Á fjölmennasta flokksráðsfundi Sjálfstæðisflokksins frá upphafi um helgina kallaði Guðrún Hafsteinsdóttir formaður eftir afturhvarfi til fyrri gilda flokksins, þar sem flokksmenn hefðu „misst sjónar á því“ fyrir hvað hann stendur.
Afturhvarfið til fyrri stefnu birtist í stjórnmálaályktun flokksráðsfundarins, þar sem ítrekað er að „hlutverk Sjálfstæðisflokksins er að auka frelsi og draga úr opinberum umsvifum“.
Í ályktunin er staða efnahagsmála gagnrýnd, vegna „þrálátrar verðbólgu, vaxandi atvinnuleysi og hárra vaxta“ sem er „mætt með aðgerðarleysi og skattahækkunum sem kynda enn frekar undir verðbólgu“.
Afnám hátekjuskatts
Sjálfstæðisflokkurinn leggur til stórfellda skattalækkun. Af 1.490 milljarða króna skatttekjum ríkissjóðs vill Sjálfstæðisflokkurinn lækka skatta „á heimili“ um 140 milljarða króna, eða sem jafngildir tæplega 10 prósent allra skatttekna ríkissjóðs.
„Sjálfstæðisflokkurinn vill lækka skatta á heimili um ríflega 140 milljarða króna og mæta þeirri skattalækkun með hagræðingu í ríkisrekstri og eignasölu, sem dregur úr vaxtagreiðslum ríkissjóðs og eykur hagvöxt með betri nýtingu eigna,“ segir í ályktuninni.
Stærsti hluti skattalækkana yrði afnám þrepaskiptingar tekjuskatts einstaklinga. Það þýðir með öðrum orðum að skattur hækkar ekki lengur á hækkandi tekjur, en sú skattlagning snýr að því að auka jöfnuð. Skatttekjur ríkisins af tekjum og hangaði einstaklinga voru í heildina 280 milljarðar króna í fyrra.
Einstaklingar greiða nú 31,49% skatt af tekjum upp að 498 þúsund krónum, en 37,99% af tekjum fram að tæplega 1,4 milljónum króna og yfir því er tekjuskattur 46,29%, eða svokallaður hátekjuskattur. Sjálfstæðisflokkurinn vill að allar tekjurnar sæti 35% skatti og þannig hækki skattur á lægstu tekjurnar en lækki verulega á hæstu tekjurnar.
Á móti vill flokkurinn hækka persónuafslátt um ótilgreinda upphæð, sem vegur gegn skattahækkun lágtekjufólks, eins og segir í ályktuninni: „Tekjuskattur og útsvar einstaklinga verði í einu 35% skattþrepi um leið og persónuafsláttur er hækkaður.“
Minnka skattbyrði þeirra eignamestu
Flokkurinn vill líka lækka fjármagnstekjuskatt, sem er lagður á söluhagnað, arð vegna verðbréfaviðskipta og vaxtatekna. Skatturinn hvílir þannig þyngst á þeim eignamestu. Í dag er fjármagnstekjuskattur 22% en flokkurinn vill færa hann í 20%.
Fjármagnstekjuskattur skilaði ríkinu 76,7 milljörðum króna í fyrra og myndi skattalækkunin því lækka tekjur ríkissjóðs um 7 milljarða króna, miðað við fyrra ár. Hins vegar vill Sjálfstæðisflokkurinn líka hækka frítekjumark fjármagnstekna úr 300 þúsund í 500 þúsund krónur á ári, sem minnkar skatttekjurnar meira.
Erfðafjárskattur skilaði ríkinu 12,8 milljörðum króna í tekjur í fyrra, en hann leggst á útgreiddan arf af eignum látinna. Þar af leiðandi leggst hann þyngst á eignamestu fjölskyldurnar. Sjálfstæðiflokkurinn vill afnema hann.
Sömuleiðis vill Sjálfstæðisflokkurinn afturkalla ákvörðun núverandi ríkisstjórnar um að hætta samsköttun hjóna, en samsköttunin gagnast mest þegar annar maki er tekjuhár en hinn tekjulágur.
Meðal annarra skattalækkana sem fulltrúaráð Sjálfstæðisflokksins vill áorka eru að „kolefnisgjöld verði afnumin sem og krónutölugjöld á ýmsum vörum lækkuð. Innheimtu stimpilgjalds verði hætt og útvarpsgjald fellt niður.“
Þá vill flokkurinn endurgreiða allan virðisaukaskatt við framkvæmdir á íbúðarhúsnæði.
Eignir ríkisins seldar
Flokkurinn vill selja eignir til þess að fjármagna skattalækkun og svo borga upp skuldir ríkissjóðs.
Ekki kemur fram hvaða eignir ríkisins eigi að selja, en meðal þeirra stærstu eru Landsbankinn og Landsvirkjun, en Landsvirkjun skilar ríkissjóði minnst 20 milljörðum króna í arð vegna síðasta árs og Landsbankinn tilkynnti um 35 milljarða króna arð í síðustu viku.
Árið 2025 greiddi ríkið 183 milljarða króna í vaxtagjöld, en innheimti 62 milljarða á móti í vaxtatekjur. Vaxtagjöldin eru því umfram alla þá skattalækkun sem flokkurinn vill innleiða.
Í áherslum stjórnmálaályktunarinnar er minna rætt um hvar eigi að skera niður útgjöld. Þó kemur fram að draga eigi úr eftirliti, innleiða gervigreind í þjónustu ríkisins,
Á sama tíma á „heilbrigðisþjónusta að vera traust og aðgengileg öllum“.
Treysta á Bandaríkin
Sjálfstæðisflokkurinn vill standa vörð um fullveldi Íslands og forðast aðild að Evrópusambandinu, vegna þess að „afskipti og ákvarðanir erlends valds“ er varða auðlindir þjóðarinnar, gangi gegn „grundvallargildum Sjálfstæðisflokksins“. Flokkurinn lítur á varnarsamning við Bandaríkin sem hornstein öryggisstefnu.
Um leið vill flokkurinn að „Ísland taki aukna ábyrgð á eigin vörnum og efli borgaralegar stofnanir sem sinna öryggismálum“.
„Við misstum sjónar á því fyrir hvað við stöndum.“
Forsenda Sjálfstæðisflokksins, eins og sambærilegra stjórnmálaflokka um allan heim, er að skattalækkanir muni auka fjárfestingu og umsvif í hagkerfinu, sem auki á móti skattheimtu.
Í ræðu sinni á flokksráðsfundinum um helgina sagði Guðrún Hafsteinsdóttir formaður að flokksmenn yrðu að „viðurkenna eitt“: „Við fjarlægðumst um stund það sem áður gerði Sjálfstæðisflokkinn sigursælan og sterkan. Við misstum sjónar á því fyrir hvað við stöndum. Þess vegna vil ég segja það skýrt hér í dag: Það mun ekki gerast aftur,“ sagði hún.
Skattamál
Skattfrjálsar úttektir lífeyris í Portúgal leiddu til skoðunar ráðuneytis
Jaðarskattar lágtekjufólks miklu hærri á Íslandi en í öðrum OECD-ríkjum
Margfalt meiri kostnaður af skattsvikum en bótasvikum
Vilja létta 1200 milljónum af fjármagnseigendum með breyttum skattstofni
Bjarni mótfallinn auðlindarentuskatti að norskri fyrirmynd
Athugasemdir (5)