Barátta Frans páfa gegn íhaldsöflum innan kirkjunnar

Frans páfi stóð frammi fyrir harðri and­stöðu íhalds­afla innan kirkj­unnar vegna umbóta, stuðn­ings við sam­kyn­hneigð pör og inn­flytj­endur, sem leiddu til opin­berra árekstra, gagn­rýni og brott­rekstra bisk­upa.

Barátta Frans páfa gegn íhaldsöflum innan kirkjunnar

Frans páfi lést á mánu­dag, 88 ára að aldri. Hann vakti bæði aðdáun og reiði innan kirkj­unnar með umbótum sem mið­uðu að því að opna dyr ald­ar­gam­allar stofn­unar fyrir trú­uðum sam­tím­ans.

Hér eru helstu deilu­málin sem klufu kaþ­ólsku kirkj­una, þar sem  íhalds­menn börð­ust gegn páf­anum.

Latnesk messa

Árið 2021 skrif­aði Frans páfi undir til­skipun sem tak­mark­aði notkun hinnar svoköll­uðu Tridentísku messu á lat­ínu og sneri þar með við heim­ild frá 2007, sem for­veri hans, Benedikt XVI, hafði veitt.

Ákvörð­unin vakti undrun og reiði meðal ýmissa klerka og trú­aðra sem bundnir eru hefð­bund­inni lat­neskri messu, þar sem prest­ur­inn snýr að alt­ar­inu — líkt og safn­að­ar­með­limir. Sumir gengu svo langt að ásaka hann um að hindra þá í að iðka trú sína.

„Svikulir“ kardínálar

Frans páfi vakti reiði nokk­urra kard­ínála — hinna rauð­hatt­ar­klæddu æðstu ráð­gjafa hans og næst­valda­mestu manna kirkj­unnar.

Árið 2017 gagn­rýndi hann ónefnda „svik­ara“ sem hann sagði standa í vegi fyrir umbótum sínum innan stofn­ana kirkj­unnar.

Deil­urnar komu fram í dags­ljósið árið 2023 þegar ítalskur blaða­maður nafn­greindi nýlát­inn Ástrala, kard­ínál­ann George Pell, sem höf­und nafn­lausrar gagn­rýni á páfann.

Í bréf­inu lýsti Pell, sem áður hafði verið náinn ráð­gjafi Frans, pontifikatinu sem „hörm­ung á mörgum sviðum“ og gagn­rýndi „alvar­leg mis­tök“ í utan­rík­is­stefnu, einkum varð­andi stríðið í Úkraínu.

Sama ár gaf þýski kard­ínál­inn Gerhard Mueller, fyrr­ver­andi yfir­maður Kenni­valds­ins, út bók þar sem hann for­dæmdi stjórn­ar­hætti páfa.

Hann sak­aði Frans um að vera umkringdur áhrifa­mik­illi klíku og gagn­rýndi hann fyrir „kenni­legan óskýr­leika“.

Reikningsskil

Frans átti í sér­stak­lega erf­iðu sam­bandi við Georg Gaenswein, einka­rit­ara Bene­dikts XVI.

Eftir and­lát Bene­dikts árið 2022 sagði Gaenswein að páf­inn hefði „brotið hjarta“ hins fyrr­ver­andi páfa með því að tak­marka lat­nesku mess­una.

Frans svar­aði með því að harma að and­lát Bene­dikts hefði verið „mis­notað“ af „sið­lausum ein­stak­lingum sem starfa að póli­tískum mark­miðum“.

Brottrekstur biskupa

Árið 2023 rak Frans í sjald­gæfu inn­gripi banda­ríska bisk­upinn Joseph Strickland, einn harð­asta gagn­rýn­anda sinn, sem hafði sakað páfann um lin­kind gagn­vart fóst­ur­eyð­ingum og of mikið umburð­ar­lyndi gagn­vart  sam­kyn­hneigðum og frá­skildu fólki.

Árið 2024 var komið að íhalds­sama ítalska bisk­upnum Carlo Maria Vigano, sem sak­aði Frans um „villu­trú“ og „harð­stjórn“.

Vigano, sem áður var sendi­herra Vatík­ans­ins í Banda­ríkj­unum, var bann­færður — rek­inn alger­lega úr kirkj­unni — fyrir að hafna yfir­valdi páfa, leið­toga tæp­lega 1,4 millj­arðs kaþ­ólikka í heim­inum.

Samkynhneigð og innflytjendur

Árið 2023 birti Vatíkanið skjöl sem ruddu braut­ina fyrir bless­anir sam­kyn­hneigðra para, sem olli mik­illi reiði meðal íhalds­samra kaþ­ólikka, sér­stak­lega í Afríku og Banda­ríkj­unum.

Gagn­rýnin varð til þess að Vatíkanið gaf út „skýr­ingar“ til að verj­ast ásök­unum um trú­villu, þó við­ur­kennt væri að beit­ing bless­un­ar­innar gæti verið „óvar­færin“ í sumum löndum.

„Með and­stöðu sinni gegn blessun sam­kyn­hneigðra para eru afrískir bisk­upar að gagn­rýna það sem þeir kalla sið­ferð­is­lega hnignun Evrópu eða evr­ópskrar kaþ­ólsku — og þeir telja páfann hluta af því,“ sagði François Mabille, for­stöðu­maður Land­fræði­stofn­unar trú­ar­bragða, við AFP í febr­úar 2025.

Frans, sem er argent­ínskur að upp­runa, pirraði einnig öfga­hægri­s­inn­aða kaþ­ólikka með end­ur­teknu ákalli um að Evrópa taki á móti inn­flytj­endum — sumir sögðu slíkt myndi stefna kristi­legri sjálfs­mynd álf­unnar í hættu.

Kjósa
16
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Mest lesið í mánuðinum

Katla sem breytti heilbrigðiskerfinu
1
ViðtalLífið á Grensás

Katla sem breytti heil­brigð­is­kerf­inu

Enginn á Íslandi hefur lifað af jafn alvar­legan mænu­skaða og Katla Guðna­dóttir sem lenti í dul­ar­fullu bílslysi 22 ára gömul. Hún er föst á Grens­ás­deild þar sem kerfið hefur ekki afgreitt beiðni hennar um heima­þjón­ustu. Barátta hennar hefur þegar skilað for­dæma­lausri ákvörðun í heil­brigð­is­ráðu­neyt­inu en oft líður henni eins og fólki hefði þótt það auð­veld­ara ef hún hefði ekki lifað slysið af.

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Mest lesið undanfarið ár