Greining Landið sem enginn á

Peningaöflin, Trump og Grænland

Vax­andi rof er í al­þjóða­kerf­inu. Vald stór­velda, fjár­magns og hern­að­ar veg­ur þyngra en al­þjóða­lög. Önn­ur ríki standa ber­skjöld­uð. Átök­in um Græn­land end­ur­spegla nýja, harð­ari og ófyr­ir­sjá­an­legri heims­mynd.

Það var ekki Kanadamaðurinn Mark Carney sem stöðvaði innrás Donalds Trump Bandaríkjaforseta í Grænland. En hann staðfesti með orðum sínum, sem leiðtogi G7 ríkis, að af henni myndi ekki verða – í einni merkustu ræðu sem haldin hefur verið í fjallaþorpinu Davos í Sviss, nú í janúar.

Það hefur orðið rof, sagði hann, ekki bara breyting. Sambandsslit, væri önnur þýðing á mikilvægasta orðinu í ræðunni allri (e. rupture not transition). Það er ekki hægt að slíta Norður-Ameríku í sundur en við höfum líklega horft upp á mestu gliðnun sem sést hefur milli þessara granna okkar. Hvað við ætlum að gera í því er líklega eitt af mikilvægustu verkefnum þessa árs. 

Forsagan skiptir máli

Í ræðu Carneys vitnar hann í fræga ritgerð eftir skáldið Václav Havel sem var síðasti forseti Tékkóslóvakíu, um vald þess sem er veikari. Það hefur verið viss stefna Íslands í varnarmálum, sem varnarlauss aðila, að spila á …

Kjósa
3
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir (1)

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
  • GH
    Greg Hill skrifaði
    8. febrúar 2026 15:23
    Heimurinn utan Bandaríkjanna fékk hörð viðvörun þegar Bandaríkin réðust inn í Venesúela, en hér í Bandaríkjunum var klofningurinn sá að ofbeldisfull árás gegn lýðræðinu var sleppt 6. janúar 2021 - 5 árum áður. Rétt eins og með einstaklinga sem hafa framið glæpi, kemur það venjulega í ljós að það voru fyrri viðvörunarmerki sem ekki var gefin nægileg athygli - það var 6. janúar.
    0
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.
Tengdar greinar

Landið sem enginn á

„Við getum ekki borðað peninga“
ViðtalLandið sem enginn á

„Við get­um ekki borð­að pen­inga“

„Tungu­mál­ið er sjálfs­mynd okk­ar,“ seg­ir Miite Geisler, frum­kvöð­ull og þátt­tak­andi í menn­ing­ar- og við­skipta­lífi Græn­lands. Sem barn flakk­aði hún um með veiði­mann­in­um föð­ur sín­um og mót­að­ist af nátt­úr­unni. „Við færð­um okk­ur til eft­ir veðri, veið­um og að­stæð­um,“ seg­ir hún. Og það var ekki ferða­lag held­ur lífs­bar­átta. Þessi sjálf­stæða kona er al­in upp við ást, saga henn­ar er vitn­is­burð­ur um hvernig ást efl­ir sjálf­stæði.
Bandaríkin eru stærsti ógnvaldurinn
ErlentLandið sem enginn á

Banda­rík­in eru stærsti ógn­vald­ur­inn

Óút­reikn­an­leg fram­koma Don­alds Trump gagn­vart Græn­landi vek­ur ekki að­eins spurn­ing­ar um fram­tíð sjálf­stjórn­ar eyj­unn­ar held­ur hef­ur hún líka graf­ið und­an þeirri ör­ygg­is­skip­an sem norð­ur­slóð­ir hafa byggt á í ára­tugi. Þrátt fyr­ir að lík­ur á beinni inn­rás eða inn­limun séu enn litl­ar, seg­ir sér­fræð­ing­ur við Há­skóla Græn­lands að sú stað­reynd að þær séu ekki „núll” breyti öllu. „Það eitt að þurfa að taka slíka sviðs­mynd al­var­lega er al­var­legt í sjálfu sér,“ seg­ir dr. Rasmus Niel­sen. „Við er­um vön því að stór­veldi virði ákveð­in grunn­við­mið. Trump ger­ir það ekki.“

Nýtt efni

„Við getum ekki borðað peninga“
ViðtalLandið sem enginn á

„Við get­um ekki borð­að pen­inga“

„Tungu­mál­ið er sjálfs­mynd okk­ar,“ seg­ir Miite Geisler, frum­kvöð­ull og þátt­tak­andi í menn­ing­ar- og við­skipta­lífi Græn­lands. Sem barn flakk­aði hún um með veiði­mann­in­um föð­ur sín­um og mót­að­ist af nátt­úr­unni. „Við færð­um okk­ur til eft­ir veðri, veið­um og að­stæð­um,“ seg­ir hún. Og það var ekki ferða­lag held­ur lífs­bar­átta. Þessi sjálf­stæða kona er al­in upp við ást, saga henn­ar er vitn­is­burð­ur um hvernig ást efl­ir sjálf­stæði.
Bandaríkin eru stærsti ógnvaldurinn
ErlentLandið sem enginn á

Banda­rík­in eru stærsti ógn­vald­ur­inn

Óút­reikn­an­leg fram­koma Don­alds Trump gagn­vart Græn­landi vek­ur ekki að­eins spurn­ing­ar um fram­tíð sjálf­stjórn­ar eyj­unn­ar held­ur hef­ur hún líka graf­ið und­an þeirri ör­ygg­is­skip­an sem norð­ur­slóð­ir hafa byggt á í ára­tugi. Þrátt fyr­ir að lík­ur á beinni inn­rás eða inn­limun séu enn litl­ar, seg­ir sér­fræð­ing­ur við Há­skóla Græn­lands að sú stað­reynd að þær séu ekki „núll” breyti öllu. „Það eitt að þurfa að taka slíka sviðs­mynd al­var­lega er al­var­legt í sjálfu sér,“ seg­ir dr. Rasmus Niel­sen. „Við er­um vön því að stór­veldi virði ákveð­in grunn­við­mið. Trump ger­ir það ekki.“

Mest lesið undanfarið ár