„Ekki Slay“ sem þýða má sem „ekki töff“, já eða „ekki slátra“, stóð á einu af pappa­spjöld­unum sem hval­veiði­and­stæð­ingar höfðu útbúið til þess að halda uppi fyrir framan Alþingi á mót­mælum gegn hval­veiðum. Á stétt­ina höfðu verið krítaðir kátir hvalir og jarðir í ljósum logum.

Mat­væla­stofnun (MAST) stöðv­aði í gær veiðar Hvals 8, ann­ars af tveimur hval­veiði­skipum Hvals hf., vegna alvar­legra brota á reglu­gerð um vel­ferð dýra sem framin voru við veiðar á skip­inu. 

„Það var léttir að hann væri stöðv­aður,“ segir Ida Karólína Harris hjá Ungum umhverf­issinnum sem skróp­aði í tíma í Kvenna­skól­anum í Reykja­vík til þess að mæta á mót­mælin. „En ég vildi að það hefði verið undir öðrum kring­um­stæðum – ekki út af brotum á vel­ferð dýra.“

29 mín­út­ur liðu á milli fyrsta og ann­ars skut­uls sem veiði­menn á skip­inu skutu í fyrstu lang­reyð­ina sem þeir drápu í ár. Það þýð­ir að það tók hana fleiri en 30 mín­út­ur að deyja. Telur Mat­væla­stofnun að með þessu hafi fyr­ir­tækið brotið gegn reglu­gerð um vel­ferð dýra. 

En áfram fær Hvalur hf. að veiða, bara á Hval 9. 

Ida myndi helst vilja að skipið væri alveg úr leik. „Ég vona að Hvalur 8 komi ekki aftur í leik fyrr en eftir langan tíma,“ segir Ida. 

Mynd: Heim­ildin / Davíð Þór

Skrópa og mótmæla

MAST hefur falið Hval hf. að kom­ast að því hvað varð til þess að reglur voru brotnar um borð í Hval 8 og vinna að úrbótum. Hlutverk MAST er að fara yfir grein­ingu Hvals, meta hvort hún sé trú­verðug og hvort úrbætur séu nægi­legar. Aðeins þannig verður veiði­stöðv­un­inni aflétt. 

Ungt fólk sem vill að stjórn­völd geri meira í lofts­lags­málum hefur hist og mót­mælt fyrir utan Alþing­is­húsið í hverju föstu­dags­há­degi í nokkur ár, eins og ungt fólk víðar um heim gerir reyndar líka. Hval­veiði­mót­mælin í dag voru hluti af þessum mót­mælum, svoköll­uðum Föstu­dögum fyrir fram­tíð­ina (e. Fridays for Future). Ungmenni eins og Ida skrópa gjarnan í skól­ann til þess að mæta á mót­mælin.

Mynd: Heim­ildin / Davíð Þór

„Ég skil ekki af hverju ég á að vera að læra fyrir fram­tíð sem rík­is­stjórnin okkar er alveg að rústa,“ segir Ida um það. 

Þó að Ida við­ur­kenni að fjöl­margt annað þarf að gera í umhverf­is­málum en að stöðva hval­veiðar þá telur hún það mik­il­vægt.

„Þeir eru svo stór hluti af vist­kerf­inu okkar,“ segir Ida. „Þetta eru ekki hval­irnir okkar. Þó þeir séu á haf­svæð­inu okkar þá eru þetta hvalir sem ferð­ast um allan heim. Þetta eru hvalir sem er ólög­legt að drepa þegar þeir eru á öðrum stöðum.“

Mynd: Heim­ildin / Davíð Þór

Ísland, Noregur, Japan og Færeyjar stunda enn hval­veiðar. Í sumar stimpl­aði Ísland sig út úr þeirri jöfnu þegar Svandís Svav­ars­dóttir mat­væla­ráð­herra lagði á tíma­bundið bann við veiðum á stór­hvelum á grund­velli laga um dýra­vel­ferð. Það bann rann út 1. sept­em­ber og Svandís end­ur­nýj­aði það ekki. Hún kom þó á hertum reglum, reglum sem virð­ast hafa verið brotnar fyrsta dag­inn sem hval­veiði­skip Hvals hf. fóru á veiðar.

„Við erum alla­vega með ein­hver verk­færi í hönd­unum sem við höfðum ekki áður,“ sagði Hrönn Ólína Jör­unds­dóttir, for­stjóri MAST, við Heim­ild­ina í gær.