Þessi grein birtist fyrir meira en ári.

Notendur samfélagsmiðla hvattir til að nota sykursýkislyf í megrunarskyni

Syk­ur­sýk­is­lyf­ið Ozempic sem fram­leitt er af dönsku lyfja­fyr­ir­tæki hef­ur not­ið mik­illa vin­sælda á sam­fé­lag­miðl­um síð­ustu mán­uði. Sala á lyf­inu jókst um 80% á einu ári eft­ir að not­end­ur deildu reynslu­sög­um sín­um af því hvernig hægt væri að nota Ozempic í megr­un­ar­skyni.

Notendur samfélagsmiðla hvattir til að nota sykursýkislyf í megrunarskyni

Á síðasta ári spruttu fram myndbönd á samfélagsmiðlunum TikTok, Instagram og Youtube þar sem notendur, í miklu mæli konur, deildu því hvernig þær losuðu sig við aukakíló á skömmum tíma með notkun Ozempic. 

Lyfið Ozempic inniheldur semaglútíð sem seinkar því að maginn tæmist og ýtir undir seddutilfinningu. Fyrirtækið sem framleiðir Ozempic er danskt og ber heitið Novo Nordisk. Auk Ozempic framleiðir Novo Nordisk líka Wegovy, Saxenda og Rybelsus. Öll eiga lyfin það sameiginlegt að stuðla að þyngdartapi sjúklinga sem þjást af sykursýki og offitu. 

Sérfræðingar gagnrýna notkun Ozempic í megrunarskyni. Gréta Jakobsdóttir, lektor í heilsueflingu við Háskóla Íslands og næringarfræðingur hjá Minni bestu heilsu segir í samtali við Heimildina „það er alls ekki ráðlagt að vera að taka lyfið í megrunarskyni ef þú ert ekki kominn með sjúkdóminn offitu og kannski aðra undirliggjandi fylgikvilla.“

Á aðeins einu ári jukust verðmæti hlutabréfa í Novo Nordisk um 40% samkvæmt Economist. Vegna vinsælda lyfjanna hafa sjúklingar í Bandaríkjunum lent í erfiðleikum með að nálgast þau í apótekum. Inntaka lyfsins Ozempic hefur aukist á Íslandi samhliða vinsældum þess erlendis.

Novo Nordisk bannað í Bretlandi

Í fyrra seldi Novo Nordisk lyfið Ozempic fyrir 60 milljarða bandaríkjadala en salan jókst um ríflega 80% á aðeins einu ári. Markaðsvirði Novo Nordisk er 317 milljarðar bandaríkjadala (45.000 milljarðar íslenskra króna). Það nær tvöfaldaðist milli áranna 2020 og 2022. Fyrirtækið er metið sem 22 verðmætasta fyrirtæki heims

Novo Nordisk stendur nú fyrir rannsóknum sem er ætlað að leiða í ljós hvort hægt sé að koma Ozempic í dreifingu á almennum markaði sem megrunarlyfi. Lyfjastofnun segir í svari við fyrirspurnum um hvaða kröfur þurfi að uppfylla til þess að fá lyfið hér á landi að „læknar hafa heimild til að ávísa lyfjum við öðrum ábendingum og í öðrum skammtastærðum en markaðsleyfi þeirra segir til um en í þeim tilfellum taka þeir á sig sérstaka ábyrgð gagnvart sjúklingi.

Nýlega voru Saxenda og Wegovy samþykkt inn á breskan markað. Þegar það gerðist var varaforseti Novo Nordisk, Pinder Sahota, líka forseti Samtaka breska lyfjaiðnaðarins (ABPI). Í síðustu viku bárust fréttir frá Bretlandi þess efnis að Samtök breska lyfjaiðnaðarins hefðu dæmt Novo Nordisk í tveggja ára bann vegna brota á siðferðislegum stöðlum samtakanna við kynningu á offitulyfjunum. Fréttirnar koma í kjölfar þess að Pinder Sahota sagði af sér sem forseti ABPI síðastliðinn febrúar vegna ágreinings um Novo Nordisk innan samtakanna.

Notkun Ozempic á Íslandi

Ozempic er lyfseðilsgilt lyf á Íslandi. Samkvæmt Lyfjastofnun fékk það markaðsleyfi þann 8. febrúar 2018. Lyfið er í penna sem stungið er í læri, upphandlegg eða kvið. Á heimasíðu Sérlyfjaskráar kemur fram að notkun lyfsins sé hugsuð með hreyfingu og hollu mataræði. Ozempic er tekið einu sinni í viku. Magnið fer eftir því hvar í ferlinu sjúklingur er staddur. Aukaverkanir lyfsins eru oftast ógleði, uppköst eða niðurgangur. Ozempic getur haft áhrif á fleiri þætti eins og blóðsykur og véllindabakflæði. Lyfið er hugsað fyrir fullorðið fólk.

Gréta Jakobsdóttir, lektor í heilsueflingu, segist finna fyrir aukinni eftirspurn og áhuga fólks á Ozempic hér á landi. Hún segir að ekki sé mælt með því að fólk taki lyfið í megrunarskyni. „Ég veit að fólk er að gera það en hvaða afleiðingar það hefur seinna meir veit maður ekki nákvæmlega.“

Áhrif Ozempic á þyngdarstjórnunarkerfi líkamans eru töluverð. „Það er efni í Ozempic sem er mjög líkt hormóni sem við framleiðum sjálf sem heitir GLP-1. Virka efnið ýtir undir að líkaminn framleiði og losi sitt eigið insúlín. Það sem gerist þá er að blóðsykurinn lækkar, frumurnar í líkamanum taka upp blóðsykurinn sem er í blóðinu og þar af leiðandi verður blóðsykurstjórn líkamans mun betri.“ Gréta segir lyfið líka hægja á hreyfingum þarmanna og magatæmingunni sem gerir það að verkum að við verðum lengur södd og síður svöng.  

Mín besta heilsa heldur námskeið fyrir fólk sem glímir við óeðlilega þyngdaraukningu og vill læra á þyngdarstjórnunarkerfi líkamans. „Við hjá Mín besta heilsa leggjum rosalega mikla áherslu á að þú nýtir þetta sem hjálpartæki og hugir líka að öðrum lífstílsþáttum af því að hættan er að kannski ef þú finnur fyrir minni svengd að þú borðir minna. Þá er fæðan þín kannski ekki mjög næringarrík. Þannig að það er rosa mikilvægt að þú hugir að þessu þannig að þú fáir þá næringu sem þú þarft og að fæðan sé heilsusamleg og næringarrík.“

Aðspurð hvort að hægt sé að skipta út aðgerðum eins og magahjáveituaðgerð fyrir notkun Ozempic segir Gréta að taka þurfi mið af hverjum einstakling. „Eftir því sem sjúkdómurinn verður erfiðari og erfiðara að tækla hann, þá er frekar ráðlagt að fara í aðgerð. En þetta er gott tæki fyrir þá sem eru ekki komnir rosalega langt í sínu sjúkdómsferli.“

Stundarglaslíkamanum skipt út

Frægt fólk og áhrifavaldar á samfélagsmiðlum eru ófeimin við að þakka þyngdartapi sínu sykursýkislyfjum. Einn af þeim sem hefur hælt lyfinu Wegovy opinberlega er eigandi Twitter, Teslu og SpaceX, Elon Musk. Önnur er áhrifavaldurinn Remi Jo. Hún er með rúmlega tvær milljónir fylgjenda á TikTok.

Á sama tíma og notkun Ozempic eykst fara vinsældir stundarglaslíkamans dvínandi á samfélagsmiðlum. Staðalímynd hins fullkomna kvennlíkama síðustu ár samanstóð af stórum rassi, stórum brjóstum og litlu mitti. Holdgervingur stundarglaslíkamans er milljarðamæringurinn, raunveruleikastjarnan og laganeminn Kim Kardashian. Hún er ein þeirra sem sökuð eru um að hafa notað Ozempic til þess að grennast á stuttum tíma í Hollywood. Þyngdartap Kim og systur hennar Khloé er talið gefa vísbendingar um breyttar áherslur innan tískuheimsins og á samfélagsmiðlum.  

Nýja líkamstískubylgjan sem á að koma í stað stundarglaslíkamans kallast Heroine Chic. Fréttamiðlar á borð við New York Post og The Guardian hafa fjallað um það síðustu mánuði. Tískubylgjan er ákveðin andstaða við stundarglaslíkamann og snýst um að vera eins mjó og hægt er. Innblásturinn er sóttur í fyrirsætur tíunda áratugarins, þar á meðal Kate Moss og Jaime King. Þó að stór hluti internets notenda sem fylgjast með tískuheiminum hafi veitt þessari afturábak þróun viðspyrnu eru myllumerki eins og #fitspo ein þau vinsælustu á TikTok. Þar sýna notendur líkama sína eða gera myndbönd um þá líkama sem þá dreymir um að öðlast.

Ozempic andlitið

Ofnotkun á lyfinu í megrunarskyni getur haft það í för með sér að fólk fær svokallað Ozempic andlit. Það vísar til þess að húð í andliti fer að síga vegna skorts á fitu. Þetta getur látið fólk líta út fyrir að vera töluvert eldra enn það er í raun og veru. Útlitsdýrkandi samfélagsmiðlanotendur hafa brugðist við þessu með því að fá sér andlitsfyllingar eða gelísprautanir. Þær meðferðir eiga að veita andlitinu unglegan og frísklegan blæ. Fyllingum í andlit þarf þó að fylgja eftir með reglulegum sprautum. Á Íslandi kosta fyllingar tugi þúsunda króna.  

Tískubylgjur á vinsælum vefmiðlum eins og TikTok hafa áhrif á markaðsvirði fyrirtækja. Þær geta líka ýtt undir það að fólk finni sig knúið til að fara óskynsamlegar leiðir til þess að halda í við það sem þykir heitast hverju sinni. Fyrirtæki eins og Novo Nordisk græða á þessum tískubylgjum. Neysla á Ozempic færist í aukanna, markaðsvirði Novo Nordisk rís og líkamar kvenna halda áfram að vera söluvara.

 

 

Kjósa
6
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið

Ráðherrum ítrekað bent á að gjöf Haraldar stæðist ekki skoðun
1
AfhjúpunDýr skyldi Haraldur allur

Ráð­herr­um ít­rek­að bent á að gjöf Har­ald­ar stæð­ist ekki skoð­un

Upp­lýs­ing­ar úr fjár­mála­ráðu­neyt­inu styðja ekki þá full­yrð­ingu Bjarna Bene­dikts­son­ar að ráðu­neyt­ið teldi rík­is­lög­reglu­stjóra hafa haft heim­ild til „út­færslu samn­inga“ sem sagð­ir eru gjafa­gjörn­ing­ar. Í ráðu­neyt­inu voru þvert á móti veru­leg­ar efa­semd­ir um að sam­komu­lag­ið stæð­ist. Ráðu­neyt­is­stjóri í dóms­mála­ráðu­neyt­inu og lög­reglu­stjór­ar töldu rétt að skoða hvort Har­ald­ur hefði brot­ið lög.
„Þetta snýst um að gera vel við börn“
3
Fréttir

„Þetta snýst um að gera vel við börn“

Alma Möller, land­lækn­ir seg­ir að fá­tækt erf­ist eins og áföll. Stjórn­völd og sam­fé­lag­ið allt þurfi að hjálp­ast að við að bæta að­stæð­ur þeirra sem minnst beri úr být­um. Sá hóp­ur glími frek­ar við lang­vinna sjúk­dóma sem geti dreg­ið veru­lega úr lífs­gæð­um og stytt líf þeirra. „Við þurf­um að horf­ast í augu við þetta og byrja á að huga að börn­un­um.“
Hvað finnst forsetaframbjóðendunum um stríðið á Gaza?
6
FréttirForsetakosningar 2024

Hvað finnst for­setafram­bjóð­end­un­um um stríð­ið á Gaza?

Fé­lag­ið Ís­land-Palestína sendi for­setafram­bjóð­end­un­um bréf þar sem þeir voru spurð­ir út í af­stöðu þeirra til fram­göngu Ísra­els­hers á Gaza-svæð­inu. Þá voru fram­bjóð­end­urn­ir einnig beðn­ir um að svara því hvernig þeir sæju fyr­ir sér frjálsa Palestínu og hvort þeir muni beita sér fyr­ir frjálsri Palestínu nái þau kjöri.
Íslenska útrásin í bresku elliheimilin
7
Úttekt

Ís­lenska út­rás­in í bresku elli­heim­il­in

Fjár­festa­hóp­ur sem Kvika setti sam­an hef­ur á síð­ustu ár­um ver­ið eig­andi breskra elli­heim­ila. For­svars­menn elli­heim­il­is­ins hafa kom­ið hing­að til lands til að mæla fyr­ir auk­inni einka­væð­ingu í vel­ferð­ar­þjón­ustu á Ís­landi. Kvika sjálf, og þar með ís­lensk­ir líf­eyr­is­sjóð­ir, er hlut­hafi í elli­heim­il­un­um sem skil­uðu arð­semi um­fram vænt­ing­ar á síð­asta ári.
Lára Guðrún Jóhönnudóttir
10
Pistill

Lára Guðrún Jóhönnudóttir

Þrílita Bom­b­an sem ann­ast sinn græna reit

Hún lif­ir líf­inu á eig­in for­send­um. Rútína er henn­ar ástartungu­mál og hún geng­ur um ver­öld­ina með sitt með­fædda sjálfs­traust. Eng­inn veit hvað hún er göm­ul í raun og veru þó ýms­ar kenn­ing­ar séu á kreiki. Hún þarf ekki vega­bréf og hef­ur eng­an kosn­inga­rétt. Hún býr við tals­vert áreiti vegna ein­stakr­ar feg­urð­ar og henn­ar lipru hreyf­ing­ar, sem eru ávallt með til­þrif­um,...

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Öryggisverðir gæta Bjarna – „Nokkuð góðir í að vera ósýnilegir“
4
Fréttir

Ör­ygg­is­verð­ir gæta Bjarna – „Nokk­uð góð­ir í að vera ósýni­leg­ir“

Bjarni Bene­dikts­son for­sæt­is­ráð­herra vill ekki kalla þá líf­verði, ör­ygg­is­verð­ina sem fylgja hon­um hvert fót­mál. „Þeir eru nokk­uð góð­ir í að vera ósýni­leg­ir þannig að ég geti sinnt mín­um störf­um,“ seg­ir hann. Áhættumat vegna ör­ygg­is ráð­herra rík­is­stjórn­ar Ís­lands er í sí­felldri end­ur­skoð­un, sam­kvæmt embætti rík­is­lög­reglu­stjóra.
Missti göngugetuna níu ára og missir „himnaríki“ ellefu ára
6
FréttirFlóttamenn

Missti göngu­get­una níu ára og miss­ir „himna­ríki“ ell­efu ára

Þó að lækn­ar telji mik­il­vægt að hinn ell­efu ára gamli Yaz­an, sem er með ágeng­an vöðvarýrn­un­ar­sjúk­dóm, haldi áfram í lækn­is­með­ferð tel­ur Kær­u­nefnd út­lend­inga­mála ekk­ert því til fyr­ir­stöðu að vísa hon­um til lands sem hann hef­ur sem stend­ur eng­in rétt­indi í. „Ég hef unn­ið við þetta í næst­um 8 ár og aldrei séð svona af­ger­andi lækn­is­vott­orð,“ seg­ir tals­mað­ur fjöl­skyld­unn­ar. Sex sam­tök og fjöl­marg­ir Ís­lend­ing­ar hafa mót­mælt fyr­ir­hug­aðri brott­vís­un.
Þórður Snær Júlíusson
7
Leiðari

Þórður Snær Júlíusson

Er það að gefa að minnsta kosti hálf­an millj­arð góð með­ferð op­in­bers fjár?

Fyrr­ver­andi rík­is­lög­reglu­stjóri með sterk flokk­spóli­tísk tengsl tók ákvörð­un um að gera vel við nána sam­starfs­menn sína rétt áð­ur en þeir fóru á eft­ir­laun og rétt áð­ur en hann þurfti að semja um starfs­lok. Kostn­að­ur­inn við þessa ákvörð­un er að minnsta kosti rúm­lega 500 millj­ón­ir króna og skatt­greið­end­ur bera hann. Tveir nú­ver­andi ráð­herr­ar voru kolrang­stæð­ir í yf­ir­lýs­ing­um sín­um um mál­ið að mati Hæsta­rétt­ar og nú­ver­andi dóms­mála­ráð­herra get­ur ekki feng­ið sig til að biðja um rann­sókn á því.
„Ótrúlega falleg framtíðarsýn“ að hlaupa með pabba sínum á níræðisaldri
9
ViðtalHlaupablaðið 2024

„Ótrú­lega fal­leg fram­tíð­ar­sýn“ að hlaupa með pabba sín­um á ní­ræðis­aldri

Rann­veig Haf­berg hélt að hún gæti aldrei byrj­að að hlaupa. Hún létt­ist um 38 kíló á einu og hálfu ári með breyttu mataræði og hleyp­ur vænt­an­lega sitt tí­unda of­ur­m­ara­þon á Lauga­veg­in­um í sum­ar. Ey­steinn Haf­berg, fað­ir henn­ar, byrj­aði að hlaupa um sjö­tugt eft­ir hjarta­áfall. Hann er orð­inn fræg fyr­ir­mynd í ís­lenska hlaupa­heim­in­um. Móð­ir henn­ar er líka byrj­uð að hlaupa. Og barna­börn­in.
Grátrana sást á Vestfjörðum
10
Fréttir

Grátr­ana sást á Vest­fjörð­um

Grátr­ana sást á túni vest­ur í Djúpi á Vest­fjörð­um. Um er ræða sjald­séð­an flæk­ings­fugl og þyk­ir það tíðund­um sæta að hann hafi sést á þess­um slóð­um en hing­að til hafa þeir að­eins fund­ist á Aust­ur­landi og á Norð-Aust­ur­landi. Fugl­inn varð á vegi hjón­anna Kristjáns Sig­ur­jóns­son­ar og Áslaug­ar Ótt­ars­dótt­ur sem náðu af smella af nokkr­um mynd­um af trön­unni áð­ur en hún flaug á brott.

Mest lesið í mánuðinum

Skólastjórinn hættir eftir áralanga óánægju foreldra
2
Fréttir

Skóla­stjór­inn hætt­ir eft­ir ára­langa óánægju for­eldra

Móð­ir á Kirkju­bæj­arklaustri ætl­ar að flytja með börn­in sín úr bæn­um þar sem hún tel­ur ástand­ið í Kirkju­bæj­ar­skóla óvið­un­andi. Son­ur henn­ar hef­ur lít­ið mætt í skól­ann í á ann­að ár eft­ir at­vik í skól­an­um sem for­eldr­arn­ir kærðu til lög­reglu. Mál­ið var lát­ið nið­ur falla. Skóla­stjór­inn er nú á för­um en sveit­ar­stjór­inn seg­ir það „eng­um ein­um að kenna þeg­ar tveir deila“.
Rúlletta Róberts og vitnisburðir starfsfólks: „Þetta er bara rosalega mikið álag“
3
ÚttektRóbert Wessman, Alvogen og Alvotech

Rúll­etta Ró­berts og vitn­is­burð­ir starfs­fólks: „Þetta er bara rosa­lega mik­ið álag“

Starfs­menn Al­votech lýsa vinnu­álag­inu sem ómann­eskju­legu og hafa leit­að til stétt­ar­fé­laga út af ógreiddri yf­ir­vinnu og fleiri mál­um. Vinnu­að­stæð­urn­ar hafa ver­ið svona út af því að Al­votech hef­ur unn­ið að því að fá mark­aðs­leyfi fyr­ir sam­heita­lyf Humira í Banda­ríkj­un­um. Fyr­ir­tæk­ið hef­ur veðj­að öllu á þetta lyf en sala á því hef­ur dreg­ist sam­an og sam­heita­lyfj­um þess hef­ur alls ekki geng­ið eins vel í Banda­ríkj­un­um og reikn­að var með.
Fékk ekki að segja bless við eiginmann sinn
5
Fréttir

Fékk ekki að segja bless við eig­in­mann sinn

Sara Sig­ur­björg Guð­munds­dótt­ir, eig­in­kona Precious Fel­ix Tani­mola sem var send­ur úr landi til Níg­er­íu í nótt, seg­ist ekki hafa feng­ið að kveðja hann: „Sím­inn var tek­inn af hon­um og ég fékk ekki að segja bless.“ Precious flúði til Ís­lands frá Úkraínu vegna stríðs­ins. Hon­um hafði ári áð­ur ver­ið boð­ið að spila þar fót­bolta með úkraínsku fé­lagsliði.
Ákveðið að saksækja þrjá í Lindsor-málinu rúmum 15 árum síðar
9
Skýring

Ákveð­ið að sak­sækja þrjá í Lindsor-mál­inu rúm­um 15 ár­um síð­ar

Sama dag og Geir H. Haar­de flutti ræðu til þjóð­ar­inn­ar þar sem hann bað guð um að blessa Ís­land veitti Kaupþing af­l­ands­fé­lagi lán sem not­að var til að kaupa verð­lít­il skulda­bréf af starfs­mönn­um og vild­ar­við­skipta­vini bank­ans. Nú, 15 og hálfu ári eft­ir að lán­ið var veitt, stend­ur til að sak­sækja þrjá ein­stak­linga í Lúx­em­borg vegna þess.

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Mest lesið undanfarið ár