Þarf að víkja þegar eiginkona og barn gefa skýrslu – „Hún óttast að skjálfa“

Lands­réttur hefur stað­fest úrskurð Hér­aðs­dóms Reykja­víkur þar sem fall­ist var á kröfu um að karl­maður víki úr dóm­sal á meðan eig­in­kona hans og sonur gefa skýrslu við aðal­með­ferð dóms­máls gegn honum. 

Karl­mað­ur­inn kærði úrskurð hér­aðs­dóms og krafð­ist þess að hann yrði felldur úr gildi. 

Sætti nálgunarbanni

Í mál­inu er mann­inum gefin að sök fjöl­mörg brot gegn eig­in­konu sinni og syni á tíma­bil­inu 16. febr­úar 2022 til 1. febr­úar 2023. Meint brot eru rakin í fjórtán tölu­liðum í ákæru en þau áttu sér stað á meðan mað­ur­inn sætti nálg­un­ar­banni þar sem honum var óheim­ilt að setja sig í sam­band við eig­in­konu sína og son. 

Þá er hann ákærður fyrir skjala­fals með því að hafa falsað umboð til að afla lækn­is­fræði­legra gagna um eig­in­konu sína. Maðurinn neitar sök og er nú vistaður á geð­deild vegna máls­ins á grund­velli úrskurðar Lands­réttar. 

Lögum sam­kvæmt á ákærði rétt á að vera við­staddur aðal­með­ferð máls. Samkvæmt sömu lögum getur dóm­ari, að kröfu ákær­anda eða vitnis, ákveðið að ákærða skuli vikið úr þing­haldi meðan vitni gefur skýrslu, telji hann að nær­vera ákærða geti orðið vitn­inu sér­stak­lega til íþyng­ingar og haft áhrif á fram­burð þess. 

Í mál­inu var lagt fram vott­orð frá verk­efna­stýru í Kvenna­at­hvarf­inu sem jafn­framt er ráð­gjafi kon­unnar. Þar kemur fram að hún hafi komið í 46 við­töl þar eftir dvöl hennar í athvarf­inu í jan­úar og febr­úar 2022. Í vott­orð­inu segir meðal ann­ars: „Að sögn A þá kvíðir hún því að hafa [varn­ar­að­ila] í salnum, hún kvíðir því að hann stari á hana, hún finnur fyrir stressi og miklum kvíða þegar hún hugsar til þess að hún þurfi að mæta honum. Hún ótt­ast að skjálfa og að hún vaði úr einu í annað og fari að gráta“. 

Geti haft afleiðingar til framtíðar

Um dreng­inn segir í vott­orð­inu að sú stað­reynd að „barn þurfi í rétt­ar­sal að lýsa hvernig faðir hans [hafi] brotið á honum og fjöl­skyld­unni hans, í hans við­ur­vist, [setji] mikla ábyrgð á barnið og [geti] haft alvar­legar afleið­ingar á líðan hans til fram­tíðar.“

Samkvæmt nið­ur­stöðu Lands­réttar „verður að telja að nær­vera varn­ar­að­ila við skýrslu­gjöf brota­þola yrði þeim sér­stak­lega til íþyng­ingar og sé lík­leg til að hafa áhrif á fram­burði þeirra.“ Því skuli hann víkja úr dóm­salnum þegar þau gefa skýrslu.

Manninum verði hins vegar gert kleift að fylgj­ast með skýrslu­tökum yfir mæðgin­unum utan dóm­salar og koma að spurn­ingum. Aðal­með­ferð í mál­inu er áætluð í byrjun júní.