Faraldurinn til kominn vegna okkar „hættulega sambands við náttúruna“

Eyði­legg­ing hins nátt­úru­lega heims er orsök þess að heims­far­aldr­arar á borð við þann sem heims­byggðin glímir nú við geisa. Jarð­ar­búar hafa hunsað þessa stað­reynd í ára­tugi.

Um þetta eru Sam­ein­uðu þjóð­irnar, Alþjóða heil­brigð­is­mála­stofn­unin og Alþjóð­legi nátt­úru­vernd­ar­sjóð­ur­inn, WWF, sam­mála. Sér­fræð­ingar þeirra birtu í síð­ustu viku sam­eig­in­lega grein þar sem farið er yfir áhyggjur þeirra.

Ólögleg og ósjálf­bær við­skipti með villt dýr sem og skóg­areyð­ing og almenn hnignun vist­kerfa eru þau helstu öfl sem auka hætt­una á því að sjúk­dómar fari úr dýrum í menn að mati þess­ara þriggja stofn­ana og sam­taka. Þau segja kór­ónu­veiruna aðvörun sem beri að nýta til að bæta fyrir rof sem orðið hefur milli manns­ins og nátt­úr­unnar. Í kjöl­far COVID-19 þurfi að fara grænar og heil­brigðar leiðir að bata – sér­stak­lega með því að breyta skað­legum land­bún­aði og snúa frá ósjálf­bæru matar­æði.

Þetta kemur fram í sam­eig­in­legri grein sér­fræð­inga stofn­an­anna og sam­tak­anna sem birt var í breska dag­blað­inu The Guardian í síð­ustu viku.

Í nýrri skýrslu Alþjóð­lega nátt­úru­vernd­ar­sjóðs­ins kemur fram að hættan á nýjum smit­sjúk­dómi sem ber­ist frá dýrum í menn sé meiri nú en nokkru sinni. Slíkt ógnar heil­brigði fólks og öryggi sem og hag­kerfum eins og reynslan af COVID-19 hefur þegar sýnt.

Sér­fræð­ingar sam­tak­anna segja í skýrsl­unni að auk eyði­legg­ingar hins nátt­úru­lega heims eigi stór­tækur land­bún­aður og fram­leiðsla dýra til mann­eldis stóran þátt. Þá hvetja sam­tökin stjórn­völd landa jarðar til að byggja upp sjálf­bærar keðjur í mat­væla­fram­leiðslu, allt frá frum­fram­leiðslu á disk neyt­enda.

[links]Nokkrir af fremstu sér­fræð­ingum heims í líf­fræði­legum fjöl­breyti­leika hafa varað við hinu sama. Þeir segja að breyta verði út af braut eyði­legg­ingar þegar í stað – ann­ars sé voð­inn vís. Nú í júní sendi umhverf­is­mála­stjóri Sam­ein­uðu þjóð­anna, sem er hag­fræð­ingur, út neyð­ar­kall og benti á nútíma efna­hags­starf­semi tæki ekki til­lit til þess að auður mann­fólks byggir á heil­brigði nátt­úr­unnar.

„Við höfum séð marga sjúk­dóma koma fram á sjón­ar­sviðið síð­ustu ár, svo sem zika, AIDS, SARS og ebólu og þeir hafa allir átt upp­tök sín í dýrum sem eru undir gríð­ar­legu, umhverf­is­legu álagi,“ skrifa Elizabeth Maruma Mrema, sem fer fyrir líf­fræði­legum fjöl­breyti­leika hjá Sam­ein­uðu þjóð­unum, Maria Neira, for­stöðu­maður umhverfis- og heil­brigð­is­mála hjá WHO og Marco Lamb­ert­ini, fram­kvæmda­stjóri WWF International. Þau segja að kór­ónu­veiran sé til merkis um „okkar hættu­lega og óstöðuga sam­band sem við eigum við nátt­úr­una“ og að far­ald­ur­inn sýni hvernig okkar eigin skað­lega hegðun gagn­vart nátt­úr­unni setur heilsu okkar í hættu.

Benda þau svo á að því miður sé það svo að þó að far­ald­ur­inn hafi gefið okkur enn eina ástæð­una til að vernda nátt­úr­una sé hið gagn­stæða þegar farið að eiga sér stað. „Frá Mekong-fljóti til Amazon og Madaga­skar hafa borist ógn­vekj­andi fréttir af auknum veiði­þjófn­aði, ólög­legu skóg­ar­höggi og skóg­ar­eldum á sama tíma og mörg lönd eru að slaka á umhverfis­kröfum og skera niður fjár­veit­ingar til nátt­úru­verndar. Þetta er allt að ger­ast á tímum þegar við þurfum mest á [nátt­úru­vernd] að halda.“

Benda þau einnig á að þegar hafi verið sýnt fram á að skamm­tíma­hugsun í sparn­að­ar­skyni, með eft­ir­gjöf í umhverfis-, heil­brigðis- og vel­ferð­ar­málum, sé blekk­ing­ar­leikur. „Reikn­ing­inn þarf að borga marg­falt til baka síðar.“