Telur ríkisstjórnarsamstarfið skaðlegt náttúruverndinni

Hags­mun­ir stór­fyr­ir­tækja eru ráð­andi í rík­is­stjórn­ar­sam­starf­inu að mati Bjarg­ar Evu Er­lends­dótt­ur, fyrr­ver­andi fram­kvæmda­stjóra VG og nú­ver­andi fram­kvæmda­stjóra Land­vernd­ar. Fyr­ir­tæki hafi ver­ið gerð ábyrg fyr­ir nátt­úru­vernd sem sé „hrein­lega stór­hættu­legt“.

Telur ríkisstjórnarsamstarfið skaðlegt náttúruverndinni
Samstarfið „Ríkisstjórnin hin fyrri var ekki skaðleg fyrir náttúruverndina þótt að hálendisþjóðgarðurinn, sem þá var á dagskrá, yrði ekki að veruleika,“ segir Björg Eva Erlendsdóttir, framkvæmdastjóri Landverndar. Mynd: Golli

Björg Eva Erlendsdóttir, framkvæmdastjóri Landverndar og áður framkvæmdastjóri Vinstri hreyfingarinnar - græns framboðs (VG) segir núverandi ríkisstjórnarsamstarf VG, Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks hafa verið skaðlegt fyrir náttúruvernd í landinu. Um þetta og fleira sem tengist stjórnmálum og náttúruvernd ræddi hún í ítarlegu viðtali við Heimildina sem birt var fyrir helgi.

„Ríkisstjórnin hin fyrri var ekki skaðleg fyrir náttúruverndina þótt að hálendisþjóðgarðurinn, sem þá var á dagskrá, yrði ekki að veruleika,“ sagði hún í viðtalinu. „En í tíð hennar sást að verið var að vinna í umhverfismálum, það var verið að reyna að efla umhverfisvernd á ýmsan hátt. Þannig að það tímabil var ekki afleitt, þótt ekki gengi nú nærri allt upp. En þannig er það nú.“

En seinna kjörtímatímabilið, það sem nú stendur yfir, sé allt öðruvísi. „Eftir að auðlinda-, orku- og umhverfisráðuneyti var slegið saman, þykir mörgum að umhverfisráðuneytið hafi beinlínis horfið. En líka vegna þess að nú snýst þetta miklu meira um að þeir sem gerðir hafa verið ábyrgir fyrir allri sjálfbærninni og náttúruverndinni eru fyrirtæki.“

Hún segist ekki trúa á það fyrirkomulag. Fyrirtækjum þurfi að veita aðhald „frekar en að færa þeim einhverja sjóði svo að þau geti sjálf skilgreint sig sjálfbær með grænar lausnir“. 

Þetta sé „hreinlega stórhættulegt og komið á vondan stað,“ sagði hún og bætti við: „Og það er ekki aðeins gagnrýni á Guðlaug Þór [Þórðarson]. Það er gagnrýni á allt heila batteríið. Alla ríkisstjórnina. Í rauninni allt alþingi líka. Því þótt að það heyrist í einum og einum þingmanni þá er það ekki nóg.“

Vilja umhverfisráðherra

Á annað hundrað fulltrúar náttúruverndarhreyfingarinnar komu saman til fundar í Reykjavík á laugardag. Á þeim fundi var samþykkt ályktun um að náttúruverndarsamtök sem starfa á Íslandi, vilja að náttúran fái sterkara umboð í samfélaginu. „Nauðsynlegt er að stofna embætti umboðsmanns náttúrunnar. Samtökin telja að sami ráðherra eigi ekki að fara með umhverfis og orkumál heldur eigi að hafa öflugan ráðherra sem hafi umhverfisvernd að leiðarljósi í öllu sínu starfi,“ segir í ályktuninni.

Upplýsingaóreiða í boði stjórnvalda

Björg Eva segir að stjórnvöld tali eins og hægt sé að bæta úr slæmri stöðu í loftslagsmálum með mjög miklum framkvæmdum. Ótal dæmi um slíkar framkvæmdir séu uppi og varla nokkur með yfirsýn yfir þær allar. Þetta sjái náttúruverndarfólk og vilji að úr því verði bætt. 

„Þingmenn eru náttúrlega sjálfir að drepa hlutum á dreif,“ svaraði hún spurð hvort að kjörnir fulltrúar væru ef til vill fórnarlömb hinnar margumtöluðu upplýsingaóreiðu í þessum efnum, rétt eins og þorri  almennings. „Það er ekki aðeins það að þeir sjái ekki í gegnum upplýsingaóreiðuna, þeir búa hana til.“

Þú talar um að þessi upplýsingaóreiða sé í boði stjórnvalda, er hún vilja verk eða ómeðvituð?

 „Ég held að það sé blanda af báðu. Þegar ásóknin í náttúruauðlindir er orðin eins og hún er núna þá held ég að það sé ekki auðvelt fyrir þessa 63 einstaklinga á alþingi að fá almennilega yfirsýn. En svo held ég líka að stundum spili stjórnvöld með og séu í liði með þessum fyrirtækjum. Það er pínulítið ískyggilegt hversu margir stjórnmálamenn fara beint í hagsmunabaráttu fyrir fyrirtæki þegar þeir hætta á þingi.“ 

Finnst þér það vísbending um að tengsl stjórnmálanna og fyrirtækjanna séu mikil?

„Já, það finnst mér. Við vitum um hagsmuni tiltekinna stjórnmálaflokka og manna inn í stórfyrirtæki í landinu, fyrirtæki sem velta miklu.“

Hvað ertu að tala um þar?

„Við getum nefnt fyrirtæki nátengt stjórnmálamönnum, kvótaeigendur, sem haslar sér völl í atvinnugreinum óskyldum sjávarútvegi, eins og ferðaþjónustu. Við getum nefnt Kynnisferðir. Svo veit ég ekki betur en fyrrverandi stjórnmálamenn séu komnir í það hlutverk að tala fyrir laxeldið og vindorkuna. Við höfum líka séð þetta í virkjanamálum. Dæmi um sveitarstjóra sem fóru beint í vinnu hjá álfyrirtækjum þegar þeir voru búnir að greiða götu þeirra.“

Rétta leiðin

Þú hefur undanfarin ár gegnt starfi framkvæmdastjóra Vinstri grænna og verið meðal innstu koppa í búri á þeim bæ. Hvernig hefur þetta ferðalag inn í Landvernd verið, samtaka sem hafa m.a. það hlutverk að veita stjórnvöldum aðhald? Var ekki flókið að fara þarna á milli? 

„Mér fannst það fínt. Og ég vissi að þetta væri rétta leiðin fyrir mig. Á sínum tíma fór ég inn í VG, ekki síst af því að hann var grænn flokkur. Svo finnst mér að græn pólitík þurfi að vera pólitík jöfnuðar. Þannig að persónulega sé ég ekki að hægri stefna sem trúir á markaðinn geti verið raunhæfur möguleiki.“

Hvernig hugnaðist þér þá þetta ríkisstjórnarsamstarf Vinstri grænna, Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks þegar það var ákveðið?

„Ég sá alveg hætturnar í því. En svo var þetta svo sérstakur tími. Með covid og öllu því. Þannig að samstarfið gekk nú betur en ég hafði búist við. Þá er ég að tala um fyrra kjörtímabilið. En svo hefur nú leiðin ekki legið upp á við eins og allir sjá.“

Hefur þetta samstarf og það sem út úr því hefur komið verið vonbrigði fyrir þig sem hefur lengi tengst náttúruvernd, málefni sem VG hefur allt frá stofnun sett á oddinn?

„Mig hefur alltaf langað til að vera á þeim stað að geta unnið í þessum grænu málum. Að vera framkvæmdastjóri flokks snýst að mörgu leyti um að reka skrifstofu og tala við fólk. Það er margt gott grænt fólk í VG en það hefur mismikil áhrif á ríkisstjórnina. Ég hef aldrei, á öllum þessum árum, litið á mig sem hluta af ríkisstjórnarliðinu. Ég horfði til grasrótar flokksins. Á stefnu flokksins og framtíðarsýn. En öll aðlögun að ríkisstjórnarstefnunni - ég lét hana nú bara framhjá mér fara.“

Skrifaði reiðilega umsögn

Björg Eva hefur persónulega verið á móti byggingu Hvammsvirkjunar í neðri hluta Þjórsár og rekur í viðtalinu við Heimildina ástæður þess. Spurð hvernig tilfinning það hafi þá verið er margir þingmenn Vinstri grænna samþykktu þann virkjunarkost í nýtingarflokk rammaáætlunar vorið 2022 segir hún hana ekki hafa verið skemmtilega. „Og ég sagði mínum félögum það. Ég skrifaði  umsögn, mjög reiðilega, sem var vitnað til úr ræðustól Alþingis. Og mér var bent á að ég hefði getað sofið á.“

„Landvernd er blessunarlega ekki í ríkisstjórnarsamstarfi, þar sem hagsmunir stórfyrirtækja eru ráðandi.“

Hún hvetur sína gömlu félaga í VG og aðra stjórnmálamenn til að taka virkari þátt í náttúruverndarhreyfingunni. Píratar hafi verið einna mest áberandi í Landvernd upp á síðkastið, nokkrir úr Samfylkingunni og fáeinir úr VG. „En að mínu viti ættu miklu fleiri úr stjórnmálunum að taka virkan þátt í Landvernd. Og tala máli náttúruverndar. Að taka undir með náttúruverndinni. Það eiga allir grænir flokkar að gera og grænt stjórnmálafólk. Það þarf að standa við hliðina á okkur.“ 

Finnst þér þau ekki hafa gert það?

„Nei, mér finnst það ekki. Mér finnst græn pólitík ekki vera áberandi inni á Alþingi. Það er einn og einn stjórnmálamaður sem talar fyrir vernd náttúrunnar. Matvælaráðherra hefur stigið þó fram með nýjar umhverfisáherslur en mætt mikilli andstöðu samstarfsflokka. 

Þingmenn Vinstri grænna telja sig væntanlega í þeirri aðstöðu að þurfa að fara varlega áður en þeir tjá sig um eitthvað sem þeirra ríkisstjórn er að hrinda í framkvæmd.“

Spurð um ástæður þess að hún ákvað að söðla um í haust og setjast í stól framkvæmdastjóra Landverndar segist hún vona að hún geti gert náttúrunni meira gagn hjá Landvernd. „Ég var ekki þátttakandi í ríkisstjórnar pólitíkinni sem framkvæmdastjóri flokksins en nú get ég auðveldar látið í mér heyra. Gert það sem Landvernd og önnur náttúruverndarsamtök vilja. Landvernd er blessunarlega ekki í ríkisstjórnarsamstarfi, þar sem hagsmunir stórfyrirtækja eru ráðandi.“

Kjósa
9
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Sjá meira

„Náttúruverndin á enga rödd í stjórnmálum lengur“
Viðtal

„Nátt­úru­vernd­in á enga rödd í stjórn­mál­um leng­ur“

Græn póli­tík er ekki áber­andi á Al­þingi, að mati Bjarg­ar Evu Er­lends­dótt­ur, sem flutti sig úr stóli fram­kvæmda­stjóra Vinstri grænna til Land­vernd­ar í haust. Í nýja starf­inu tel­ur hún sig geta gert nátt­úru­vernd meira gagn. „Land­vernd er bless­un­ar­lega ekki í rík­is­stjórn­ar­sam­starfi, þar sem hags­mun­ir stór­fyr­ir­tækja eru ráð­andi.“

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.
Tengdar greinar

Náttúruvernd

Alltof mikið rask „fyrir hagsmuni mjög fárra“
FréttirNáttúruvernd

Alltof mik­ið rask „fyr­ir hags­muni mjög fárra“

Stuðn­ings­menn virkj­un­ar­áforma í Skjálf­andafljóti lyftu brún­um er vinnslu­til­laga að­al­skipu­lags Þing­eyj­ar­sveit­ar var aug­lýst ný­ver­ið. Þar var ekki að finna stakt orð um Ein­búa­virkj­un, smá­virkj­un svo­kall­aða sem land­eig­end­ur í Bárð­ar­dal áforma. Aðr­ir íbú­ar fagna hins veg­ar og segja fljót­ið mikla, sem fæð­ir bæði Ald­eyj­ar­foss og Goða­foss, dýr­mæt­ara í frjálsu falli.

Mest lesið

Sema segir engar mútur hafa verið greiddar – Ráðamenn reyni að sverta mannorð sjálfboðaliða
5
FréttirFöst á Gaza

Sema seg­ir eng­ar mút­ur hafa ver­ið greidd­ar – Ráða­menn reyni að sverta mann­orð sjálf­boða­liða

Stofn­andi og for­seti Solar­is, sem hef­ur unn­ið að því að koma dval­ar­leyf­is­höf­um frá Gaza til Ís­lands, seg­ir það „gjör­sam­lega sturl­að“ að fylgj­ast með ráð­herr­um í rík­is­stjórn Ís­lands, stofn­un­um og þing­fólki sem ýji ít­rek­að að því að hún og aðr­ir sjálf­boða­lið­ar séu að brjóta af sér „og jafn­vel fremja lög­brot í við­leitni okk­ar til að koma fólki und­an þjóð­ern­is­hreins­un­um.“
Viðskiptavild helmingurinn af 5,5  milljarða kaupum Kviku af hluthöfum bankans
6
Viðskipti

Við­skipta­vild helm­ing­ur­inn af 5,5 millj­arða kaup­um Kviku af hlut­höf­um bank­ans

Al­menn­ings­hluta­fé­lag­ið Kvika, sem er með­al ann­ars í eigu líf­eyr­is­sjóða, keypti meiri­hluta í bresku fast­eigna­veð­lána­fyr­ir­tæki ár­ið 2022. Fyr­ir­tæk­ið var áð­ur í eigu for­stjóra Kviku, Ár­manns Þor­valds­son­ar, sem starf­aði þar í nokk­ur ár. Þeir sem seldu Kviku fyr­ir­tæk­ið voru með­al ann­ars stærsti einka­að­il­inn í hlut­hafa­hópi bank­ans, Stoð­ir. FME hef­ur áð­ur sekt­að Kviku út af við­skipt­um sem tengj­ast Ort­us. Kvika seg­ir ekk­ert at­huga­vert við við­skipt­in og að hlut­laust­ir ut­an­að­kom­andi sér­fræð­ing­ar hafi kom­ið að þeim.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Unglingsstúlku í strætó hótað nauðgun og morði - „Allir heyrðu og sáu en enginn gerði neitt“
1
Fréttir

Ung­lings­stúlku í strætó hót­að nauðg­un og morði - „All­ir heyrðu og sáu en eng­inn gerði neitt“

Sex strák­ar sögðu við 14 ára stúlku í strætó að þeir ætl­uðu að nauðga henni og mömmu henn­ar og síð­an myndu þeir drepa þær báð­ar. Stúlk­an varð dauð­hrædd og þor­ir ekki aft­ur í strætó. Fram­kvæmda­stjóri Strætó seg­ir vagn­stjóra hafa átt að bregð­ast harð­ar við. Móð­ir­in kall­ar eft­ir því að al­menn­ing­ur láti sig ör­yggi sam­ferða­manna sinna varða.
Ferðasagan: Frá sprengjuregni á Gaza í hljóðlátan Hafnarfjörð
2
Viðtal

Ferða­sag­an: Frá sprengjuregni á Gaza í hljóð­lát­an Hafn­ar­fjörð

Fyr­ir ör­fá­um vik­um bjuggu Abeer Herzallah og dæt­ur henn­ar þrjár í tjaldi í Rafah. Há­vað­inn í sprengj­um var orð­inn al­vana­leg­ur og þeim fannst dauð­inn nálg­ast. Svo breytt­ist allt við skila­boð­in: „Þið er­uð komn­ar með leyfi til að fara héð­an.“ Það var kom­inn tími á ferða­lag til Ís­lands, til eig­in­manns­ins sem Abeer hafði ekki hitt í tvö ár.
Flúði vændi en verður send út í annað sinn: „Ég vil að hún viti að ég reyndi allt“
5
FréttirFlóttamenn

Flúði vændi en verð­ur send út í ann­að sinn: „Ég vil að hún viti að ég reyndi allt“

Níg­er­ísk­ar kon­ur sem hing­að leita eft­ir dvöl á Ítal­íu hafa í mörg­um til­vik­um ver­ið neydd­ar út í vændi þar og vilja ekki snúa aft­ur, því þær vita hvað bíð­ur þeirra. Ein kvenn­anna kom aft­ur til Ís­lands ör­fá­um dög­um eft­ir að hún fékk end­ur­komu­bann til þriggja ára, því hún sá enga aðra leið út.
Leggjast hart gegn nýrri smágreiðslulausn sem gæti sparað heimilum milljarða
6
Greining

Leggj­ast hart gegn nýrri smá­greiðslu­lausn sem gæti spar­að heim­il­um millj­arða

Sam­tök fjár­mála­fyr­ir­tækja segja að frum­varp sem mun gera Seðla­bank­an­um kleift að koma á fót inn­lendri smá­greiðslumiðl­un geri „ráð fyr­ir óvenju­legu inn­gripi í rekst­ur fyr­ir­tækja á sam­keppn­ismark­aði“. Heim­ili lands­ins greiddu alls 37 millj­arða króna í bein og óbein þjón­ustu­gjöld vegna notk­un­ar á greiðslu­kort­um á ár­inu 2022.
Þorsteinn Már og Helga eiga rúmlega 71 milljarð og skulda nánast ekki neitt
8
Greining

Þor­steinn Már og Helga eiga rúm­lega 71 millj­arð og skulda nán­ast ekki neitt

Mikl­ar breyt­ing­ar hafa ver­ið gerð­ar á Sam­herja­sam­stæð­unni á síð­ustu ár­um og eign­ar­hald á henni að stóru leyti fært yf­ir til barna stofn­enda fyr­ir­tæk­is­ins. Fé­lag í eigu barna Þor­steins Más Bald­vins­son­ar sem fékk selj­endalán frá for­eldr­um sín­um til að kaupa hlut þeirra í Sam­herja hef­ur ein­ung­is greitt vexti af lán­inu og hagn­ast alls um 16 millj­arða króna á þrem­ur ár­um.

Mest lesið í mánuðinum

Uppsagnir á Sóltúni eftir tveggja milljarða útgreiðslu: „Það er gríðarlega þungbær ákvörðun“
1
FréttirEinkarekstur í heilbrigðiskerfinu

Upp­sagn­ir á Sól­túni eft­ir tveggja millj­arða út­greiðslu: „Það er gríð­ar­lega þung­bær ákvörð­un“

Einka­rekna hjúkr­un­ar­heim­il­ið Sól­tún hef­ur stað­ið fyr­ir upp­sögn­um síð­ustu vik­urn­ar til að laga rekst­ur­inn sem sagð­ur er ganga illa. Sam­hliða hafa eig­end­ur Sól­tún stað­ið í fast­eigna­við­skipt­um í gegn­um rekstr­ar­fé­lag­ið og tek­ið há­ar fjár­hæð­ir út úr því. Fyrr­ver­andi og nú­ver­andi starfs­menn gagn­rýna stjórn­end­ur Sól­túns fyr­ir upp­sagn­irn­ar.
Móðir Marks heitins: „Þetta er í raun og veru léttir“
2
Úttekt

Móð­ir Marks heit­ins: „Þetta er í raun og veru létt­ir“

Mark Gunn­ar Roberts lést á Þor­láks­messu. Nokkr­um dög­um áð­ur hafði hann fund­ist með­vit­und­ar­laus í fanga­klefa sín­um á Hólms­heiði. Mark ólst upp við drykkju og of­beldi föð­ur síns og ára­tug­um sam­an reyndi móð­ir hans að fá hjálp fyr­ir son sinn, sagði hann „hættu­leg­an án lyfja­gjaf­ar“, en án ár­ang­urs. Síð­ustu ár átti Mark ekki í nein hús að venda önn­ur en neyð­ar­skýli fyr­ir heim­il­is­lausa eða fang­elsi.
Aðstandendur íbúa á Sóltúni beðnir um að þrífa: „Þarna blöskraði mér gjörsamlega“
3
FréttirEinkarekstur í heilbrigðiskerfinu

Að­stand­end­ur íbúa á Sól­túni beðn­ir um að þrífa: „Þarna blöskr­aði mér gjör­sam­lega“

Stjórn­end­ur hjúkr­un­ar­heim­il­is­ins Sól­túns báðu að­stand­end­ur íbúa að hjálpa til við þrif með eig­in tusk­um og hreinsi­efn­um ár­ið 2022. Það var eft­ir að eig­end­urn­ir seldu fast­eign hjúkr­un­ar­fé­lags­ins fyr­ir 3,8 millj­arða, leigðu hús­næð­ið af kaup­and­an­um, greiddu sér 2 millj­arða út úr fé­lag­inu og fóru svo í nið­ur­skurð á þjón­ust­unni. Að­stand­end­ur og starfs­fólk lýsa reynslu sinni af starf­sem­inni og þjón­ustu við gamla fólk­ið.
Unglingsstúlku í strætó hótað nauðgun og morði - „Allir heyrðu og sáu en enginn gerði neitt“
5
Fréttir

Ung­lings­stúlku í strætó hót­að nauðg­un og morði - „All­ir heyrðu og sáu en eng­inn gerði neitt“

Sex strák­ar sögðu við 14 ára stúlku í strætó að þeir ætl­uðu að nauðga henni og mömmu henn­ar og síð­an myndu þeir drepa þær báð­ar. Stúlk­an varð dauð­hrædd og þor­ir ekki aft­ur í strætó. Fram­kvæmda­stjóri Strætó seg­ir vagn­stjóra hafa átt að bregð­ast harð­ar við. Móð­ir­in kall­ar eft­ir því að al­menn­ing­ur láti sig ör­yggi sam­ferða­manna sinna varða.
Ferðasagan: Frá sprengjuregni á Gaza í hljóðlátan Hafnarfjörð
7
Viðtal

Ferða­sag­an: Frá sprengjuregni á Gaza í hljóð­lát­an Hafn­ar­fjörð

Fyr­ir ör­fá­um vik­um bjuggu Abeer Herzallah og dæt­ur henn­ar þrjár í tjaldi í Rafah. Há­vað­inn í sprengj­um var orð­inn al­vana­leg­ur og þeim fannst dauð­inn nálg­ast. Svo breytt­ist allt við skila­boð­in: „Þið er­uð komn­ar með leyfi til að fara héð­an.“ Það var kom­inn tími á ferða­lag til Ís­lands, til eig­in­manns­ins sem Abeer hafði ekki hitt í tvö ár.

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Mest lesið undanfarið ár