Þessi grein birtist fyrir rúmlega 12 mánuðum.

Misvísandi upplýsingar í matarkörfu Verðgáttarinnar

Þann 7. júní opn­uðu stjórn­völd nýja vef­síðu, Verð­gátt­ina, sem á að auð­velda neyt­end­um að fylgj­ast með verð­breyt­ing­um á nauð­synja­vör­um. Hag­fræð­ing­ur hjá BHM kall­ar vef­síð­una Verð­sam­ráðs­gátt­ina. Villa í gögn­um gaf ranga mynd af heild­ar­verði mat­ar­körfu.

Misvísandi upplýsingar í matarkörfu Verðgáttarinnar
Vöruverð Í Verðgáttinni geta neytendur borið saman verð á vörum í Bónus, Krónunni og Nettó. Mynd: Heiða Helgadóttir

Nýja vefsíðan Verðgáttin var opnuð þann 7. júní síðastliðinn. Tilgangur Verðgáttarinnar er tvíþættur, annars vegar eiga neytendur matvörubúðanna Bónus, Krónunnar og Nettó að geta borið saman verð á nauðsynjavörum. Hins vegar á þetta nýja fyrirkomulag, þar sem verslanirnar senda daglega frá sér gögn um verðþróun, að stuðla að aðhaldi og koma í veg fyrir of miklar verðhækkanir. 

Aðeins sólarhring eftir að hún fór í loftið vaknaði grunur meðal glöggra neytenda um verðsamráð, en athygli vakti að matarkörfur verslananna þriggja kostuðu allar rétt rúmar 42 þúsund krónur. Vefsíðan er samstarfsverkefni milli menningar- og viðskiptaráðuneytis og Rannsóknarseturs verslunarinnar.

Fyrst greindi Vísir frá því að grunur væri á kreiki um að fyrrnefndar verslanir hefðu samstillt verð á vörum rétt áður en að Verðgáttin var opnuð. Inni á Verðgáttinni er hægt að sjá verðsögu tiltekinnar vöru en hún nær aðeins aftur um 10 daga. 

Villa í gögnum Verðgáttarinnar

Benjamin Julian, verkefnastjóri verðlagseftirlits ASÍ, skrifaði pistil 8. júní þar sem hann tók saman gögn um verðbreytingar fyrir opnun verðgáttarinnar. Í umfjöllun sinni fjallar Benjamin meðal annars um verðhækkun Bónus á morgunkorninu Kellogg's Special K. Þann 5. júní kostaði pakki af Special K morgunkorninu 879 krónur í Bónus en hafði hækkað um 33% daginn eftir í 1.172 krónur. Á sama tíma lækkuðu Krónan verðið úr 1.173 krónum í 880 krónur. Í hádeginu 9. júní höfðu matarkörfur allra verslana hækkað um 385-1.113 krónur vegna þess að fleiri vörum var bætt við vefsíðuna og voru mistök við upphaflega uppsetningu Verðgáttarinnar leiðrétt, þar á meðal verð á Special K morgunkorni og ferskum eggjum.

MatarkarfanÓdýrasta matarkarfan er í Krónunni þann 9. júní.

Vilhjálmur Hilmarsson, hagfræðingur hjá BHM, segir samtökin hafa gagnrýnt Verðgáttina við stjórnvöld en að á þá gagnrýni hafi ekki verið hlustað. „Við höfum margsinnis, bæði í samtali við þingmenn og einstaka þingnefndir, varað við því að þessi matvörugátt stjórnvalda muni verða skaðleg fyrir samkeppni á markaði.“

Vilhjálmur HarðasonHagfræðingur hjá BHM gagnrýnir Verðgáttina.

Aðeins eru upplýsingar um 77 vörur aðgengilegar á Verðgáttinni og segir Vilhjálmur það of fáar vörutegundir. Það er bara líklegt til þess að auka samráð milli verslana og verða skaðlegt fyrir samkeppni fremur en að vinna með neytendum.

44-46 þúsund krónur fyrir matarkörfu

Í fyrri umfjöllun Heimildarinnar um Verðgáttina gagnrýndi forstjóri Samkeppniseftirlitsins, Páll Gunnar Pálsson, einnig vörufjöldann. „Hægt væri að bregðast við þessari hættu með því að safna verðum í fleiri vöruflokkum, en að opinber birting taki til færri vöruflokka í einu og breytist frá einu tímabili til annars.“

Vilhjálmur segir það stjórnvöldum til skammar að hafa ekki hlustað á gagnrýni verkalýðsfélaga og Samkeppniseftirlitsins. „Við höfum svona í kaldhæðni kallað þetta einfaldlega Verðsamráðsgáttina.“

Um heildarverð matvörukarfa verslananna sem stóð í rúmum 42 þúsundum þann 8. júní sagði Vilhjálmur: „Það munar um 50-100 krónum á heildarverðinu milli verslana á þessum 42 þúsund krónum. Ég veit ekki hvernig stjórnvöld ætla að bregðast við þessu því að verslanirnar vilja ekki taka þátt í verðeftirliti þar sem eru tilviljanakenndar vörur og meiri ófyrirsjáanleiki. Ég sé ekki neina aðra leið út úr þessu heldur en að þau loki þessari matvörugátt því að það er mjög lítill ábati af henni“. Hann bætir við að nú þurfi verkalýðshreyfingin að stórefla verðlagseftirlit sitt. 

Aðspurður hvort að það sé mögulegt fyrir neytendur að fylgjast með verðbreytingum á vefsíðu án þess að verslanir geti nýtt sér hana til samráðs telur Vilhjálmur það lykilatriði að hætta að bera saman vörumerki. „Leiðin er sú í fyrsta lagi að stórauka fjöldann af vörum í svona verðeftirliti, að hafa það ófyrirsjáanlegt og handahófskennt. Þá skiptir líka máli að hætta að bera saman vörumerki. Það er að segja að verðkannanir byggi frekar á þörfum.“

Verðkannanir sýni ekki réttan verðmun

„Búðirnar passa að vera ekki með sömu vörumerki og mótmæla því þegar verið er að bera saman mismunandi vörumerki fyrir sömu vöru, til dæmis hrísgrjón. Þessir glöggu neytendur vita, og þetta hefur ASÍ kannski ekki afhjúpað, að það er mun meiri munur milli Krónunnar og Bónus heldur en verðkannanir sýna. Við vorum að vona það að þessi matvörugátt myndi afhjúpa það en hún hefur ekki gert það.

Vilhjálmur segir að með því að lækka verð á vörum í Verðgáttinni geti verslanir blekkt neytendur. „Svona geta þau blekkt neytendur og passað að þessi 74 vörumerki séu ekkert endilega á lager í verslununum þegar neytendur koma inn. Þessa blekkingu var ASÍ að benda á.“ 

Athugið að fréttin hefur verið uppfærð. Þar sagði áður ranglega að verð á vörum hefði hækkað en síðar kom í ljós að upplýsingar í Verðgáttinni voru misvísandi. 

Kjósa
15
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir (1)

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
  • JE
    Jóhann Einarsson skrifaði
    Þetta segir okkur eina ferðina enn hversu kaupmennska og brask sem er augséð afsprengi þess samkeppnis og lýðræðis samfélags sem okkur talin trú um að sé best.
    0
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið

Auður Jónsdóttir
1
Skoðun

Auður Jónsdóttir

Þið er­uð óvit­ar! ­– hlust­ið á okk­ur

Það er andi elí­tísma í kring­um kosn­inga­bar­áttu Katrín­ar Jak­obs­dótt­ur. Nafn­tog­að­ir lista­menn, áhrifa­fólk í sam­fé­lag­inu og stjórn­mál­um jafnt sem vél­virkj­ar þaul­setn­asta stjórn­mála­flokks lands­ins leggj­ast á eina sveif með henni. Fyr­ir vik­ið eru kosn­ing­arn­ar áhuga­verð fé­lags­fræði­leg stúd­ía af því að í þeim af­hjúp­ast sam­taka­mátt­ur þeirra sem vald og raddsvið hafa – á ólík­um svið­um.
Stóriðja og landeldi takast á í eitruðu andrumslofti í Ölfusi
5
SkýringJarðefnaiðnaður í Ölfusi

Stór­iðja og land­eldi tak­ast á í eitr­uðu andrum­slofti í Ölfusi

Mikl­ar deil­ur eru komn­ar upp í við­skipta- og stjórn­mála­líf­inu í sveit­ar­fé­lag­inu Ölfusi um möl­un­ar­verk­smiðju þýska fyr­ir­tæk­is­ins Heidel­berg. Íbúa­kosn­ingu um möl­un­ar­verk­smiðj­una hef­ur ver­ið frest­að vegna gagn­rýni frá land­eld­is­fyr­ir­tæk­inu First Water sem tel­ur verk­smiðj­una skað­lega fyr­ir starf­semi þess.
Kristján Þór starfandi stjórnarformaður styrktarfélags Samherjafrænda
7
Fréttir

Kristján Þór starf­andi stjórn­ar­formað­ur styrkt­ar­fé­lags Sam­herja­f­rænda

Kristján Þór Júlí­us­son, fyrr­ver­andi þing­mað­ur og ráð­herra, er stjórn­ar­formað­ur ný­sköp­un­ar- og frum­kvöðl­a­fé­lags sem stofn­end­ur Sam­herja, Þor­steinn Már Bald­vins­son og Kristján Vil­helms­son, hafa sett á lagg­irn­ar. Um er að ræða enn eitt dæm­ið um starf­ið sem Kristján Þór tek­ur að sér fyr­ir stofn­end­ur Sam­herja í gegn­um ár­in.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Auður Jónsdóttir
1
Skoðun

Auður Jónsdóttir

Þið er­uð óvit­ar! ­– hlust­ið á okk­ur

Það er andi elí­tísma í kring­um kosn­inga­bar­áttu Katrín­ar Jak­obs­dótt­ur. Nafn­tog­að­ir lista­menn, áhrifa­fólk í sam­fé­lag­inu og stjórn­mál­um jafnt sem vél­virkj­ar þaul­setn­asta stjórn­mála­flokks lands­ins leggj­ast á eina sveif með henni. Fyr­ir vik­ið eru kosn­ing­arn­ar áhuga­verð fé­lags­fræði­leg stúd­ía af því að í þeim af­hjúp­ast sam­taka­mátt­ur þeirra sem vald og raddsvið hafa – á ólík­um svið­um.
Saga af áralangri vanrækslu og vonleysi: „Þetta heitir Betra líf sko“
3
RannsóknBrostnar vonir á Betra lífi

Saga af ára­langri van­rækslu og von­leysi: „Þetta heit­ir Betra líf sko“

Slökkvi­lið­ið hef­ur sent kæru til lög­reglu á hend­ur Arn­ari Gunn­ari Hjálm­týs­syni fyr­ir að hafa stefnt lífi og heilsu íbúa áfanga­heim­il­is­ins Betra líf í Vatna­görð­um í hættu eft­ir að eld­ur kvikn­aði þar í fe­brú­ar í fyrra. Áfanga­heim­il­ið flutti þá upp í Kópa­vog. Í styrk­umsókn til Reykja­vík­ur fór Arn­ar með rang­færsl­ur en fékk engu að síð­ur rúm­ar 24 millj­ón­ir fyr­ir rekst­ur­inn. Full­trúi fé­lags- og vinnu­mark­aðs­ráðu­neyt­is­ins lýsti áhyggj­um af eit­ur­lyfja­sölu og vændi á einu áfanga­heim­il­inu.
Hvað finnst forsetaframbjóðendunum um stríðið á Gaza?
4
FréttirForsetakosningar 2024

Hvað finnst for­setafram­bjóð­end­un­um um stríð­ið á Gaza?

Fé­lag­ið Ís­land-Palestína sendi for­setafram­bjóð­end­un­um bréf þar sem þeir voru spurð­ir út í af­stöðu þeirra til fram­göngu Ísra­els­hers á Gaza-svæð­inu. Þá voru fram­bjóð­end­urn­ir einnig beðn­ir um að svara því hvernig þeir sæju fyr­ir sér frjálsa Palestínu og hvort þeir muni beita sér fyr­ir frjálsri Palestínu nái þau kjöri.
Fékk milljónir frá Reykjavíkurborg þrátt fyrir rangfærslur í umsókn
5
RannsóknBrostnar vonir á Betra lífi

Fékk millj­ón­ir frá Reykja­vík­ur­borg þrátt fyr­ir rang­færsl­ur í um­sókn

Í um­sókn til Reykja­vík­ur­borg­ar um styrk sagði Arn­ar Gunn­ar Hjálm­týs­son, rekstr­ar­að­ili áfanga­heim­ila Betra lífs, að þau væru í sam­starfi við Berg­ið headspace og Pieta, sam­tök sem kann­ast ekki við að vera eða hafa ver­ið í sam­starfi við Betra líf. Ekk­ert virð­ist hafa ver­ið gert hjá borg­inni til að sann­reyna það sem stóð í um­sókn­inni.
Heidelberg reyndi að beita Hafró þrýstingi fyrir opinn íbúafund í Ölfusi
7
FréttirJarðefnaiðnaður í Ölfusi

Heidel­berg reyndi að beita Hafró þrýst­ingi fyr­ir op­inn íbúa­fund í Ölfusi

Lög­manns­stof­an Logos sendi tölvu­póst fyr­ir hönd Heidel­berg með beiðni um að starfs­mað­ur Haf­rann­sókn­ar­stofn­un­ar tæki ekki þátt í opn­um íbúa­fundi í Ölfusi. Starfs­mað­ur­inn hafði unn­ið rann­sókn um áhrif námu­vinnslu fyr­ir­tæk­is­ins á fiski­mið og hrygn­ing­ar­svæði nytja­stofna úti fyr­ir strönd Ölfuss. Skylda Hafró að upp­lýsa al­menn­ing seg­ir for­stjór­inn.
Aníta var send heim með dóttur sína og „ekki einu sinni hálfum sólarhringi seinna er Winter farin“
9
Fréttir

Aníta var send heim með dótt­ur sína og „ekki einu sinni hálf­um sól­ar­hringi seinna er Win­ter far­in“

Aníta Björt Berkeley deil­ir frá­sögn sinni af með­ferð heil­brigðis­kerf­is­ins á veikri dótt­ur sinni, Win­ter. Win­ter dó í nóv­em­ber á síð­asta ári, tæp­lega sjö vikna göm­ul. Aníta seg­ist hafa þurft að berj­ast fyr­ir rann­sókn­um á dótt­ur sinni og að henni hafi ver­ið mætt með ásök­un­um af hálfu lækna og hjúkr­un­ar­fræð­inga. Dótt­ir henn­ar var út­skrif­uð af spít­al­an­um þrátt fyr­ir mót­bár­ur Anítu og tæp­lega hálf­um sól­ar­hring síð­ar lést hún.
Íslenska útrásin í bresku elliheimilin
10
Úttekt

Ís­lenska út­rás­in í bresku elli­heim­il­in

Fjár­festa­hóp­ur sem Kvika setti sam­an hef­ur á síð­ustu ár­um ver­ið eig­andi breskra elli­heim­ila. For­svars­menn elli­heim­il­is­ins hafa kom­ið hing­að til lands til að mæla fyr­ir auk­inni einka­væð­ingu í vel­ferð­ar­þjón­ustu á Ís­landi. Kvika sjálf, og þar með ís­lensk­ir líf­eyr­is­sjóð­ir, er hlut­hafi í elli­heim­il­un­um sem skil­uðu arð­semi um­fram vænt­ing­ar á síð­asta ári.

Mest lesið í mánuðinum

Skólastjórinn hættir eftir áralanga óánægju foreldra
2
Fréttir

Skóla­stjór­inn hætt­ir eft­ir ára­langa óánægju for­eldra

Móð­ir á Kirkju­bæj­arklaustri ætl­ar að flytja með börn­in sín úr bæn­um þar sem hún tel­ur ástand­ið í Kirkju­bæj­ar­skóla óvið­un­andi. Son­ur henn­ar hef­ur lít­ið mætt í skól­ann í á ann­að ár eft­ir at­vik í skól­an­um sem for­eldr­arn­ir kærðu til lög­reglu. Mál­ið var lát­ið nið­ur falla. Skóla­stjór­inn er nú á för­um en sveit­ar­stjór­inn seg­ir það „eng­um ein­um að kenna þeg­ar tveir deila“.
Fékk ekki að segja bless við eiginmann sinn
4
Fréttir

Fékk ekki að segja bless við eig­in­mann sinn

Sara Sig­ur­björg Guð­munds­dótt­ir, eig­in­kona Precious Fel­ix Tani­mola sem var send­ur úr landi til Níg­er­íu í nótt, seg­ist ekki hafa feng­ið að kveðja hann: „Sím­inn var tek­inn af hon­um og ég fékk ekki að segja bless.“ Precious flúði til Ís­lands frá Úkraínu vegna stríðs­ins. Hon­um hafði ári áð­ur ver­ið boð­ið að spila þar fót­bolta með úkraínsku fé­lagsliði.
Auður Jónsdóttir
6
Skoðun

Auður Jónsdóttir

Þið er­uð óvit­ar! ­– hlust­ið á okk­ur

Það er andi elí­tísma í kring­um kosn­inga­bar­áttu Katrín­ar Jak­obs­dótt­ur. Nafn­tog­að­ir lista­menn, áhrifa­fólk í sam­fé­lag­inu og stjórn­mál­um jafnt sem vél­virkj­ar þaul­setn­asta stjórn­mála­flokks lands­ins leggj­ast á eina sveif með henni. Fyr­ir vik­ið eru kosn­ing­arn­ar áhuga­verð fé­lags­fræði­leg stúd­ía af því að í þeim af­hjúp­ast sam­taka­mátt­ur þeirra sem vald og raddsvið hafa – á ólík­um svið­um.
Ákveðið að saksækja þrjá í Lindsor-málinu rúmum 15 árum síðar
9
Skýring

Ákveð­ið að sak­sækja þrjá í Lindsor-mál­inu rúm­um 15 ár­um síð­ar

Sama dag og Geir H. Haar­de flutti ræðu til þjóð­ar­inn­ar þar sem hann bað guð um að blessa Ís­land veitti Kaupþing af­l­ands­fé­lagi lán sem not­að var til að kaupa verð­lít­il skulda­bréf af starfs­mönn­um og vild­ar­við­skipta­vini bank­ans. Nú, 15 og hálfu ári eft­ir að lán­ið var veitt, stend­ur til að sak­sækja þrjá ein­stak­linga í Lúx­em­borg vegna þess.

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Mest lesið undanfarið ár