviss­ar um að þeim tæk­ist nokk­urn tím­ann að eign­ast börn. En nú hef­ur birt til og þær eiga von á börn­um með tæp­lega tveggja mán­aða milli­bili. Gen barn­anna verða lík­lega eins lík og hálf­systkina vegna mik­illa lík­inda með genum mæðr­anna.
„Ég var bara niðurlægð“
5
Viðtal

„Ég var bara nið­ur­lægð“

Séra Agnes M. Sig­urð­ar­dótt­ir, bisk­up Ís­lands, vill skila skömm­inni til kirkju­þings þar sem hún upp­lifði nið­ur­læg­ingu eft­ir að óvissa varð uppi um lög­mæti embætt­is­gjörða henn­ar. Hún seg­ir að kirkju­þing hafi átt að greiða úr mál­inu og eyða óvissu um stöðu henn­ar. Agnes tel­ur að karl­kyns bisk­up hefði aldrei þurft að þola slíka fram­komu af hálfu kirkju­þings en hún er fyrsta kon­an sem er kjör­in bisk­up.
Running Tide og ráðherrarnir - Koma af fjöllum um eftirlitsleysið
8
FréttirRunning Tide

Runn­ing Tide og ráð­herr­arn­ir - Koma af fjöll­um um eft­ir­lits­leys­ið

Blaða­menn Heim­ild­ar­inn­ar tóku við­töl við þrjá ráð­herra um að­komu þeirra að því að Runn­ing Tide fékk leyfi stjórn­valda til starf­semi á Ís­landi. Um­hverf­is­ráð­herra sagði ein­ung­is hafa haft full­yrð­ing­ar for­svars­manna fyr­ir­tæk­is­ins fyr­ir því að starf­sem­in væri „stærsta ein­staka kol­efn­is­föng­un­ar­verk­efni í heimi“. Ut­an­rík­is­ráð­herra seg­ist ekki geta svar­að því hvort hún hafi skap­að for­dæmi sem leyfi nú að af­gangstimbri verði hent í sjó­inn í stór­um stíl.

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Mest lesið undanfarið ár