Vinnslustöðin ætlar ekki að falla frá milljarðs skaðabótakröfu á ríkið

Vinnslu­stöðin í Vest­manna­eyjum, sem hefur stefnt íslenska rík­inu til greiðslu rúm­lega eins millj­arðs króna auk hæstu mögu­legu vaxta, ætlar að halda skaða­bóta­kröfu sinni til streitu.

[links]Þetta sagði Sig­ur­geir Brynjar Krist­geirs­son, fram­kvæmda­stjóri Vinnslu­stöðv­ar­innar, í þætt­inum Sprengisandi á Bylgj­unni í morgun.

Hann sagð­ist enn fremur vera afskap­lega feg­inn að vera ekki í hópi þeirra fimm útgerða sem ákveðið hafa að hætta við skaða­bóta­kröfur sínar gagn­vart rík­inu vegna úthlut­unar á mak­ríl­kvóta á árunum 2011 til 2018 „Það er engin laun­ung á því að Ísfé­lags­menn sögðu okkur ekki satt þegar þeir kynntu hvað þeir ætl­uðu að gera og ég ætla ekki að fara nánar út í það. Ég hefði ekki viljað fylgja þeim í þeim sporum.“

Þar vísar Sig­ur­geir Brynjar í það að fimm útgerðir af þeim sjö útgerðum sem stefndu rík­inu ákváðu í síð­ustu viku að falla frá mál­sókn sinni, en sam­tals vildu fyr­ir­tækin sjö fá 10,2 millj­arðar króna auk vaxta úr rík­is­sjóði. Fyr­ir­tækin sem um ræðir eru Ísfélags Vest­manna­eyja, Eskja, Gjög­ur, Loðnu­vinnslan og Skinn­ey-­Þinga­nes. Sjáv­ar­út­vegs­fyr­ir­tæk­in Hug­inn og Vinnslu­­­stöðin eru nú einu fyr­ir­tækin sem hafa ekki dregið kröfur sínar til baka.

Reikningurinn yrði ekki sendur skattgreiðendum

Aðdrag­andi máls­ins var sá að Kjarninn greindi frá því að kröfur útgerð­anna sjö væru sam­tals 10,2 millj­arðar króna auk vaxta fyrir viku síðan.

[adspot]Í kjöl­farið rataði málið inn í ræður helstu ráða­manna þjóð­ar­innar þegar þeir ræddu áhrif COVID-19 far­ald­­­ur­s­ins og um við­brögð stjórn­­­­­valda við þeim áhrifum á Alþingi á þriðju­dag. Bjarni Bene­dikts­son fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra sagði þá að ef svo ólík­­­lega færi að ríkið myndi tapa mál­inu þá væri það ein­falt mál í hans huga að reikn­ing­­­ur­inn vegna þess yrði ekki sendur á skatt­greið­end­­­ur. „Reikn­ing­­­ur­inn vegna þess verður þá að koma frá grein­inni. Það er bara svo ein­falt,“ sagði hann.

Katrín Jak­obs­dóttir for­­­sæt­is­ráð­herra gerði líka kröfur útgerð­anna að umtals­efni við sama til­efni. „Ég vil segja það að hér að ég hef verið gríð­­­ar­­­lega ánægð með þá sam­­­stöðu sem maður hefur skynjað í sam­­­fé­lag­inu í því að takast á við veiruna. Bæði fyr­ir­tæki og fólk hafa þar sýnt mikla ábyrgð. Flokkar á Alþingi hafa sýnt mikla ábyrgð. Þetta er dýr­­­mætt.

En þá verður maður líka reiður þegar fyr­ir­tæki í sjá­v­­­­ar­út­­­­­vegi gera kröfu á ríkið upp á ríf­­­lega tíu millj­­­arða vegna mak­rílút­­­hlut­un­­­ar.“

Katrín sagði þetta ekki góða leið til að efla sam­­­stöðu í sam­­­fé­lag­inu. „Það er ekki góð leið til að vera á sama báti í gegnum þetta ferða­lag sem við erum stödd í. Þó ég telji að ríkið hafi góðan mál­­­stað í þessu máli þá finnst mér eðli­­­legt að þessi fyr­ir­tæki íhugi það að draga þessar kröfur á til baka. Nú reynir nefn­i­­­lega á ábyrgð okkar allra.“

Daginn eftir greindu fimm af sjö útgerðum frá því að þær væru hættar við.

Kjarninn hefur enn ekki fengið stefnurnar

Gunn­laugur Sævar Gunn­laugs­son, stjórn­ar­for­maður Ísfé­lags Vest­manna­eyja, sagði í Morg­un­blað­inu á fimmtu­dag að hvöss gagn­rýni á Alþingi gagn­vart útgerð­unum hefði ekki haft nein áhrif á ákvörðun Ísfé­lags­ins að hætta við stefnu sína. Guð­björg Matth­í­as­dótt­ir, aðal­eig­andi Ísfé­lags­ins, hafi þegar verið búin að beina þeirri ósk til stjórnar félags­ins að hætta við máls­höfð­un­ina og að stjórnin hefði sam­þykkt það á þriðju­dag. Sama dag hafi hann greint einum ráð­herra í rík­is­stjórn­inni frá þeirri ákvörð­un.

Kjarn­inn hefur reynt að upp­lýs­ingar um stefnur sjáv­ar­út­vegs­fyr­ir­tækj­anna frá hinu opin­bera frá síð­asta sumri. Í des­em­ber, eftir fimm mán­aða ferli, var þeirri beiðni synjað. Kjarninn kærði þá nið­ur­stöðu til úrskurð­ar­nefnd um upp­lýs­inga­mál sem komst að þeirri nið­ur­stöðu að hags­munir almenn­ings af aðgangi að upp­­lýs­ingum um mála­til­­búnað einka­að­ila á hendur íslenska rík­­inu veg­i þyngra en hags­munir sjá­v­­­ar­út­­­vegs­­fyr­ir­tækj­anna af því að þær fari leynt.

Kjarn­inn fór fram á það síð­­degis 2. apr­íl, við emb­ætti rík­­is­lög­­manns, að fá stefn­­urnar afhent­­ar. Þrátt fyrir ítrek­anir á þeirri beiðni hafa þær enn ekki feng­ist 17 dögum síðar. Rík­is­lög­maður hefur hins vegar greint Kjarn­anum frá því að hann muni ekki fara fram á að rétt­ar­á­hrifum verði frestað og því liggur fyrir að stefn­urnar verða afhentar.