Úr blaðinu á vefnum

Heimildin #115

8. maí 2026

Efni úr blaðinu bætist smám saman við á vefnum, en sumt birtist aðeins í blaðinu sjálfu. Allt blaðið er á síðu þess.

bls. 2–3

Innlent

Unglingar geta pantað áfengi og fengið afhent á 20 mínútum

Landlæknisembættið kannaði hvort ungmenni ættu greiðan aðgang að áfengi í gegnum netsíður sem selja slíkan varning. Í ljós kom að aðeins fimm sölusíður af fjórtán krefjast staðfestingar á aldri.

bls. 4

Stjórnmál

Pressa í borginni: Kappræður Heimildarinnar á þriðjudag

Oddvitar í framboði til borgarstjórnar mætast í beinni útsendingu í kappræðum Heimildarinnar á þriðjudag, þegar lokasprettur kosningabaráttunnar hefst. Salurinn er opinn áhorfendum.

bls. 4

Innlent

Engin gögn studdu málatilbúnað Páls

Páll Steingrímsson skipstjóri sakaði Þóru Arnórsdóttur um að hafa brotið gegn sér og dró hana fyrir dóm. Dómari sagði engin gögn liggja því til staðfestingar. „Málatilbúnaður stefnanda hér er með öllu órökstuddur.“ Honum var gert að greiða málskostnað Þóru og Ríkisútvarpsins.

bls. 5

Greining

Flóttinn frá krónunni heldur áfram: 257 fyrirtæki gera upp í erlendum gjaldmiðlum

Stór hluti af íslenska hagkerfinu gerir upp í evrum og dollurum, á meðan íslensk heimili þurfa að láta krónuna nægja.

bls. 6

Greining

Hvaðan kemur fylgið?

Framsóknarflokknum blæðir til hægri og berst nú fyrir því að halda manni í borgarstjórn á meðan Viðreisn sækir í allar áttir. Stór hluti fylgis Vinstrisins fluttist með Sönnu Magdalenu Mörtudóttur frá Sósíalistum, sem sækja sjálfir í kjósendahóp Pírata.

bls. 8–9

LeiðariJón Trausti Reynisson

Varasamur vendipunktur fyrir venjulegt fólk

Vinnuframlag glatar virði, vald þjappast saman og mannslífið missir helgi, allt á sama tímapunkti.

bls. 9

PistillSif Sigmarsdóttir

Gyðingahatur í dulargervi

Lengi vel var sem gyðingahatur heyrði sögunni til. Veröldin virðist hins vegar búin að tapa minninu.

bls. 10–13

GreiningBorgarstjórnarkosningar 2026

Þetta vilja flokkarnir gera eftir kosningar

Þegar rýnt er í stefnur flokkanna má sjá augljósan mun á sýn til framtíðar.

13 mín. lestur

bls. 14–16

Stjórnmál

Samgöngumál bitbein og almennar hugmyndir um rekstur

Oddvitar stjórnmálaframboða fyrir borgartjórnarkosningarnar tókust á í Tjarnarbíói. Þar mátti greina stefnur og áherslur flokkanna, sem hverfast um samgöngumál, rekstur, skipulag og leikskólamál.

10 mín. lestur

bls. 18–20

ÚttektDýrasta starfsfólk landsins

Tugmilljóna launahækkanir forstjóranna í kauphöllinni

Laun forstjóra skráðra félaga hækka víða töluvert á milli ára, á sama tíma og tengsl þeirra við afkomu og verðmætasköpun fyrirtækjanna eru óljós. Fimm forstjórar fengu meira en hundrað milljónir greiddar. Í heild kostuðu 26 forstjórar 3,1 milljarð króna.

bls. 18–21

Úttekt

Íslendingum stefnt í stórar blokkir

Rof er á milli vilja fólks til búsetuforms og þeirra bygginga sem verið er að reisa á Íslandi. Blokkir eru yfirgnæfandi meirihluti íbúðarhúsnæðis sem byggt er, en fáir stefna á að búa þar.

10 mín. lestur

bls. 23–24

Úttekt

Milljóna bónusgreiðslur ofan á forstjóralaun

Forstjórar fyrirtækja sem skráð eru í íslensku kauphöllina fengu sumir milljóna króna bónusa ofan á laun sín. Samhengið á milli bónusgreiðslna og árangurs fyrirtækjanna er óljóst. Þannig fékk forstjóri Icelandair 9 milljóna króna bónus ofan á ríflega fimm milljóna króna mánaðarlaun þrátt fyrir mikið tap.

bls. 26–27

Innlent

Ójöfnuður birtist helst í eignamyndun

Þingmenn vilja skoða jöfnuð og félagslegan hreyfanleika hér á landi frá aldamótum. Flutningsmaður tillögunnar, Dagur B. Eggertsson segir ójöfnuð ekki aðeins hafa áhrif á tækifæri fólks heldur einnig heilsu.

bls. 28

Innlent

Samþjöppun auðs veldur pólitískum óstöðugleika

Gylfi Magnússon, prófessor í hagfræði við Háskóla Íslands, segir að ekki séu mjög sterkar vísbendingar um misskiptingu auðs á Íslandi, hér sé eignahlutfall með jafnasta móti. Hins vegar séu tölur um slíkt frá öðrum löndum, lítill hópur eigi hlutabréf í Bandaríkjunum sem hafi áhrif á fjármálamarkaði. Samþjöppun auðs og misskipting hans geti valdið pólitísku ójafnvægi í samfélögum.

bls. 31–32

Viðtal

Í minningu afastráksins

Gunnar Randversson starfaði í áratugi sem tónlistarkennari, hefur skrifað ljóð og smásagnasafn. Áföllin hafa mótað líf hans. Ellefu ára gamall horfði hann á föður sinn deyja, 21 árs missti hann móður sína og fyrir þremur árum lést fjögurra ára gamall dóttursonur hans. Í ljóðabókinni Hvernig er söknuður á litinn? eru ljóð skrifuð í minningu litla drengsins. Eftir fráfall hans leitaði Gunnar í kirkjuna.

10 mín. lestur

bls. 34–38

Viðtal

Fann leiðina úr myrkri sorgarinnar

Jónas Kwei Ting Sen segir skoðun sína umbúðalaust og viðurkennir að sjá stundum eftir því sem hann hefur skrifað. Nafn kínversks afa hans, Kwei Ting, merkir „hinn heiðarlegi“ og það hefur Jónas ætíð að leiðarljósi. Að baki beinskeyttri ímynd býr saga sem fáir þekkja til fulls. Snemma á lífsleiðinni brilleraði hann sem píanóleikari og tónskáld, en á bak við tónlistina er saga af einelti og botnlausri sorg, stórbrotnum ævintýrum og andlegri leit sem hefur farið með hann um djúpa dali, í dulspeki, hugleiðslu og að lokum í faðm kaþólsku kirkjunnar.

23 mín. lestur

bls. 40

PistillBorgþór Arngrímsson

Rekinn úr hernum eftir 43 ára þjónustu

Þann 3. október í fyrra fékk Frederik Hansen, foringi í danska hernum, bréf frá Leyniþjónustu danska hersins (FE). Frederik Hansen hafði á löngum starfsferli innan hersins margsinnis fengið bréf varðandi eitt og annað sem tilheyrði starfinu. En innihald þessa bréfs kom Frederik Hansen vægast sagt á óvart.

bls. 42–45

Viðtal

Alvarlegustu áhættuþættir heimsins tengjast umhverfismálum

Fimm af tíu alvarlegustu áhættuþáttum næstu tíu árin tengjast umhverfismálum segir í skýrslu Alþjóðaefnahagsráðsins um alþjóðlega áhættuþætti. „Ég held að mannskepnan eigi svolítið erfitt með að horfa langt fram í tímann, en það er eitthvað sem við þurfum að gera,“ segir Hafdís Hanna Ægisdóttir, forstöðumaður Sjálfbærnistofnunar Háskóla Íslands.

bls. 46–47

Greining

Hvernig skapa má hagkerfi velsældar – sem nærir umfram vöxt

Vöxtur hagkerfisins er ekki alltaf til góðs. Hagvaxtarsóknin og auðsöfnun vegna auðlindanýtingar hefur komið ástandi jarðar í það horf að sjö af níu þolmörkum hafa nú verið brotin. Huga þarf hratt að því að skapa nýja endurnærandi möguleika fyrir velsæld umfram takmörk hagvaxtarins.

10 mín. lestur

bls. 48–49

AðsentEggert Gunnarsson

Straumar og stefnur á afmælisdegi Davids Attenborough

Þann 8. maí verður merkur maður, sem flest okkar þekkja, hundrað ára. Það er sjónvarpsmaðurinn og náttúruverndarsinninn sir David Attenborough.

bls. 50

PistillAuður Jónsdóttir

Tívolíspegillinn í Berlingske – og mál sem menn vildu „öðruvísi tök á"

Í spegli nágrannaþjóða okkar, á borð við Danmörku, birtist það skrumskælt eins og í tívolíspegli að veita ríkisstyrk til fjölmiðils sem beinlínis heyrir undir sjávarútvegsöfl. Aðeins um greinina í Berlingske um sjávarútveginn í ljósi ótta, græðgi og pólitísks undirróðurs.

bls. 56

Viðtal

Mikill ávinningur fyrir líkama og sál

„Ég hef alltaf verið mikil sánukona,“ segir Sigrún Davíðsdóttir sem stofnaði Saunasetrið á Hvammstanga. Þar fara fram gusutímar í fallegu umhverfi og ferðamenn eru boðnir velkomnir.

bls. 58–61

Vettvangur

Þriggja ára ævintýri að ljúka

Vikum saman hafa útskriftarnemendur í fatahönnun við Listaháskóla Íslands unnið að undirbúningi lokasýningar. Eftirvæntingin lá í loftinu á sýningardag og að sýningu lokinni féllust nemendur í faðma.

bls. 64–65

Viðtal

Mikilvægi hvíldar vill oft gleymast

Hvíld er ekki lúxus heldur líffræðileg nauðsyn, segir Benedikt Jóhannsson, sérfræðingur í klínískri sálfræði. Svefn og hvíld séu ein af grunnstoðum góðrar heilsu og að líkamsklukkan kalli á hvíld yfir daginn. Rannsóknir sýni að hvíld skerpi einbeitingu, minni og starfsþrek. Benedikt telur að vafasamt hafi verið að afleggja kaffitíma á vinnustöðum, því starfsfólkið þurfi eftir sem áður að kúpla aðeins frá vinnu og endurnæra sig.

9 mín. lestur

bls. 66

Skóli lífsinsValur Gunnarsson

Hvað gerir okkur kleift að komast af?

Samkeppnin hefur átt þátt í framförum, en samvinnan gerði okkur kleift að komast af.

bls. 68

Fólkið í borginni

„Þakklát fyrir öll mín forréttindi“

Þegar Margrét Ísaksdóttir flutti frá Hveragerði ákvað hún að njóta menningarlífsins í borginni.

bls. 68

BakpistillEsther Jónsdóttir

Óður til hafsins

Hundrað ára David Attenborough telur allra mikilvægast að vernda hafið.

SpottiðGunnar Karlsson